Η Μαρία Μιχαήλ επανέλαβε την κυπριακή θέση για το μνημόνιο του 2019 και τα δικαιώματα των νησιών στις θαλάσσιες ζώνες. Στην ανοικτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας ανέδειξε επίσης τις δυνατότητες και τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης στη θαλάσσια ασφάλεια.
Τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου ως προϋπόθεση τόσο για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις όσο και για τη χρήση αναδυόμενων τεχνολογιών έθεσε η Πρέσβης Μαρία Μιχαήλ, κατά την παρέμβασή της στην ανοικτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις «Αναδυόμενες Τεχνολογίες και τη Θαλάσσια Ασφάλεια».
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας επανέλαβε ότι η Λευκωσία θεωρεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 «άκυρο και ανυπόστατο», ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ανθρώπινης εποπτείας και διεθνούς συνεργασίας στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Ευχαρίστησε, παράλληλα, την ελληνική Προεδρία για τη σύγκληση της συζήτησης.
Η κυπριακή θέση μετά την επικύρωση από τη λιβυκή Βουλή
Αναφερόμενη στην πρόσφατη επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η κ. Μιχαήλ αμφισβήτησε τη συμβατότητά του με το διεθνές νομικό πλαίσιο.
Όπως δήλωσε, «αυτή η υποτιθέμενη συμφωνία είναι άκυρη και ανυπόστατη, δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο και, ειδικότερα, με τους κανόνες που διέπουν τη σύναψη συνθηκών, καθώς και με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».
Στάθηκε ιδιαίτερα στο καθεστώς των νησιών και στα δικαιώματά τους, επισημαίνοντας ότι οι θαλάσσιες οριοθετήσεις δεν μπορούν να παρακάμπτουν τη γεωγραφία και τα κυριαρχικά δικαιώματα.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να αλλάξει, ούτε μπορούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών να παραγνωρίζονται μέσω αυθαίρετων θαλάσσιων οριοθετήσεων», τόνισε, προσθέτοντας ότι «το άρθρο 121 της UNCLOS καθορίζει σαφώς το καθεστώς των νησιών και το δικαίωμά τους σε θαλάσσιες ζώνες».
Η UNCLOS και η σταθερότητα στη Μεσόγειο
Η κ. Μιχαήλ παρουσίασε τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας ως θεμελιώδη βάση της θαλάσσιας ασφάλειας, της ασφάλειας δικαίου και της ειρηνικής επίλυσης διαφορών. Διευκρίνισε ότι οι διατάξεις της που αποτυπώνουν εθιμικό διεθνές δίκαιο δεσμεύουν όλα τα κράτη.
«Η Μεσόγειος είναι η κοινή μας θάλασσα. Η ασφάλεια και η σταθερότητά της εξαρτώνται από σχέσεις καλής γειτονίας, θεμελιωμένες στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των παράκτιων κρατών», ανέφερε.
Τεχνητή νοημοσύνη: Εργαλείο προστασίας και πεδίο κινδύνων
Ως προς το αντικείμενο της συνεδρίασης, η Κύπρια αντιπρόσωπος αναφέρθηκε στη συμβολή που μπορεί να έχει η τεχνητή νοημοσύνη στην επιτήρηση των θαλασσών, στην έγκαιρη προειδοποίηση, στη διαχείριση κρίσεων και στην προστασία κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών.
Στις δυνατότητές της περιέλαβε ακόμη την υποστήριξη ειρηνευτικών και ανθρωπιστικών επιχειρήσεων, καθώς και την παρακολούθηση εκεχειριών και κυρώσεων.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι ίδιες τεχνολογικές εξελίξεις μπορούν να ενισχύσουν υπάρχουσες απειλές. Μεταξύ αυτών ανέφερε τις κυβερνοεπιθέσεις και τις υβριδικές επιχειρήσεις που στρέφονται κατά λιμένων, πλοίων, υποθαλάσσιων καλωδίων και ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Για την ανάπτυξη και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ζήτησε υπευθυνότητα και ηθικές αρχές, με «ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία, διαφάνεια και λογοδοσία». Επανέλαβε επίσης ότι «η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να παραμένει θεμελιωμένη στο διεθνές δίκαιο», με ιδιαίτερη αναφορά στον Χάρτη του ΟΗΕ και στην UNCLOS.
Συνεργασία κρατών, οργανισμών και ναυτιλίας
Η ανταλλαγή πληροφοριών, η ενίσχυση ικανοτήτων και η συνεργασία μεταξύ κρατών, διεθνών οργανισμών και ναυτιλιακής βιομηχανίας αποτέλεσαν επίσης σημεία της παρέμβασής της.
Η κ. Μιχαήλ υπογράμμισε τον ρόλο του Συμβουλίου Ασφαλείας στην αντιμετώπιση των συνεπειών των αναδυόμενων τεχνολογιών για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, ζητώντας συντονισμό στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών.
«Συλλογικός μας στόχος πρέπει να είναι να διασφαλίσουμε ότι οι αναδυόμενες τεχνολογίες ενισχύουν τη θαλάσσια ασφάλεια, παραμένοντας σταθερά θεμελιωμένες στο διεθνές δίκαιο, στην ανθρώπινη εποπτεία και στη διεθνή συνεργασία», κατέληξε.