Επαφές του Νικόλα Ιωαννίδη με Αυστρία, Ολλανδία και Φινλανδία στο Λουξεμβούργο – Στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων τέθηκαν επίσης οι επιστροφές, η προστασία των εξωτερικών συνόρων και η αντιμετώπιση της εργαλειοποίησης της μετανάστευσης
Στην εξασφάλιση της αναγκαίας πολιτικής στήριξης για την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στον χώρο Σένγκεν επικεντρώθηκαν οι διμερείς επαφές που είχε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης, στο Λουξεμβούργο.
Ο Υφυπουργός συμμετείχε την Πέμπτη, 1η Οκτωβρίου 2026, στις εργασίες του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στο περιθώριό τους συναντήθηκε με ομολόγους του από την Αυστρία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία.
Πριν από την έναρξη της συνόδου, ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θεωρούνται πλέον υλοποιημένες και ότι η Κύπρος είναι τεχνικά έτοιμη για πλήρη συμμετοχή στον χώρο Σένγκεν. Όπως επισήμανε, το επόμενο βήμα απαιτεί συμφωνία σε πολιτικό επίπεδο, με τη Δημοκρατία να προσβλέπει στη στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων της τους επόμενους μήνες.
Εξωτερικά σύνορα, άσυλο και επιστροφές
Κατά τη συζήτηση για τη συνολική κατάσταση στον χώρο Σένγκεν, ο Νικόλας Ιωαννίδης συνέδεσε την προστασία του με την ισχυρή διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, τις αποτελεσματικές διαδικασίες ασύλου και τις αξιόπιστες πολιτικές επιστροφών.
Παρουσίασε την εμπειρία της Κύπρου, η οποία, παρά τις σημαντικές μεταναστευτικές πιέσεις που αντιμετώπισε, κατόρθωσε με τη στήριξη ευρωπαϊκών μηχανισμών να περιορίσει τις παράνομες και παράτυπες αφίξεις και να αυξήσει τις επιστροφές.
Παράλληλα, σημείωσε ότι τα μέτρα που επηρεάζουν την ομαλή λειτουργία του χώρου Σένγκεν πρέπει να έχουν εξαιρετικό χαρακτήρα και να στηρίζονται σε σαφή και τεκμηριωμένα δεδομένα.
Με αφορμή την πρόσφατη κρίση στη Θέουτα, ο Υφυπουργός εξέφρασε την αλληλεγγύη της Κυπριακής Δημοκρατίας προς την Ισπανία. Υπογράμμισε ότι κάθε κράτος μέλος που βρίσκεται αντιμέτωπο με μαζικές μεταναστευτικές ροές πρέπει να λαμβάνει έμπρακτη στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα υπόλοιπα κράτη μέλη, τονίζοντας την ανάγκη συντονισμένης δράσης για την προστασία του εδάφους της Ένωσης και του χώρου Σένγκεν.
Συνεργασία με τρίτες χώρες και ενίσχυση των επιστροφών
Στη συζήτηση για τη βελτίωση των επιστροφών μέσω ισχυρότερης συνεργασίας επανεισδοχής με τρίτες χώρες, ο κ. Ιωαννίδης χαρακτήρισε την αποτελεσματικότητα των επιστροφών βασικό δείκτη αξιοπιστίας της μεταναστευτικής πολιτικής.
Τάχθηκε υπέρ της συνδυαστικής αξιοποίησης της μεταναστευτικής διπλωματίας, της πολιτικής θεωρήσεων, των στρατηγικών εταιρικών σχέσεων και των χρηματοδοτικών μέσων, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να ακολουθεί συνεκτική προσέγγιση απέναντι στις χώρες εταίρους. Διευκρίνισε ότι, όταν η συνεργασία παραμένει ανεπαρκής, η Ένωση πρέπει να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει πλήρως τα εργαλεία που διαθέτει.
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε στη συγκέντρωση και ανάλυση αξιόπιστων δεδομένων για τις συνοριακές διαδικασίες και τις επιστροφές, προκειμένου οι αποφάσεις για τις χώρες προτεραιότητας και την αποτελεσματικότητα της συνεργασίας επανεισδοχής να στηρίζονται σε πραγματικά στοιχεία.
