Ελάχιστη μηνιαία αύξηση €30 για υφιστάμενες συντάξεις έως €600 προβλέπει η μεταρρύθμιση που παρουσίασε στη Βουλή ο Μαρίνος Μουσιούττας. Ο υπουργός Εργασίας αναγνώρισε ότι η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων δεν φτάνει το όριο της φτώχειας και εξέφρασε την επιθυμία να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις εντός του 2026.
Περίπου 123.000 υφιστάμενοι συνταξιούχοι αναμένεται να ωφεληθούν από τον επανασχεδιασμό του συνταξιοδοτικού συστήματος της Κύπρου, με περισσότερους από 50.000 να λαμβάνουν αυξήσεις άνω των €100 τον μήνα και περισσότερους από 10.000 αυξήσεις που ξεπερνούν τα €200. Το εύρος των προβλεπόμενων αυξήσεων διαμορφώνεται από 5% έως 60%, με σταδιακή καταβολή σε βάθος τριετίας.
Τα στοιχεία παρουσίασε στη Βουλή ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνος Μουσιούττας, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του Υπουργείου για το 2027. Στις απαντήσεις του προς τους βουλευτές περιέγραψε τόσο τις παροχές της μεταρρύθμισης όσο και τους οικονομικούς περιορισμούς της, ενώ υπογράμμισε την κυβερνητική θέση για αφυπηρέτηση στα 65.
Οι αυξήσεις και τα όρια της στήριξης
Για τους υφιστάμενους συνταξιούχους του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων που λαμβάνουν μέχρι €600 προβλέπεται εγγυημένη ελάχιστη αύξηση €30 μηνιαίως. Οι αυξήσεις θα αποδοθούν κατά 30% το πρώτο έτος, κατά 30% το δεύτερο και κατά 40% το τρίτο.
Παράλληλα, για περίοδο 15 ετών θα πραγματοποιούνται επαναϋπολογισμός και σύγκριση με το σημερινό σύστημα, ώστε κανένας συνταξιούχος να μη λάβει μικρότερο ποσό από εκείνο που θα δικαιούνταν βάσει του υφιστάμενου καθεστώτος.
Απαντώντας, ωστόσο, στο κατά πόσο οι αλλαγές επαρκούν για να καλύψουν το όριο της φτώχειας, ο υπουργός ανέφερε:
«αυξάνονται οι συντάξεις ειδικά των χαμηλοσυνταξιούχων. Φτάνει τα όρια της φτώχειας; Όχι δεν θα το φτάσει επειδή δεν υπάρχει οικονομική ευχέρεια να αποδώσει περισσότερα την πρώτη εξαετία. Ανεβάζει το επίδομα των χαμηλοσυνταξιούχων, από το 794 στο 910. Γίνεται αναπροσαρμογή, δεν φτάνουμε στο όριο της φτώχειας. Ο λόγος είναι πασιφανής. Δεν μπορούμε να φτάσουμε σε εκείνα τα επίπεδα».
Η μεταρρύθμιση προβλέπει επίσης συμπληρώματα βασικής ασφάλισης για τους σημερινούς συνταξιούχους και για όσους συνταξιοδοτηθούν κατά τα πρώτα πέντε χρόνια εφαρμογής της. Προβλέπεται ακόμη αναγνώριση λογιζόμενης βασικής ασφάλισης για κάθε υφιστάμενο και μελλοντικό συνταξιούχο.
Στις ρυθμίσεις περιλαμβάνεται στήριξη προσώπων που δικαιολογημένα παρέμειναν εκτός αγοράς εργασίας, μεταξύ των οποίων γονείς με υποχρεώσεις φροντίδας, άτυποι φροντιστές, φοιτητές, άτομα με αναπηρία και νέοι που εισέρχονται στην απασχόληση. Η κοινωνική σύνταξη διατηρείται και, μετά την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου, θα χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια.
