Η Επιτροπή Υγείας ζήτησε χαρτογράφηση των κέντρων που παρέχουν τις θεραπείες, σαφείς αρμοδιότητες ελέγχου και αποτελεσματικές κυρώσεις. Σε αναστολή λειτουργίας βρίσκεται το κέντρο της Λάρνακας, ενώ παραμένει υπό διερεύνηση το καθεστώς αδειοδότησής του.
Νομοθεσία για τη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου και μητρώου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού προετοιμάζει το Υπουργείο Υγείας, σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας κατά τη συζήτηση για την πλασμαφαίρεση.
Στη συνεδρία τέθηκαν ζητήματα που αφορούν ολόκληρη την αλυσίδα παροχής της θεραπείας: την αδειοδότηση του χώρου, τα προσόντα των επαγγελματιών, τη στελέχωση, τη χρήση των μηχανημάτων και τη δυνατότητα αντιμετώπισης επιπλοκών. Παράλληλα, ζητήθηκαν στοιχεία για την έκταση της δραστηριότητας και για την πορεία των καταγγελιών που έχουν υποβληθεί.
Στο επίκεντρο βρέθηκε κέντρο στη Λάρνακα, το οποίο έχει αναστείλει τη λειτουργία του μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες. Για τη συγκεκριμένη μονάδα οι Ιατρικές Υπηρεσίες προχώρησαν σε δύο καταγγελίες στην Αστυνομία, το 2023 και στις 14 Ιανουαρίου 2026.
Η διερεύνηση και το ζήτημα της άδειας
Ο εκπρόσωπος της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λάρνακας, Γιώργος Χαραλάμπους, ανέφερε ότι η πρώτη καταγγελία διερευνήθηκε και ο φάκελος διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία. Κατά την εξέτασή της προέκυψαν δυσκολίες ως προς την εφαρμογή της νομοθεσίας και ειδικότερα ως προς το εάν ο χώρος μπορούσε να χαρακτηριστεί νοσηλευτήριο, με βάση και τα κριτήρια παροχής νοσηλείας.
Στη δεύτερη διερεύνηση, που ακολούθησε την καταγγελία της 14ης Ιανουαρίου 2026, διαπιστώθηκε ότι το κέντρο λειτουργούσε και ότι υπήρχαν μηχανήματα που χρησιμοποιούνταν για τις συγκεκριμένες πράξεις.
«Η διερεύνηση βρίσκεται στο τελικό στάδιο και θα ακολουθήσει νέα αξιολόγηση, βάσει της οποίας θα διαμορφωθούν συγκεκριμένες εισηγήσεις», ανέφερε ο κ. Χαραλάμπους.
Διευκρίνισε ότι δεν έχουν εξαχθεί οριστικά συμπεράσματα και ότι ενδέχεται να προκύψουν πρόσθετα στοιχεία. Η Αστυνομία ενημερώθηκε επίσης πως ο ιδιοκτήτης ανέστειλε τη λειτουργία του κέντρου μέχρι την ολοκλήρωση των ερευνών.
Το βασικό ερώτημα της διερεύνησης παραμένει εάν η μονάδα εμπίπτει στον νομοθετικό ορισμό του νοσηλευτηρίου και, συνεπώς, εάν οι δραστηριότητές της απαιτούν άδεια λειτουργίας.
Από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας αναφέρθηκε ότι στον χώρο διενεργούνταν πλασμαφαιρέσεις με έξι μηχανήματα, χωρίς την απαιτούμενη άδεια λειτουργίας. Σύμφωνα με τα ευρήματα του ελέγχου που παρουσίασε ο εκπρόσωπός του, οι δύο υπεύθυνοι γιατροί δεν διέθεταν την απαιτούμενη ειδικότητα.
Το Υπουργείο ανέφερε ότι μετά τον επιτόπιο έλεγχο δόθηκαν οδηγίες άμεσης αναστολής και υποβλήθηκε καταγγελία στην Αστυνομία. Έπειτα από επιστολή και επανειλημμένους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι το κέντρο είχε διακόψει οικειοθελώς τη λειτουργία του.
Ο εξοπλισμός, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Υπουργείου, ήταν εγκεκριμένος και συμμορφωνόταν με την ισχύουσα νομοθεσία. Η θέση του Υπουργείου, ωστόσο, είναι ότι η θεραπεία έπρεπε να πραγματοποιείται σε νοσηλευτήριο. Ο συγκεκριμένος χώρος δεν υπαγόταν στο καθεστώς τακτικών ελέγχων που ισχύει για τα αδειοδοτημένα ιδιωτικά νοσηλευτήρια.
