Την αντίθεσή τους στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη στήριξή τους σε δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού επανέλαβαν οι Πρόεδροι των τριών Κοινοβουλίων από τη Λευκωσία. Ενεργειακή συνεργασία, συμμετοχή των νέων και συντονισμός σε διεθνή φόρα στις εργασίες της δεύτερης τριμερούς συνάντησης.
Με καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου και επαναβεβαίωση της στήριξης στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού ολοκληρώθηκε στη Λευκωσία η δεύτερη Τριμερής Συνάντηση των Προέδρων των Κοινοβουλίων Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου. Η Αννίτα Δημητρίου, ο Νικήτας Κακλαμάνης και ο Χισάμ Μπανταουί συμφώνησαν να ενισχύσουν την κοινοβουλευτική συνεργασία των χωρών τους, δίνοντας βάρος στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, στην ενέργεια και στην ανάπτυξη δεσμών μεταξύ των νέων.
Οι εργασίες κατέληξαν σε Κοινή Δήλωση, ενώ στις τοποθετήσεις που ακολούθησαν οι τρεις Πρόεδροι αναφέρθηκαν τόσο στις περιφερειακές εξελίξεις όσο και στις δυνατότητες κοινών πρωτοβουλιών.
Καταδίκη του μνημονίου και στήριξη στο Κυπριακό
Η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων συνέδεσε τη στρατηγική σχέση των τριών χωρών με την προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και τον αλληλοσεβασμό.
«Τονίσαμε μέσα από τις συζητήσεις την ανεκτίμητη αξία και την πολλαπλασιαστική ισχύ της συνεργασίας των χωρών μας στη βάση της κοινή μας προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο, του αλληλοσεβασμού και είναι σε αυτές ακριβώς τις αξίες που εδράζεται η στρατηγική μας σχέση με την Αίγυπτο και την Ελλάδα ειδικότερα, τονίζοντας τις ανησυχητικές εξελίξεις τις οποίες παρακολουθήσαμε τις προηγούμενες μέρες συμπεριλαμβανομένου του ανυπόστατου, παράνομου και άκυρου τουρκολιβυκού μνημονίου το οποίο προσβάλλει τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας, Κύπρου και βεβαίως άλλων χωρών», δήλωσε.
Πρόσθεσε ότι το μνημόνιο καταδικάστηκε από τις τρεις χώρες, αλλά και από άλλους δρώντες, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο ίδιο ζήτημα στάθηκε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, αντιπαραβάλλοντας τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου με ενέργειες που υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα. Όπως είπε, στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου υπάρχουν χώρες «που προσπαθούν με λέξεις ή με πράξεις να τορπιλίσουν την σταθερότητα και την ειρήνη σε αυτή την περιοχή, από την άλλη μεριά υπάρχουν τρεις χώρες που εκπροσωπούν δύο έθνη, η Αίγυπτος, η Κύπρος και η Ελλάδα», οι οποίες αποτελούν, με το παράδειγμά τους, πυλώνες σταθερότητας, δημοκρατίας και ειρήνης.
«Τα προβλήματα λύνονται με αυτόν τον τρόπο, τον διάλογο και όχι με έκνομες ενέργειες, όπως αυτή του τουρκολιβυκού μνημονίου», υπογράμμισε, χαρακτηρίζοντάς το «παράνομο χωρίς κανένα αστερίσκο».
Για το Κυπριακό, η κ. Δημητρίου υποδέχθηκε «με ιδιαίτερη ικανοποίηση» τις αναφορές στην Κύπρο «και το τι εξακολουθεί να συμβαίνει 52 πόσα χρόνια στην Κυπριακή Δημοκρατία συνεπεία της τουρκικής εισβολής και παράνομης κατοχής». Ευχαρίστησε την Ελλάδα και την Αίγυπτο για τη σταθερή θέση αρχών και τη στήριξή τους στις προσπάθειες επίλυσης.
Ο κ. Κακλαμάνης ανέφερε ότι η στήριξη αυτή επαναβεβαιώθηκε, σημειώνοντας «και για μεν την Ελλάδα είναι αυτονόητο, αλλά θέλω να ευχαριστήσω την Αίγυπτο που για μια ακόμη φορά στηρίζει μια δίκαιη βιώσιμη επίλυση του Κυπριακού».
Προσδιόρισε, παράλληλα, ως προϋπόθεση την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής: «δίκαιη και βιώσιμη λύση του προβλήματος της Κύπρου δεν μπορεί να υπάρξει εκτός των άλλων παρά μόνο με την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής».