Η θέση για αφυπηρέτηση στα 65 και οι προβλέψεις για τις γυναίκες
Παρότι στις πρόνοιες του νομοσχεδίου περιλαμβάνεται ελάφρυνση της αναλογιστικής μείωσης για συνταξιοδότηση στο 63ο έτος, ο κ. Μουσιούττας διατύπωσε σαφώς τη θέση της κυβέρνησης για την ηλικία αφυπηρέτησης:
«υπάρχουν κάποια μη θετικά σημεία, όπως ότι δεν θα θέλαμε το όριο αφυπηρέτησης να είναι το 63 αλλά το 65 και επιμένουμε. Οποιαδήποτε αφυπηρέτηση προηγουμένως θα έχει επιπτώσεις και θα δυσκολεύουμε κάποιο που θα θέλει να φύγει πριν τα 65».
Ειδική αναφορά έκανε στις γυναίκες που χρειάζεται να διακόψουν την εργασία τους, επισημαίνοντας:
«δίνονται ωφελήματα για τις γυναίκες που θα χρειαστεί να φύγουν από την εργασία, υπάρχουν περισσότερες ευκολίες για να μπορούν να εργάζονται, υπάρχουν και παροχές από άλλα Υπουργεία, για να μπορούν να εργάζονται απρόσκοπτα. Αυτό που αφαιρείται είναι η θεμελίωση στη σύνταξη, παραμένουν και επ’ αυξάνονται τι θα πάρουν ακριβώς».
Ποιους αφορούν οι νέες εισφορές
Η διεύρυνση των πηγών χρηματοδότησης του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων περιλαμβάνει νέα υποχρέωση εισφοράς για εισοδηματίες. Εξηγώντας τη συγκεκριμένη πρόβλεψη και τη σύνδεσή της με τις παροχές, ο υπουργός δήλωσε:
«οι γυναίκες ήταν αδικημένες και το σύστημα έρχεται για να καλύψει το κενό που υπάρχει. Από πού θα είναι οι παροχές; Από τα ταμεία του κράτους, τη νέα κατηγορία, από τη νέα κατηγορία εισοδηματιών. Είδαμε αυτό το σημείο και είπαμε ότι άτομα που έχουν εισοδήματα από άλλες πηγές, θα πρέπει να εισφέρουν στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων μέχρι την 1 μονάδα. Αν δεν έχει εισόδημα από εργασία αλλά έχει εισοδήματα από άλλες πηγές, για μέχρι τη 1 ασφαλιστική μονάδα, για να παίρνει σύνταξη με το σπαθί του, θα βάζει μέχρι 11,500. Αν είναι 100,000 το χρόνο για τις 11,500 θα βάζει κοινωνικές ασφαλίσεις. Αν επαγγέλλεται, δεν θα έχει υποχρέωση να ενταχθεί στο σύστημα αυτό».
Για τους διευθυντές και μετόχους εταιρειών παρέθεσε τα ευρήματα μελέτης και τη ρύθμιση που προωθείται:
«σε μία μελέτη έχει διαφανεί ότι οι πλείστοι που είναι διευθυντές και μέτοχοι, το εισόδημα που δηλώνεται είναι 500 ευρώ και κάτω. Αυτό σημαίνει ότι είναι κάτω από 10,000 εισόδημα, στην πλειοψηφία. Θα έρθει στα 65 του το κράτος να του δίνει κοινωνική σύνταξη. Ερχόμαστε και βάζουμε 2 μονάδες, ώστε αυτό το άτομο για μέχρι τις 23,000 να μπαίνει κοινωνική ασφάλιση και για τα υπόλοιπα να μην υπάρχει υποχρέωση».
Ως προς τη συνολική αρχιτεκτονική του συστήματος, διευκρίνισε:
«το νέο σύστημα εισάγει αναθεωρημένη βασική σύνταξη, η οποία αντικαθιστά την υφιστάμενη βασική σύνταξη του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ενισχύει ουσιαστικά την επάρκεια των χαμηλών συντάξεων, ενώ η συμπληρωματική (αναλογική) σύνταξη διατηρεί τον ανταποδοτικό της χαρακτήρα και αναπροσαρμόζεται. Οι πηγές χρηματοδότησης είναι οι εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών, οι εισφορές εισοδηματιών και η απόδοση των επενδύσεων».