Κατακερματισμένες αρμοδιότητες και συνολικός έλεγχος
Στην απουσία ενιαίας εποπτείας επικεντρώθηκε ο Συνήγορος του Ασθενή, Μάριος Χαραλαμπίδης. Όπως εξήγησε, επτά ή οκτώ φορείς εμπλέκονται σε διαφορετικές πλευρές του ελέγχου: ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος, το Ιατρικό Συμβούλιο, η Αστυνομία και άλλες υπηρεσίες με αρμοδιότητες για τον εξοπλισμό και τις άδειες.
«Δημιουργείται, επομένως, ένα τεράστιο κενό όταν κανένας φορέας δεν μπορεί να ελέγξει συνολικά αν μια υπηρεσία λειτουργεί νόμιμα και με ασφάλεια», σημείωσε.
Υπογράμμισε ότι ούτε η καταλληλότητα μιας συσκευής ούτε η εγγραφή ενός γιατρού διασφαλίζουν αυτοτελώς την ασφαλή παροχή μιας θεραπείας και ζήτησε συντονισμό και μηχανισμό συνολικής εποπτείας.
Σαφή καθορισμό αρμοδιοτήτων, διαδικασιών διερεύνησης πιθανών παραβάσεων και μηχανισμών κυρώσεων ζήτησε και ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, Πέτρος Αγαθαγγέλου. Έθεσε επίσης το ζήτημα του ποιος μπορεί να χρησιμοποιεί κάθε ιατροτεχνολογική συσκευή, σε ποιον χώρο και για ποιον σκοπό.
Ο Δρ Μιχάλης Ροβανιάς, εκπροσωπώντας το Ιατρικό Συμβούλιο, διευκρίνισε ότι ο έλεγχος προσόντων και εγγραφής αποτελεί χωριστή διαδικασία και ότι η υφιστάμενη νομοθεσία περιορίζει σε ορισμένα θέματα τις δυνατότητες παρέμβασης.
Εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας ανέφερε ότι βρίσκεται σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τους διευθυντές για τη διαμόρφωση μέτρων αντιμετώπισης.
Οι προϋποθέσεις ασφαλούς διενέργειας της θεραπείας
Η εκπρόσωπος της Νεφρολογικής Εταιρείας Κύπρου, Αλεξία Παναγίδου, περιέγραψε την πλασμαφαίρεση ως εξειδικευμένη ιατρική πράξη, η οποία προϋποθέτει καταρτισμένο προσωπικό και κατάλληλη υποδομή. Ανέφερε ότι διεθνώς εφαρμόζεται από εξειδικευμένους γιατρούς, κυρίως νευρολόγους και αιματολόγους, σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.
«Πρόκειται, κατά κανόνα, για ασθενείς με σοβαρή κλινική εικόνα, οι οποίοι χρειάζονται νοσηλεία και συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Η θεραπεία μπορεί να παρουσιάσει ανεπιθύμητες ενέργειες και, ως εκ τούτου, απαιτούνται κατάλληλες υποδομές, εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών», είπε.
Πρόσθεσε ότι «δεν πρόκειται για μια μέθοδο που μπορεί να εφαρμόζεται με ασφάλεια σε οποιοδήποτε ιδιωτικό κέντρο, με περιορισμένο προσωπικό και χωρίς την αναγκαία ιατρική υποστήριξη». Η εφαρμογή της σε ιδιωτική μονάδα, σημείωσε, προϋποθέτει την εκπλήρωση όλων των αναγκαίων όρων.
Την πρακτική στα νοσηλευτήρια του ΟΚΥπΥ παρουσίασε η Δόξα Δημητρίου, εκπρόσωπος του Οργανισμού και Διευθύντρια Νεφρολογικής Κλινικής. Η θεραπεία διενεργείται σε δύο μονάδες, στη Λευκωσία και στη Λεμεσό, οι οποίες εξυπηρετούν και τα υπόλοιπα νοσηλευτήρια.
Οι παραπομπές γίνονται όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, ενώ απαιτούνται εξειδικευμένος γιατρός και νοσηλευτής και συνεχής παρακολούθηση των ζωτικών σημείων. Η κ. Δημητρίου αναφέρθηκε ενδεικτικά στη θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα, επισημαίνοντας ότι η καθυστέρηση της θεραπείας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς.
Στον ΟΚΥπΥ, όπως ανέφερε, εξειδικευμένο προσωπικό μπορεί να κληθεί άμεσα ακόμη και τη νύχτα, ενώ η διαδικασία πραγματοποιείται με ιατρική ένδειξη και επιστημονική τεκμηρίωση.