Φυσικό αέριο και ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην ενεργειακή ατζέντα
Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφιερώθηκε στην ενέργεια, με αναφορές στην αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου μέσω της Αιγύπτου και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Η κ. Δημητρίου χαρακτήρισε την ενέργεια «ως η κινητήρα δύναμη της τριμερούς μας συνεργασίας», κάνοντας ειδική μνεία στις συμφωνίες που υπογράφηκαν πρόσφατα για την πρώτη εμπορική αξιοποίηση και εξαγωγή κυπριακού φυσικού αερίου μέσω Αιγύπτου. Στη συζήτηση περιλήφθηκαν οι ενεργειακές προκλήσεις «και τις σημαντικές ευκαιρίες από την ανάδειξη της σημαντικής στρατηγικής προοπτικής του ενεργειακού διαδρόμου της Ανατολικής Μεσογείου και πέραν του φυσικού αέριου».
Από την πλευρά του, ο κ. Κακλαμάνης περιέγραψε τον υποστηρικτικό ρόλο των Κοινοβουλίων στις κυβερνητικές αποφάσεις: «όπως οι τρεις κυβερνήσεις μας το έχουν συναποφασίσει, τα τρία κοινοβούλια έρχονται ενισχυτικά στη συμφωνία που έχουν κάνει οι τρεις κυβερνήσεις μας και σε ό,τι αφορά τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο».
Ο Πρόεδρος της Βουλής της Αιγύπτου έδωσε έμφαση στον συντονισμό, στην ανταλλαγή εμπειριών και στις επενδύσεις. Αναφερόμενος στην ενεργειακή συνεργασία, είπε: «όπου επαναβεβαιώσαμε την ανάγκη ενίσχυσης του συντονισμού και της εναλλαγής των εμπειριών και των επενδύσεων στην ανάπτυξη των εξορύξεων και την αξιοποίηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων, πράγμα το οποίο εδραιώνει και ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια».
Επανεκκίνηση των συναντήσεων και συντονισμός των Κοινοβουλίων
Η συνάντηση της Λευκωσίας σηματοδοτεί, σύμφωνα με την κ. Δημητρίου, την ουσιαστική επανεκκίνηση των τακτικών επαφών σε επίπεδο Προέδρων των τριών Κοινοβουλίων, ώστε να δοθεί νέα ώθηση στη συνεργασία τους.
Η ίδια αποτίμησε τις εργασίες ως εποικοδομητικές και ουσιαστικές, εξηγώντας ότι ο σκοπός τους «δεν ήταν άλλος παρά να δοθεί το ισχυρό μήνυμα της κοινής βούλησης να εργαστούμε από κοινού, αξιοποιώντας σημαντικότατες δυνατότητες τις οποίες προσφέρει η κοινοβουλευτική διπλωματία για να στηρίξουμε και να προωθήσουμε περαιτέρω τους στόχους που έχει θέσει η πολυδιάστατη τριμερής συνεργασία μεταξύ Κύπρου, Αιγύπτου και Ελλάδας».
Οι τρεις ενότητες των εργασιών αφορούσαν τη συμβολή της κοινοβουλευτικής διπλωματίας στην ειρήνη και τη σταθερότητα, την ενέργεια «ως κινητήρια δύναμη της συνεργασίας» και τις σχετικές προκλήσεις, καθώς και τη συνεργασία με επίκεντρο τη νεολαία.
Με αναφορά στην ενδέκατη Τριμερή Συνάντηση Κορυφής, που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο στις 28 Ιανουαρίου 2027, η κ. Δημητρίου δήλωσε: «ανανεώσαμε την κοινή μας δέσμευση να ενισχύσουμε την τριμερή κοινοβουλευτική συνεργασία, συμβάλλοντας στον απώτερο στόχο να καταστεί η ανατολική Μεσόγειος μια περιοχή συνεργασίας, ειρήνη, σταθερότητας και ευημερίας για όλους».
«Τονίσαμε τη γεωπολιτική αξία των τριών χωρών μας, τον εποικοδομητικό ρόλο που κάθε χώρα έχει με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της καθεμίας, συμβάλλοντας βεβαίως στον κοινό μας στόχο για ειρήνη, ασφάλεια και προοπτική», πρόσθεσε.
Ο κ. Μπανταουί, ο οποίος μίλησε μέσω διερμηνέα, εξέφρασε ικανοποίηση για το κλίμα κατανόησης και φιλίας και ευχαρίστησε τη Βουλή των Αντιπροσώπων «για τη θερμή φιλοξενία και τη γενναιόδωρη υποδοχή».
Κατά την τοποθέτησή του, η συνάντηση ανέδειξε το βάθος των σχέσεων Αιγύπτου, Κύπρου και Ελλάδας και επιβεβαίωσε τη σύμπτωση απόψεων ως προς τη σημασία της συνεργασίας για την ασφάλεια, την ανάπτυξη και το μέλλον των τριών λαών.
Αναφέρθηκε επίσης στη συνέχιση του διαλόγου και των διαβουλεύσεων, καθώς και στον συντονισμό σε περιφερειακά και διεθνή κοινοβουλευτικά φόρα, «πράγμα το οποίο ενισχύει την ειρήνη και την ασφάλεια και τη σταθερότητα για τους λαούς της περιοχής».