Στη Νομική Υπηρεσία το νομοσχέδιο
Το σχέδιο μεταρρύθμισης καταρτίστηκε σε συνεργασία με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας. Σύμφωνα με τον υπουργό, «συνιστά συνολικό επανασχεδιασμό του συστήματος συντάξεων της Κύπρου με τέσσερις βασικούς στόχους:
-τη μείωση του κινδύνου φτώχειας των συνταξιούχων,
-τη διασφάλιση επαρκούς συνταξιοδοτικού εισοδήματος, την αλληλεγγύη και δικαιοσύνη μεταξύ και εντός των γενεών και
-τη διασφάλιση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων».
Για την πορεία της νομοθετικής διαδικασίας ανέφερε:
«εντός του 2026 ολοκληρώνεται η ετοιμασία του τροποποιητικού νομοσχεδίου του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου για τον πρώτο πυλώνα. Το νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση (2 – 16 Σεπτεμβρίου 2026), συζητήθηκε εκτενώς στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα και στο Συμβούλιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και, με τις βελτιώσεις που προέκυψαν από τον διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους, βρίσκεται στο στάδιο του νομοτεχνικού ελέγχου από τη Νομική Υπηρεσία. Μόλις ολοκληρωθεί ο νομοτεχνικός έλεγχος θα προωθηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο και στη Βουλή των Αντιπροσώπων».
Ο κ. Μουσιούττας αναγνώρισε την καθυστέρηση και σημείωσε ότι η Βουλή δικαιούται να εξετάσει σε βάθος τη μεταρρύθμιση. Απαντώντας για το χρονοδιάγραμμα και τις διαφωνίες, δήλωσε:
«Δεν υπήρξε σκόπιμη καθυστέρηση από πλευράς μας. Θα θέλαμε και εμείς εδώ και μήνες να το στείλουμε. Ευελπιστώ ότι το συντομότερο δυνατό θα το φέρουμε. Τα πλείστα σημεία διαφωνίας είναι καθαρά θέμα οικονομικών. Είτε τα έχω και δεν τα δίνω, είτε δεν τα έχω και δεν μπορώ να τα δώσω. Θεωρώ ότι μπορούμε να πείσουμε για το μέγεθος της εισήγησης που κάνομε. Δεν μπορούσα να τάξω λαγούς και πετραχήλια. Είμαστε συντηρητικοί, αν θέλει να το πει κάποιος. Βασιζόμαστε στην αναλογιστική μελέτη και είναι η σφραγίδα του ILO και προσπαθήσαμε να εξαντλήσουμε όλα τα περιθώρια από πλευράς μας».
Πρόσθεσε ακόμη:
«δεν έχει να συζητήσουμε περισσότερα πράγματα, εκτός αν υπάρχει καμία ιδέα που δεν τέθηκε στο τραπέζι. Δεν βλέπω πώς μπορούν να υπάρξουν αυξήσεις, χωρίς να αυξήσω τις εισφορές και το όριο αφυπηρέτησης. Αν μπορούμε να το κλείσουμε εντός του 2026, θα ήταν ευχής έργο».
Τα Ταμεία Προνοίας και ο δεύτερος πυλώνας
Ξεχωριστό σκέλος της συζήτησης αποτέλεσε η λειτουργία των Ταμείων Προνοίας και ο τρόπος με τον οποίο ο δεύτερος πυλώνας θα μπορούσε να ενισχύει το μηνιαίο εισόδημα των μελλοντικών συνταξιούχων.
Ο υπουργός περιέγραψε τον επιδιωκόμενο προσανατολισμό ως εξής:
«προσπάθεια είναι ότι ο δεύτερος πυλώνας για τους μελλοντικούς συνταξιούχους να λειτουργεί ως πραγματικό συνταξιοδοτικό βοήθημα για τους χαμηλοσυνταξιούχους. Να μπορεί με το μήνα να παίρνει το επίδομα που του αναλογούν για να τους βγάλει πάνω από το όριο της φτώχειας. Θα πρέπει ο δεύτερος πυλώνας να λειτουργήσει συμπληρωματικά και όχι με εφάπαξ ποσό. Αναλόγως με τη χρήση που θα κάνει κάποιος μπορεί να τον αντέξει για μία ζωή. Για τους μελλοντικούς θα καλυτερεύσουν οι συνθήκες».