Ο Υφυπουργός επισήμανε ακόμη ότι η μετανάστευση δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μέσο πολιτικής πίεσης ή γεωπολιτικής χειραγώγησης και υπογράμμισε την ανάγκη ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης απέναντι σε απόπειρες εργαλειοποίησής της.
Στήριξη στην ελληνική πρωτοβουλία
Σε σχέση με την πρόταση της Ελλάδας για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, ο Νικόλας Ιωαννίδης υποστήριξε την έναρξη δομημένης συζήτησης σε επίπεδο Συμβουλίου.
Όπως σημείωσε, εξαιρετικές συνθήκες εργαλειοποίησης της μετανάστευσης και υβριδικές απειλές στα εξωτερικά σύνορα ενδέχεται να απαιτούν ισχυρή και συντονισμένη αντίδραση. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οποιοσδήποτε σχετικός μηχανισμός πρέπει να συνάδει με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.
Η εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο
Αναφερόμενος στην εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ο Υφυπουργός παρουσίασε την πρόοδο της Κύπρου στην προσαρμογή του νομοθετικού, διοικητικού και επιχειρησιακού της πλαισίου.
Στις αλλαγές περιλαμβάνονται οι διαδικασίες ελέγχου και διαλογής, οι συνοριακές διαδικασίες, ο σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης και η λειτουργία του Κέντρου «Πουρνάρα».
Ο κ. Ιωαννίδης τόνισε ότι η επιτυχία του Συμφώνου θα αξιολογηθεί από τα αποτελέσματά του στην πράξη και από τη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης. Στο πλαίσιο αυτό, επεσήμανε ότι τα κράτη μέλη πρώτης γραμμής χρειάζονται συνεχή πρακτική, επιχειρησιακή και τεχνική υποστήριξη για να εφαρμόσουν τις νέες υποχρεώσεις.
Έγκαιρη προειδοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών
Σε παρέμβασή του για την παρακολούθηση της μεταναστευτικής κατάστασης και την έγκαιρη προειδοποίηση, ο Υφυπουργός υποστήριξε ότι η διαθέσιμη πληροφόρηση πρέπει να μετατρέπεται εγκαίρως σε πολιτική και επιχειρησιακή δράση.
Τάχθηκε υπέρ της αποτελεσματικότερης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ευρωπαϊκών οργανισμών, με στόχο την πρόληψη κρίσεων και την ταχύτερη ενεργοποίηση των αρμόδιων μηχανισμών.
Αναφέρθηκε επίσης στην παραπληροφόρηση, στη διαδικτυακή χειραγώγηση και στη δράση των δικτύων διακινητών, επισημαίνοντας ότι οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες πρέπει να αξιοποιούνται μέσα σε κατάλληλο νομικό πλαίσιο και με πλήρη σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα και στα θεμελιώδη δικαιώματα.
Οι επαφές με Αυστρία, Ολλανδία και Φινλανδία
Στο περιθώριο του Συμβουλίου, ο Νικόλας Ιωαννίδης συναντήθηκε με τον Υπουργό Εσωτερικών της Αυστρίας, Γκέραρντ Κάρνερ, τον Υπουργό Ασύλου και Μετανάστευσης της Ολλανδίας, Μπαρτ φαν ντεν Μπρινκ, και την Υπουργό Εσωτερικών της Φινλανδίας, Μαρί Ραντάνεν.
Κεντρικό θέμα των επαφών αποτέλεσε η προσπάθεια ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στον χώρο Σένγκεν.
Με τους ομολόγους του από την Αυστρία και την Ολλανδία εξετάστηκε επίσης η δυνατότητα δημιουργίας κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες, return hubs, με σεβασμό στο ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, καθώς και η συμμετοχή της Κύπρου στις σχετικές προσπάθειες.
Στη συνάντηση με τη Φινλανδή Υπουργό συζητήθηκαν η ενίσχυση των επιστροφών και της επανεισδοχής μέσω της συνεργασίας με τρίτες χώρες, η ισχυρότερη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και νέες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της παράνομης και παράτυπης μετανάστευσης.