Οι έλεγχοι επεκτείνονται στις κατοικίες, ενώ νέα ηλεκτρονική υπηρεσία επιτρέπει στους πολίτες να υποβάλλουν καταγγελίες. Στα €7,2 εκατ. ανήλθαν τα πραγματικά έσοδα το 2026, με πρόβλεψη για €8,5 εκατ. το 2027.
Στην ανάκτηση 79 επαγγελματικών υποστατικών οδήγησαν οι έλεγχοι στις συμβάσεις μίσθωσης τουρκοκυπριακών περιουσιών κατά την τελευταία τριετία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, εξετάστηκαν 4.032 συμβάσεις και διαπιστώθηκαν 512 παραβιάσεις, ενώ για άλλες περιπτώσεις συνεχίζονται διαδικασίες συμμόρφωσης ή λήψης νομικών μέτρων.
Ο έλεγχος κάλυψε, για πρώτη φορά μετά από πέντε δεκαετίες, το σύνολο των συμβάσεων για τουρκοκυπριακά υποστατικά που παραχωρούνται για επαγγελματική χρήση, καθώς και τις συμβάσεις με Δήμους και Κοινότητες. Πλέον, η διαδικασία έχει επεκταθεί και στις κατοικίες.
Ευρήματα και στις παραχωρήσεις προς Τοπικές Αρχές
Στις περιουσίες που έχουν παραχωρηθεί σε Τοπικές Αρχές ελέγχθηκαν 864 συμβάσεις μίσθωσης, με τις παραβιάσεις να ανέρχονται σε 78. Από τις περιπτώσεις αυτές, οκτώ συμβάσεις τερματίστηκαν, ενώ για 45 λήφθηκαν μέτρα συμμόρφωσης.
Στο σκέλος των κατοικιών, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί έλεγχοι σε περισσότερες από 700 κατοικίες, σε 20 Δήμους και Κοινότητες.
Η εντατικοποίηση των ελέγχων αποτελεί μέρος των παρεμβάσεων του Υπουργείου Εσωτερικών για τη διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών, οι οποίες περιλαμβάνουν αλλαγές στη νομοθεσία και αυστηρότερη εξέταση της τήρησης των συμβατικών όρων.
Ηλεκτρονικές καταγγελίες και παραχώρηση με μοριοδότηση
Στα εργαλεία ελέγχου προστίθεται η νέα υπηρεσία ηλεκτρονικής υποβολής καταγγελιών, την οποία ανακοίνωσε προ ημερών το Υπουργείο Εσωτερικών.
Μέσω της υπηρεσίας, οι πολίτες μπορούν να διαβιβάζουν πληροφορίες για πιθανές παρανομίες. Κάθε επώνυμη καταγγελία ή αναφορά εξετάζεται από τους αρμόδιους λειτουργούς, με στόχο τη διασφάλιση της νομιμότητας στη διαχείριση των περιουσιών.
Η λειτουργία της εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της διαφάνειας, της ισονομίας και της αξιοκρατίας στον προσφυγικό κόσμο, παράλληλα με την εφαρμογή του νέου συστήματος επιλεξιμότητας και μοριοδότησης.
Οι διαθέσιμες περιουσίες αναρτώνται στην ιστοσελίδα της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Οι ενδιαφερόμενοι πρόσφυγες υποβάλλουν αίτημα και το υποστατικό ή ο γεωργικός κλήρος παραχωρείται στον αιτητή που συγκεντρώνει τα περισσότερα μόρια.
Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο περιορίστηκε επίσης η διακριτική ευχέρεια του Υπουργού Εσωτερικών κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως Κηδεμόνα.
Αναπροσαρμογές ενοικίων και διακανονισμοί οφειλών
Οι παρεμβάσεις επεκτείνονται στην τιμολογιακή πολιτική και στην είσπραξη ανεξόφλητων ποσών. Περιλαμβάνουν αναπροσαρμογές ενοικίων, διακανονισμούς για καθυστερημένες οφειλές και ειδικά σχέδια δράσης σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως το Μακένζι, μέσω των οποίων ενισχύθηκαν τα έσοδα του Ταμείου του Κηδεμόνα.
Τα πραγματικά έσοδα αυξήθηκαν από €5,4 εκατ. το 2023 σε €7,2 εκατ. το 2026, παρουσιάζοντας διαφορά €1,8 εκατ.
Κατά την περίοδο 2018–2022, τα αντίστοιχα έσοδα παρέμεναν περίπου στα €4,9 εκατ. Η μεταγενέστερη αύξηση αποδίδεται στις διαπραγματεύσεις για συμβιβασμούς σχετικά με καθυστερημένες οφειλές, καθώς και στα έργα και στα σχέδια δράσης του Κηδεμόνα και της Υπηρεσίας.
Για το 2027, προβλέπεται περαιτέρω ενίσχυση των ετήσιων εσόδων κατά €1,3 εκατ., ώστε να διαμορφωθούν στα €8,5 εκατ.
Ο προϋπολογισμός και οι δαπάνες για τις κατοικίες
Ο προϋπολογισμός του Ταμείου Τουρκοκυπριακών Περιουσιών εμφανίζεται ισοσκελισμένος ως προς τα έσοδα και τα έξοδα, με εξαίρεση ποσό €820.000, το οποίο αναμένεται να καλυφθεί από το αποθεματικό για την ανάπτυξη και εφαρμογή συστήματος πληροφορικής.
Ο ισοσκελισμός επιτεύχθηκε χωρίς περικοπή δαπανών. Αντίθετα, διατέθηκαν επιπλέον ποσά για συντηρήσεις και επιδιορθώσεις τουρκοκυπριακών κατοικιών και για συναφή έργα. Τα ελλείμματα προηγούμενων ετών ανέρχονταν περίπου σε €2,5 εκατ. ετησίως.
Παράλληλα, η κρατική χορηγία μειώθηκε σταδιακά από €7,5 εκατ. το 2022 σε €6,5 εκατ. σήμερα.