Για τις διαβουλεύσεις και τις σχετικές πιστώσεις του προϋπολογισμού ανέφερε:
«συνεχίζεται ο κοινωνικός διάλογος για τον δεύτερο πυλώνα (Ταμεία Προνοίας), ο οποίος από τις 9 Νοεμβρίου 2026 συζητείται σε εβδομαδιαίες συνεδρίες του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας – πλαισίου επί των βασικών αρχών. Στον Προϋπολογισμό του 2027 περιλαμβάνονται πιστώσεις για ενημερωτικές εκστρατείες για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, για αναλογιστικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, καθώς και ποσό €5,5εκ. για τη συνέχιση, με εθνικούς πόρους, του έργου ‘Μεταρρύθμιση του Συστήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Αναδιάρθρωση των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων’ μετά τη λήξη του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας».
Προϋπολογισμός €1.017 εκατ. μαζί με τα συγχρηματοδοτούμενα έργα
Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση εντάσσεται στις βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου για το 2027, μαζί με την απασχόληση, τις εργασιακές σχέσεις, την ασφάλεια στην εργασία, την κατάρτιση και την ψηφιακή εξυπηρέτηση.
Παρουσιάζοντας το πλαίσιο της πολιτικής του, ο κ. Μουσιούττας ανέφερε:
«ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το 2027 είναι ο προϋπολογισμός υλοποίησης των βασικών πολιτικών προτεραιοτήτων του Υπουργείου για το έτος 2027. Συγκεκριμένα, αφορά στα ακόλουθα:
(α) εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος και η συνέχιση της διαμόρφωσης του πλαισίου για τον δεύτερο πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης,
(β) ενίσχυση της απασχόλησης και η ορθολογική κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας σε ανθρώπινο δυναμικό,
(γ) εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου των εργασιακών σχέσεων και η διαφύλαξη της εργατικής ειρήνης,
(δ) προστασία της ασφάλειας και υγείας στην εργασία,
(ε) ανάπτυξη των δεξιοτήτων και της παραγωγικότητας του ανθρώπινου δυναμικού και
(στ) ψηφιακό μετασχηματισμό και βελτίωση της εξυπηρέτησης του πολίτη σε όλες τις Υπηρεσίες του Υπουργείου».
Ως προς τα μεγέθη της τριετίας, εξήγησε:
«ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα έτη 2027, 2028 και 2029 ανέρχεται σε €998εκ., €1.056εκ. και €1.131εκ. σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Προϋπολογισμό ύψους €956εκ. το 2026. Παρουσιάζει αύξηση €42εκ. για το 2027, περαιτέρω αύξηση €58εκ. για το 2028 και ακόμη περαιτέρω αύξηση €75εκ. για το 2029. Στα πιο πάνω ποσά δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ύψους €19εκ., €9εκ. και €5εκ. για τα έτη 2027, 2028 και 2029 αντίστοιχα, οι οποίες καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης (ΓΔΑ)».
Συνυπολογίζοντας τα συγχρηματοδοτούμενα έργα, πρόσθεσε:
«ο συνολικός προϋπολογισμός του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τα έτη 2027, 2028 και 2029, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων έργων, ανέρχεται σε €1.017εκ., €1.065εκ. και €1.136εκ. αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Προϋπολογισμό ύψους €985εκ. το 2026. Ο τακτικός προϋπολογισμός για τα έτη 2027, 2028 και 2029 ανέρχεται σε €990εκ., €1.049εκ. και €1.126εκ., αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Προϋπολογισμό ύψους €947εκ. το 2026, παρουσιάζοντας αύξηση €43εκ. το 2027, περαιτέρω αύξηση €59εκ. το 2028 και ακόμη περαιτέρω αύξηση €77εκ. το 2029. Η αύξηση του 2027 οφείλεται κυρίως στην αύξηση της δαπάνης της Γενικής Κυβερνητικής Συνεισφοράς κατά €38εκ., και στην αύξηση των δαπανών για Παροχές, Χορηγίες, Σχέδια και Έργα κατά €4εκ».