«Οι χώρες μας διαθέτουν τεράστιες δυνατότητες και πολλά υποσχόμενες ευκαιρίες, πράγμα το οποίο το συζητήσαμε σήμερα μέσα σε ένα πνεύμα φιλίας και ειλικρίνειας, πράγμα το οποίο χαρακτηρίζει τις σχέσεις Αιγύπτου-Κύπρου-Ελλάδας και αντανακλά το βάθος της φιλίας μεταξύ των λαών μας» ανέφερε.
Ενεργός συμμετοχή των νέων στις επόμενες συναντήσεις
Κοινή δράση για την προσέγγιση των νέων των τριών χωρών αποφασίστηκε έπειτα από τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε με εκπροσώπους της κυπριακής νεολαίας.
Η κ. Δημητρίου έκανε λόγο για «μια πολύ εποικοδομητική συζήτηση που είχαμε μαζί με τους νέους μας» και εξήγησε ότι επιδίωξη είναι να έρθουν πιο κοντά οι νέοι των τριών χωρών «και να ενισχύσουμε με αυτόν τον τρόπο και τη διάσταση της τριμερούς συνεργασίας». Όπως ανέφερε, οι κ. Κακλαμάνης και Μπανταουί υποστήριξαν την πρόταση να διοργανωθεί, στο πλαίσιο της επόμενης τριμερούς, και συνάντηση νέων από τις τρεις χώρες.
Ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων χαρακτήρισε «ευχάριστη έκπληξη» την παρουσία των τριών εκπροσώπων της νεολαίας της Κύπρου, ξεχωρίζοντας τη στάση τους «με τη σοβαρότητά τους, την υπευθυνότητα τους». Ανέφερε ότι οι τρεις Πρόεδροι συναποφάσισαν την ενεργό παρουσία των νέων στις επόμενες συναντήσεις.
Στην ανάγκη διαρκούς επικοινωνίας και ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των νέων αναφέρθηκε και ο κ. Μπανταουί.
Οι απαντήσεις για τη Γάζα και τη Μονή Σινά
Στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων τέθηκε το ζήτημα της συμβολής των Κοινοβουλίων στη διασφάλιση της διάθεσης της ανθρωπιστικής βοήθειας που φτάνει στη Γάζα μέσω του διαδρόμου Αμάλθεια.
Η κ. Δημητρίου ανέφερε ότι το θέμα συζητήθηκε και ότι Ελλάδα και Αίγυπτος αναγνώρισαν την κυπριακή συνεισφορά, ειδικότερα μέσω της Αμάλθειας. Διευκρίνισε, ωστόσο: «Όμως τα κοινοβούλια σε αυτό το τομέα, σε αυτή την εισήγηση, δεν έχουν κάποια αρμοδιότητα πέραν της πολιτικής υπογράμμισης και επισήμανσης, κάτι το οποίο στηρίζουμε και σας διαβεβαιώνουμε».
Ο κ. Κακλαμάνης αναφέρθηκε στην προσφορά της Βουλής των Ελλήνων για νοσηλεία παιδιών κατά τη διάρκεια του πολέμου, σημειώνοντας ότι 11 ή 13 παιδιά κατάφεραν να μεταφερθούν στο νοσοκομείο Παίδων στην Ελλάδα.
«Κάναμε και δεύτερη προσφορά. Δεν κατέστη δυνατό να φτάσουν καινούργια παιδιά εκεί», είπε. Πρόσθεσε ότι υπήρξε συνδρομή σε επισιτιστική βοήθεια και ότι η ανεμπόδιστη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας αποτελεί θέση τόσο της Ελλάδας όσο και της Βουλής των Ελλήνων.
Για τη Μονή Σινά, ο Πρόεδρος της Βουλής ανέφερε ότι ευχαρίστησε τον Αιγύπτιο ομόλογό του «που ήταν μια απόδειξη τι σημαίνει συνεργασία και λύθηκε το πρόβλημα της Μονής Σινά σε ό,τι αφορά το νομικό του καθεστώς λόγω ακριβώς του διαλόγου και της συνεργασίας».
Όταν ρωτήθηκε για το περιεχόμενο της συμφωνίας με την Αίγυπτο, παρέπεμψε στις δηλώσεις του αρμόδιου Έλληνα Υπουργού και πρόσθεσε:
«Και υπό την έννοια αυτή, και επειδή είχα κάνει και συζητήσεις με τον ομόλογό μου της Αιγύπτου και του είχα ζητήσει τη βοήθειά του, γνωρίζω ότι και ακούγοντας και τους εκπροσώπους της Εκκλησίας, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη και όχι μόνο, θεωρώ ότι έχει δρομολογηθεί λύση καθοδηγητική και όταν το δούμε θα το δείτε και εσείς».