Οι 19 προτάσεις του Προέδρου, οι προϋποθέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς και η αναμενόμενη άφιξη Ολγκίν συνθέτουν το πλαίσιο του σημερινού τετ α τετ. Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει πρόοδο προς επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο διακοπής τους το 2017.
Με εκκρεμότητες τόσο ως προς τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης όσο και ως προς την προετοιμασία της διαπραγματευτικής διαδικασίας πραγματοποιείται σήμερα η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν.
Η διάνοιξη νέων σημείων διέλευσης παραμένει ανοικτή, ενώ δεν έχει παραδοθεί στις πλευρές το έγγραφο καταγραφής των συγκλίσεων. Παράλληλα, αναμένεται στα τέλη Οκτωβρίου η επιστροφή στην Κύπρο της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, η οποία φαίνεται να έχει ήδη προσεγγίσει τις δύο πλευρές για κοινή συνάντηση.
Το σημερινό τετ α τετ είναι το δεύτερο μετά τη Νέα Υόρκη, όπου δεν κατέστη δυνατή η πραγματοποίηση τριμερούς συνάντησης λόγω της άρνησης της τουρκικής πλευράς. Προηγείται, δε, περίοδος δημόσιων αντιπαραθέσεων και αλληλοεπίρριψης ευθυνών για τα εμπόδια στην επανέναρξη των συνομιλιών.
Τα σημεία διέλευσης και το μήνυμα Ολγκίν
Ενόψει της νέας καθόδου της, η κ. Ολγκίν έχει υπογραμμίσει την ανάγκη εφαρμογής των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ώστε η πολιτική βούληση να αποδειχθεί στην πράξη και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη.
Στο πεδίο αυτό, βασική εκκρεμότητα αποτελεί το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης. Η μη υλοποίησή του αποδίδεται σε προσκόμματα από πλευράς του τουρκικού στρατού.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει υπενθυμίσει δημόσια στην προσωπική απεσταλμένη ότι, παρουσία της, ανταποκρίθηκε θετικά σε όλες τις μεσολαβητικές προτάσεις του Αντόνιο Γκουτέρες για τη διάνοιξη νέων διελεύσεων.
Το έγγραφο που δεν έχει παραδοθεί
Παράλληλη εκκρεμότητα αφορά το έγγραφο των συγκλίσεων, η παράδοση του οποίου είχε συμφωνηθεί τον περασμένο Ιούλιο. Τα Ηνωμένα Έθνη εμφανίζονται, τουλάχιστον επί του παρόντος, να μην προχωρούν στη διάθεσή του στα μέρη, ενώ η τουρκική πλευρά διαφωνεί με την παράδοση καταγραφής των συγκλίσεων που έχουν επιτευχθεί στο Κυπριακό.
Αρνητική εμφανίζεται και η κ. Ολγκίν, η οποία φαίνεται να εκτιμά ότι η συγκεκριμένη κίνηση ενδέχεται να προκαλέσει νέα πισωγυρίσματα.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά, αντίθετα, υποστηρίζει ότι το έγγραφο θα μπορούσε να προσφέρει τη βάση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ως εναλλακτική, ο κ. Χριστοδουλίδης έχει προτείνει, εφόσον δεν καταστεί εφικτή η παράδοση των συγκλίσεων, να καταγραφούν οι αποκλίσεις, ώστε η διαδικασία να αρχίσει από τα ζητήματα στα οποία παραμένουν διαφωνίες.
Οι προϋποθέσεις Ερχιουρμάν και η απάντηση Χριστοδουλίδη
Στη σημερινή συνάντηση η ελληνοκυπριακή πλευρά προσέρχεται με διακηρυγμένο στόχο την ουσιαστική πρόοδο προς επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017.
Τις προηγούμενες ημέρες, ο κ. Ερχιουρμάν έθεσε όρους και προϋποθέσεις για την επιστροφή στο διαπραγματευτικό τραπέζι. Μέσω συνέντευξής του στην εφημερίδα «Πολίτης», ζήτησε από τον Πρόεδρο να διευκρινίσει εάν αποδέχεται την εκ περιτροπής προεδρία στο πλαίσιο της συζήτησης για επανένωση.
Η απάντηση του κ. Χριστοδουλίδη ήταν ότι όλα τα ζητήματα πρέπει να συζητηθούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο ίδιος έχει αποδώσει στην Άγκυρα την τοποθέτηση εμποδίων, περιγράφοντας απαίτηση για εκ των προτέρων αποδοχή θέσεων που ενδιαφέρουν την τουρκοκυπριακή κοινότητα, χωρίς αντίστοιχη διάθεση συζήτησης άλλων σημαντικών πτυχών του Κυπριακού.
Η συζήτηση για τις 19 προτάσεις
Στη δημόσια αντιπαράθεση εντάχθηκαν και οι 19 νέες προτάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη να δηλώνει ότι δεν τις έχει παραλάβει γραπτώς.
Για το περιεχόμενό τους ο κ. Χριστοδουλίδης έχει ενημερώσει τόσο τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ όσο και την κ. Ολγκίν. Ο Αντόνιο Γκουτέρες έχει εκφράσει τη θέση ότι οι προτάσεις μπορούν να αποτελέσουν πεδίο πάνω στο οποίο θα οικοδομηθεί η επιδιωκόμενη πρόοδος.