Για τον αναπτυξιακό προϋπολογισμό και την κατανομή των δαπανών επισήμανε ότι «ανέρχεται σε €7εκ., €6εκ. και €5εκ. αντίστοιχα σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Προϋπολογισμό ύψους €8εκ. το 2026, παρουσιάζοντας μείωση €1εκ. το 2027, περαιτέρω μείωση €1εκ. το 2028, και ακόμη περαιτέρω μείωση €1εκ. το 2029. Η μείωση για το 2027 οφείλεται κυρίως στην ολοκλήρωση των έργων του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας εντός του 2026. Επισημαίνεται ότι από το σύνολο των €1.017εκ. των προϋπολογιζόμενων δαπανών για το 2027, 20% περίπου (2026: 21%) αφορά Παροχές, Χορηγίες, Σχέδια και Έργα, 3% (2026: 3%) αφορά δαπάνες προσωπικού, 76% (2026: 75%) αφορά τη δαπάνη για τη Γενική Κυβερνητική Συνεισφορά, ενώ οι καθαρά λειτουργικές δαπάνες περιορίζονται στο 1% (2026: 1%)».
Κατώτατος μισθός, ΑΤΑ και αδήλωτη εργασία
Στο πεδίο των αποδοχών, ο υπουργός ανέφερε ότι ο Εθνικός Κατώτατος Μισθός αφορά αυτή τη στιγμή 40.000 εργαζομένους. Για τις αλλαγές που εξετάζονται, δήλωσε:
«από το προηγούμενο διάταγμα η Συμβουλευτική Επιτροπή συνεχίζει τις εργασίες. Στόχος είναι να μπει στο διάταγμα του 2027 το ζήτημα της ωριαίας απόδοσης του κατώτατου μισθού. Θα πρέπει να το περιέχει».
Παρουσιάζοντας ευρύτερα τον σχεδιασμό για τις εργασιακές σχέσεις, ανέφερε:
«το 2026 σηματοδοτήθηκε από δύο ιστορικές συμφωνίες με τους κοινωνικούς εταίρους. Αυτές αφορούν τη Μόνιμη Συμφωνία για την ΑΤΑ, με σταδιακή αποκατάσταση της καταβολής στο 100% και την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, με το σχετικό Διάταγμα που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2025. Για το 2027, προτεραιότητα αποτελεί η ψήφιση των νομοσχεδίων εναρμόνισης με τις Οδηγίες (ΕΕ) 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς, 2023/970 για τη μισθολογική διαφάνεια και 2024/2831 για την εργασία σε ψηφιακές πλατφόρμες, καθώς και η επέκταση των δικαιωμάτων αδειών και ευέλικτων ρυθμίσεων εργασίας στους ανάδοχους γονείς. Η εναρμόνιση με την Οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια υποστηρίζεται από συγχρηματοδοτούμενο έργο ύψους €1,1εκ».
Στις απαντήσεις του για την αδήλωτη εργασία, συνέδεσε την ενίσχυση των ελέγχων με τους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων:
«η πάταξη της αδήλωτης εργασίας βοηθά το επιχειρίν. Αν είμαι σε όλα νόμιμος, ενώ κάποιος άλλος παρανομεί, θα είναι σε καλύτερη θέση ο παρανομούντας, επειδή θα έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Έχουν εγκριθεί 14-15 θέσεις για περισσότερους ελέγχους. Η αδήλωτη εργασία μειώθηκε από το 15% στο 5% και στόχος είναι η πάταξη της αδήλωτης εργασίας, αλλά και της παράνομης εργασίας. Εκεί υπάρχει θέμα και με τις συναντήσεις που θα κάνουμε εντός της εβδομάδας θα δούμε τα θέματα που αφορούν το ξένο εργατικό δυναμικό, για να μπορούν να επωφεληθούν οι επιχειρήσεις. Κακά τα ψέματα, υπάρχουν επαγγέλματα που δεν μπορούν Κύπριοι νέοι να πάνε να εργαστούν».
