Φόβοι για γενικευμένη κατάρρευση του διαδικτύου, διακοπή ρεύματος και αναστάτωση στο τραπεζικό σύστημα κατακλύζουν τις τελευταίες ημέρες τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τι πραγματικά ισχύει για το υποτιθέμενο παγκόσμιο blackout της 17ης Νοεμβρίου 2026 και ποιο γεγονός βρίσκεται πίσω από τις φήμες;
Έντονη ανησυχία έχει προκαλέσει στο διαδίκτυο η διάδοση σεναρίων για ένα μεγάλο ψηφιακό blackout, το οποίο, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτους ισχυρισμούς, αναμένεται να σημειωθεί σήμερα, Τρίτη 17 Νοεμβρίου.
Οι φήμες κάνουν λόγο για μια πρωτοφανή κυβερνοεπίθεση με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία υποτίθεται ότι θα μπορούσε να παραλύσει το διαδίκτυο και τα δίκτυα ηλεκτροδότησης σε παγκόσμιο επίπεδο. Ορισμένα από τα πιο ακραία σενάρια φτάνουν μέχρι και στην υποτιθέμενη διαγραφή τραπεζικών λογαριασμών, ενώ άλλα προειδοποιούν για διακοπή του διαδικτύου που θα μπορούσε να διαρκέσει έως και τρεις μήνες.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη ένδειξη ή επίσημη προειδοποίηση που να επιβεβαιώνει ότι επίκειται μια τέτοια καταστροφή.
Ποιο γεγονός συνδέεται με την 17η Νοεμβρίου
Η συγκεκριμένη ημερομηνία φαίνεται να συνδέθηκε με ένα πραγματικό γεγονός στις ΗΠΑ, το οποίο ενδεχομένως παρερμηνεύτηκε και τροφοδότησε τις σχετικές θεωρίες.
Ειδικότερα, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών (FEMA), σε συνεργασία με την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC), έχει προγραμματίσει για σήμερα δοκιμή του εθνικού Συστήματος Ειδοποίησης Έκτακτης Ανάγκης (Emergency Alert System).
Η δοκιμή αναμένεται να πραγματοποιηθεί περίπου στις 14:20, ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, δηλαδή στις 21:20 ώρα Κύπρου, και θα αφορά τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς. Κατά τη διάρκειά της θα διακοπεί προσωρινά η κανονική μετάδοση, προκειμένου να προβληθεί και να ακουστεί ένα δοκιμαστικό μήνυμα στα αγγλικά και τα ισπανικά.
Το μήνυμα θα ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται αποκλειστικά για προγραμματισμένο έλεγχο του συστήματος και ότι οι πολίτες δεν χρειάζεται να προβούν σε οποιαδήποτε ενέργεια.
Η σύμπτωση της δοκιμής με την πρόσφατη εκτεταμένη δυσλειτουργία υπηρεσιών της Microsoft φαίνεται πως έδωσε νέα ώθηση στα σενάρια περί γενικευμένης ψηφιακής κατάρρευσης.
Τι σχέση έχει η Microsoft με τις φήμες
Η πρόσφατη διακοπή λειτουργίας υπηρεσιών όπως το Outlook και το Teams σε πολλές χώρες ενίσχυσε την ανησυχία των χρηστών, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για τη διάδοση θεωριών περί κυβερνοεπιθέσεων.
Η Microsoft, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το περιστατικό δεν προκλήθηκε από κυβερνοεπίθεση ούτε από αυτόνομα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Η δυσλειτουργία αποδόθηκε σε τεχνικά προβλήματα που σχετίζονταν με τις υποδομές και τη λειτουργία των διακομιστών της.
Επομένως, δεν προκύπτει κάποια σύνδεση ανάμεσα στη βλάβη της Microsoft και την προγραμματισμένη δοκιμή του αμερικανικού συστήματος έκτακτης ειδοποίησης.
Υπαρκτός ο κίνδυνος των κυβερνοεπιθέσεων με τεχνητή νοημοσύνη
Παρά το γεγονός ότι το σενάριο για παγκόσμιο blackout στις 17 Νοεμβρίου δεν τεκμηριώνεται, οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τις κυβερνοεπιθέσεις και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι πραγματικοί.
Η εξέλιξη των εργαλείων AI έχει καταστήσει ευκολότερη την αυτοματοποίηση ορισμένων διαδικασιών, μειώνοντας τα τεχνικά εμπόδια για επίδοξους κυβερνοεγκληματίες. Παράλληλα, η αυξανόμενη εξάρτηση επιχειρήσεων, οργανισμών και κρατών από ψηφιακά συστήματα δημιουργεί νέες προκλήσεις για την ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι επίκειται μια συντονισμένη παγκόσμια επίθεση ή ότι υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για μια τέτοια εξέλιξη.
Γιατί οι κυβερνήσεις συστήνουν προετοιμασία για έκτακτες καταστάσεις
Στο μεταξύ, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία, έχουν ενισχύσει τις συστάσεις πολιτικής προστασίας προς τους πολίτες.
Οι οδηγίες περιλαμβάνουν τη διατήρηση βασικών προμηθειών, όπως πόσιμο νερό, τρόφιμα μακράς διάρκειας και είδη πρώτης ανάγκης, ώστε τα νοικοκυριά να μπορούν να ανταποκριθούν σε περίπτωση έκτακτων περιστατικών ή διακοπής βασικών υπηρεσιών.
Οι συστάσεις αυτές αφορούν τη γενικότερη ετοιμότητα απέναντι σε απρόβλεπτες κρίσεις και όχι κάποια επικείμενη παγκόσμια διακοπή λειτουργίας.
Το βασικό συμπέρασμα είναι πως, παρά τις πραγματικές προκλήσεις που δημιουργούν οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι κυβερνοαπειλές, δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τα σενάρια περί παγκόσμιου blackout σήμερα.
Όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν με τον φόβο για το Y2K κατά την αλλαγή της χιλιετίας ή με τις προφητείες περί καταστροφής του κόσμου το 2012, η παραπληροφόρηση μπορεί να μετατρέψει μια πραγματική είδηση σε μαζικό κύμα ανησυχίας.
Και αυτή τη φορά, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποδεικνύονται ο ταχύτερος μηχανισμός διάδοσης του φόβου, ακόμη και όταν απουσιάζουν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.