Πότε καλύπτεται από το ΓεΣΥ
Εκπρόσωπος του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας διευκρίνισε ότι η πλασμαφαίρεση αποζημιώνεται στο ΓεΣΥ μόνο εφόσον διενεργείται σε αδειοδοτημένα νοσηλευτήρια ή κέντρα ημερήσιας φροντίδας.
«Ο Οργανισμός δεν αποζημιώνει τη διενέργεια της συγκεκριμένης πράξης υπό οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες», σημείωσε.
Η κάλυψη αφορά ιατρικά αναγκαίες περιπτώσεις και όχι υπηρεσίες ευεξίας ή εναλλακτικές προσεγγίσεις. Σύμφωνα με τον ΟΑΥ, έχουν καταγραφεί θεραπείες στο πλαίσιο του Συστήματος σε νοσηλευτήρια που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η δραστηριότητα του χώρου ως κριτήριο αδειοδότησης
Ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων, Μάριος Καραϊσκάκης, υποστήριξε ότι ο έλεγχος πρέπει να εξετάζει την πραγματική υπηρεσία που παρέχεται και όχι μόνο την ονομασία που δίνει ο διαχειριστής στον χώρο ή την ύπαρξη κλινών.
Όταν πραγματοποιούνται πράξεις που απαιτούν οργανωμένη υποδομή και παρακολούθηση, ανέφερε, χρειάζεται να εξετάζεται εάν πρόκειται για μονάδα ημερήσιας νοσηλείας και εάν υπάρχει η αντίστοιχη άδεια.
Υπενθύμισε ότι τα αδειοδοτημένα νοσηλευτήρια λειτουργούν με συγκεκριμένες προδιαγραφές και τακτικούς ελέγχους. Για την πλασμαφαίρεση ζήτησε κατάλληλη ιατρική και νοσηλευτική υποστήριξη, καθώς και ετοιμότητα αντιμετώπισης επειγόντων, περιλαμβανομένης της ενεργοποίησης πρωτοκόλλου επείγουσας ανάνηψης.
Εξοπλισμός, προμηθευτές και στελέχωση
Στον έλεγχο της αγοράς ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού αναφέρθηκε ο Μιχάλης Ποταμίτης, εκ μέρους του Συνδέσμου Αντιπροσώπων Ιατρικού και Επιστημονικού Εξοπλισμού Κύπρου.
Επισήμανε ότι δεν απαιτείται σε όλες τις περιπτώσεις αδειοδότηση εισαγωγέων και προμηθευτών αντίστοιχη με εκείνη του τομέα των φαρμάκων. Παράλληλα, χαρακτήρισε υποστελεχωμένο το αρμόδιο τμήμα, αναφέροντας ότι δεν μπορεί να πραγματοποιήσει όλους τους απαραίτητους ελέγχους συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
Ο Σύνδεσμος ζητεί εθνικό πλαίσιο για τους προμηθευτές, ουσιαστικούς ελέγχους και δυνατότητα κυρώσεων. «Αυτή τη στιγμή, δεχόμαστε περισσότερους ελέγχους από τους προμηθευτές μας παρά από το ίδιο το κράτος», ανέφερε ο κ. Ποταμίτης.
Για το νοσηλευτικό προσωπικό, ο Μάριος Θεοδώρου, εκπροσωπώντας την ΠΑΣΥΝΟ, ανέφερε ότι η νομοθεσία δεν προσδιορίζει επαρκώς την αναλογία νοσηλευτών προς μηχανήματα πλασμαφαίρεσης ούτε τα απαιτούμενα προσόντα των χειριστών.
Η ΠΑΣΥΝΟ προτείνει οι θεραπείες να διενεργούνται σε οργανωμένα νοσηλευτήρια, με ελάχιστη αναλογία ενός νοσηλευτή ανά ασθενή και παρουσία δεύτερου νοσηλευτή στη μονάδα, σύμφωνα με τις επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες.
Ζητεί επίσης αναγνωρισμένη εξειδικευμένη εκπαίδευση και επανεκπαίδευση, αξιολόγηση επάρκειας, κοινά ιατρικά και νοσηλευτικά πρωτόκολλα και συμμετοχή των αρμόδιων νοσηλευτικών θεσμών στη διαμόρφωση των ρυθμίσεων. Ο κ. Θεοδώρου εξήγησε ότι η φροντίδα καλύπτει την προετοιμασία, την παρακολούθηση κατά τη θεραπεία, τη μετέπειτα φροντίδα και την ασφαλή χρήση των συσκευών.
Στο επίκεντρο και η διαφήμιση θεραπειών
Πέραν των ελέγχων λειτουργίας, αρκετοί συμμετέχοντες έθεσαν ζήτημα προβολής ιατρικών υπηρεσιών.