Για τη δραστηριότητα του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων και τα επόμενα μέτρα συμμόρφωσης, σημείωσε:
«το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων διατηρεί τον κεντρικό του ρόλο στη διαφύλαξη της εργατικής ειρήνης. Συγκεκριμένα, το πρώτο εξάμηνο του 2026 το Τμήμα χειρίστηκε 67 αιτήσεις μεσολάβησης που αφορούσαν 15.756 εργαζομένους, διενήργησε 1.188 επιθεωρήσεις εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, εξέτασε 879 παράπονα και ενημέρωσε πέραν των 32.000 εργοδοτών και εργαζομένων. Μετά την παγκύπρια εκστρατεία για τη γραπτή ενημέρωση των εργαζομένων για τους όρους απασχόλησής τους, το 2027 θα τροχοδρομηθούν στοχευμένα μέτρα αύξησης της συμμόρφωσης, ενώ προωθείται η αναβάθμιση του ΕΡΓΑΝΗ και δεικτών επικινδυνότητας για την αποτελεσματικότερη στόχευση των ελέγχων και τη μείωση του διοικητικού φόρτου των επιχειρήσεων».
Οι ανάγκες στελέχωσης και τα προγράμματα απασχόλησης
Την εικόνα της αγοράς εργασίας ο κ. Μουσιούττας παρουσίασε με αναφορά στην ανεργία, στις διαθέσιμες θέσεις και στις τοποθετήσεις:
«η αγορά εργασίας παραμένει σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης, με την ανεργία να παραμένει σταθερά κάτω από το 4% κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2026. Ο μέσος όρος εγγεγραμμένων ανέργων την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 ήταν 10.662 άτομα, ενώ στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης κοινοποιήθηκαν 27.333 κενές θέσεις και πραγματοποιήθηκαν 2.274 τοποθετήσεις».
Για τα σχέδια πρόσληψης και την απασχόληση εργαζομένων από τρίτες χώρες ανέφερε:
«τα Σχέδια Χορηγιών του Τμήματος Εργασίας για την πρόσληψη ανέργων γυναικών (1.257 συμμετοχές, έχει εξαντληθεί), νέων 15 – 29 ετών εκτός εκπαίδευσης και κατάρτισης (657 τοποθετήσεις), ανέργων άνω των 50 ετών (279), αδρανών γυναικών με ευέλικτες ρυθμίσεις (93), ατόμων με αναπηρία (121), ατόμων με χρόνιες παθήσεις (249) και αποφυλακισθέντων (126) θα συνεχίσουν να υλοποιούνται και το 2027. Αναφορικά με την απασχόληση υπηκόων τρίτων χωρών, την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 παραλήφθηκαν 3.210 αιτήσεις εργοδοτών για την απασχόληση 21.057 υπηκόων τρίτων χωρών. Στόχος για το 2027 είναι η διατήρηση γρήγορων και αξιόπιστων διαδικασιών, η επικαιροποίηση του Πλαισίου Εργοδότησης Αλλοδαπών Εργαζομένων και η περαιτέρω μηχανογράφηση των διαδικασιών».
Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσονται η λειτουργία του Εθνικού Κέντρου EU Talent Pool και η αναδιοργάνωση του Τμήματος Εργασίας. Όπως εξήγησε:
«το Τμήμα Εργασίας αναλαμβάνει, επίσης, τη λειτουργία του Εθνικού Κέντρου EU Talent Pool, βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/1047, για τη σύζευξη κενών θέσεων εργασίας με αιτητές από τρίτες χώρες, με αιτούμενη χρηματοδότηση €500.000 από το Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης. Παράλληλα, υλοποιείται η μελέτη αναδιοργάνωσης του Τμήματος Εργασίας και προωθείται η ανάπτυξη νέου πληροφοριακού συστήματος, εκτιμώμενου κόστους €5εκ., στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας Κύπρου – Αυστρίας».
Κατάρτιση και ανάπτυξη δεξιοτήτων
Ο προγραμματισμός για το ανθρώπινο δυναμικό περιλαμβάνει συνέχιση των δράσεων του Κέντρου Παραγωγικότητας, νέους κύκλους μεταπτυχιακών προγραμμάτων και συμμετοχή στον διαγωνισμό EuroSkills.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το Κέντρο Παραγωγικότητας «θα συνεχίσει το 2027 την παροχή τεχνικής, επαγγελματικής και κοινωνικά στοχευμένης κατάρτισης, με στόχο τη συμμετοχή τουλάχιστον 3.000 ενηλίκων σε προγράμματα ψηφιακών και πράσινων δεξιοτήτων, τεχνικής επαγγελματικής κατάρτισης και χρηματοοικονομικής παιδείας, ενώ το 2026 ολοκληρώνονται, μεταξύ άλλων, 155 προγράμματα ψηφιακών δεξιοτήτων με 1.850 συμμετέχοντες».
Για τις υπόλοιπες δράσεις και τη συμμετοχή στα προγράμματα της ΑνΑΔ πρόσθεσε:
«τον Φεβρουάριο του 2027 ξεκινούν οι νέοι κύκλοι των μεταπτυχιακών προγραμμάτων του Μεσογειακού Ινστιτούτου Διεύθυνσης, ενώ η Εθνική Ομάδα Δεξιοτήτων θα εκπροσωπήσει την Κύπρο στον Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό EuroSkills 2027. Επιπρόσθετα, μέσω της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΑνΑΔ) καταγράφηκαν, μέχρι τέλος Οκτωβρίου, 104.600 συμμετοχές σε προγράμματα κατάρτισης. Επιπλέον, εγγράφηκαν στο σύστημα «Ερμής» 817 αυτοτελώς εργαζόμενοι, με 758 συμμετοχές σε προγράμματα κατάρτισης».
Έλεγχοι για την ασφάλεια και εποπτεία υπεράκτιων εργασιών
Για την ασφάλεια στους χώρους εργασίας, ο κ. Μουσιούττας παρουσίασε τα στοιχεία των εργατικών ατυχημάτων και των επιθεωρήσεων:
«ο δείκτης εργατικών ατυχημάτων συνεχίζει την πτωτική του πορεία, με μείωση 7,2% το 2025 και σωρευτική μείωση 32% την περίοδο 2020 – 2025, ως αποτέλεσμα και των στοχευμένων εκστρατειών επιθεωρήσεων (4.871 επιθεωρήσεις το 2025, 65% στις κατασκευές) για την πρόληψη των πτώσεων από ύψος και της θερμικής καταπόνησης. Κατά την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας διαχειρίστηκε με επιτυχία την τροποποίηση της Οδηγίας για τους καρκινογόνους, μεταλλαξιογόνους και τοξικούς στην αναπαραγωγή παράγοντες και την απλοποίηση του Κανονισμού CLP».
Για το επόμενο έτος, ανέφερε ότι «προτεραιότητα αποτελεί η προκήρυξη του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Τμήματος, για την αυτοματοποίηση διαδικασιών και την παροχή ηλεκτρονικών υπηρεσιών σε πολίτες και επιχειρήσεις, καθώς και η εποπτεία των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενόψει της μετάβασης σε παραγωγή στην κυπριακή ΑΟΖ».
Ρύθμιση οφειλών και ηλεκτρονικές αιτήσεις
Στις αλλαγές που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή περιλαμβάνεται το νέο σχέδιο για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Όπως ανέφερε ο υπουργός:
«συμπληρωματικά προς τη μεταρρύθμιση, εντός του 2026 τέθηκε σε εφαρμογή νέο Σχέδιο Ρύθμισης Ληξιπρόθεσμων Οφειλών προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο παρέχει δεύτερη ευκαιρία σε εργοδότες και αυτοτελώς εργαζομένους, με προϋπόθεση την καταβολή των τρεχουσών εισφορών, ενισχύοντας την είσπραξη και την ασφαλιστική συμμόρφωση».
Παράλληλα, διευρύνονται οι υπηρεσίες στις οποίες οι ασφαλισμένοι έχουν ηλεκτρονική πρόσβαση. Σύμφωνα με τον κ. Μουσιούττα:
«στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, λειτουργούν πλέον ηλεκτρονικά το Βοήθημα Τοκετού, τα Επιδόματα Μητρότητας, Πατρότητας και Γονικής Άδειας, το Βοήθημα Κηδείας, το Σχέδιο Στήριξης Νέων Μητέρων και, για πρώτη φορά, οι αιτήσεις για Σύνταξη Χηρείας, Σύνταξη Ανικανότητας, Βοήθημα Αναπηρίας και Ειδική Παροχή για Πρόσωπα με Θαλασσαιμία, ενώ δημιουργήθηκε το Προφίλ Χρήστη του ασφαλισμένου».