Ο Συνήγορος του Ασθενή προειδοποίησε ότι η διαφήμιση υπηρεσιών ως «εναλλακτικές θεραπείες» μπορεί να δημιουργεί παραπλανητικές εντυπώσεις και προσδοκίες.
Ο κ. Καραϊσκάκης ζήτησε σαφή διαχωρισμό μεταξύ υπεύθυνης ενημέρωσης και εμπορικής προώθησης, με ελέγχους σε παραδοσιακά μέσα, TikTok, podcasts και διαδικτυακές εκπομπές. Συνέδεσε επίσης τον έλεγχο της διάθεσης μηχανημάτων με την εγκατάστασή τους σε κατάλληλους χώρους και τη χρήση τους από εκπαιδευμένο προσωπικό.
Ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου, Μίλτος Μιλτιάδους, ζήτησε να αποσαφηνιστούν οι αρμόδιοι φορείς για την εποπτεία της διαφήμισης και τις αναγκαίες παρεμβάσεις. Κάλεσε το Υπουργείο να επανέλθει με συγκεκριμένες προτάσεις για ένα ολοκληρωμένο θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο, που θα επιτρέπει αποτελεσματική άσκηση των εποπτικών αρμοδιοτήτων του.
Τα αιτήματα της Επιτροπής και των βουλευτών
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Υγείας, βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου, ζήτησε απαντήσεις για τους χώρους, τους επαγγελματίες και τον εξοπλισμό, καθώς και καταγραφή των κέντρων όπου ενδέχεται να υπάρχουν αντίστοιχα προβλήματα.
«Τι γίνεται με τα ζητήματα που έχουν προκύψει; Ποια είναι η θέση της Αστυνομίας; Θα κλείσουν τα κέντρα ή όχι; Θέλουμε απαντήσεις για όλα όσα αφορούν το συγκεκριμένο θέμα», ανέφερε.
Μετά τη συνεδρία εξέφρασε έντονη ανησυχία για τη διενέργεια ιατρικών πράξεων σε μη αδειοδοτημένους χώρους, χωρίς κατάλληλες υποδομές και υποστήριξη αντιμετώπισης επιπλοκών. Ζήτησε κάλυψη των νομοθετικών κενών, καλύτερο συντονισμό, αυστηρότερες ποινές και ουσιαστικές κυρώσεις για την παράνομη διάθεση εξοπλισμού.
Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Μαρίνα Νικολάου ζήτησε αναλυτική καταγραφή όλων των καταγγελιών και ελέγχων από το 2022 μέχρι σήμερα, μαζί με την πορεία διερεύνησής τους. Δήλωσε την ετοιμότητα του κόμματός της να συμβάλει σε νομοθετικές ρυθμίσεις, εφόσον χρειάζονται, και υπογράμμισε την ανάγκη αποτελεσματικών ελέγχων, ασφαλών συνθηκών και λογοδοσίας.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Ανδρέας Αποστόλου επικεντρώθηκε στην προώθηση θεραπειών προς ευάλωτους ασθενείς που αναζητούν λύσεις. Χαρακτήρισε απαράδεκτη την καλλιέργεια προσδοκιών όταν δεν έχει αποδειχθεί ότι μια θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στη συγκεκριμένη ασθένεια.
Ζήτησε από το Υπουργείο χρονοδιάγραμμα αναγκαίων ρυθμίσεων και ενημέρωση για τον έλεγχο της διαφήμισης, της νομιμότητας των ισχυρισμών και των πράξεων. Κάλεσε επίσης τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο να εξετάσει την προσωπική ευθύνη γιατρών που συμμετέχουν σε πράξεις οι οποίες ενδέχεται να μην μπορούν να πραγματοποιηθούν με ασφάλεια στους συγκεκριμένους χώρους, ανεξάρτητα από τυχόν νομοθετικά κενά.
Η βουλευτής του Κινήματος ΑΛΜΑ Λίτσα Δρουσιώτου ζήτησε στοιχεία για τον αριθμό και τη διερεύνηση των καταγγελιών, τις υποθέσεις που παραπέμφθηκαν στην Αστυνομία και το εάν ασκήθηκαν ποινικές διώξεις. Έθεσε επίσης ερώτημα για το στάδιο διερεύνησης υπόθεσης που προέκυψε τον Σεπτέμβριο.
Τόνισε ότι η προστασία των ασθενών απαιτεί σύστημα πρόληψης, ελέγχου και λογοδοσίας και δεν μπορεί να εξαρτάται από την προηγούμενη υποβολή καταγγελίας.