Κύπρος – Ελλάδα: Πρόοδος στον GSI και πρόβλεψη Μητσοτάκη για ένταξη στη Σένγκεν την 1η Ιουλίου 2027

Η ηλεκτρική διασύνδεση, η ευρωπαϊκή προοπτική της Κύπρου και η επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό βρέθηκαν στις τοποθετήσεις Χριστοδουλίδη και Μητσοτάκη μετά την 4η Διακυβερνητική Σύνοδο στη Λευκωσία. Οι δύο ηγέτες παρουσίασαν παράλληλα πεδία συνεργασίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στις ψηφιακές υπηρεσίες και στην Πολιτική Προστασία.

Την πρόβλεψη ότι η Κύπρος θα ενταχθεί επίσημα στη Ζώνη Σένγκεν την 1η Ιουλίου 2027, ταυτόχρονα με την έναρξη της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, διατύπωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη Λευκωσία. Κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, μετά την 4η Διακυβερνητική Σύνοδο Κύπρου–Ελλάδας την Τετάρτη, ο Έλληνας Πρωθυπουργός εκτίμησε ότι αυτή θα αποτελέσει την πρώτη ουσιαστική απόφαση της ελληνικής Προεδρίας.

Η προετοιμασία της Ελλάδας για την ανάληψη της Προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο του 2027 συνδέθηκε στη Σύνοδο με την αξιοποίηση της κυπριακής εμπειρίας. Ο κ. Μητσοτάκης συνεχάρη τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για την Κυπριακή Προεδρία και ανέφερε ότι η Αθήνα επιδιώκει να αντλήσει τεχνογνωσία από τον χειρισμό σύνθετων ευρωπαϊκών φακέλων.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξήγησε ότι η μεταφορά αυτής της εμπειρίας αποτέλεσε έναν από τους τρεις βασικούς πυλώνες των εργασιών. Στο πλαίσιο αυτό, οι Έλληνες υπουργοί ενημερώθηκαν για τη διαχείριση των φακέλων και την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων.

Στις επικείμενες συζητήσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό αναφέρθηκε επίσης ο Έλληνας Πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι απαιτούνται επαρκείς πόροι για την ανταγωνιστικότητα, την άμυνα και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

GSI: Επανέναρξη των ερευνών και συντονισμός με Γαλλία και ευρωπαϊκούς θεσμούς

Για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Ελλάδας, ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι καταγράφεται πρόοδος στις εργασίες. Χαρακτήρισε τον GSI έργο στρατηγικής σημασίας για την Κύπρο, την ευρύτερη περιοχή και την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι υπάρχει «διαρκής συντονισμός» και «διαρκής συνεργασία» με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, τον Γάλλο Πρόεδρο και την ηγεσία των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαιρέτισε την επανέναρξη των ερευνών βυθού την περασμένη εβδομάδα και δήλωσε ότι το έργο «προχωρεί ομαλά, απρόσκοπτα και βάσει του αρχικού σχεδιασμού».

Στάθηκε στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα της διασύνδεσης και στα οφέλη που αναμένεται να προκύψουν για την Κύπρο.

«Επιμείναμε και επιμένουμε στην υλοποίηση αυτού του πολύ σημαντικού στρατηγικού έργου, ξεπερνώντας τους όποιους σκοπέλους συναντήσαμε στην πορεία», ανέφερε.

Κυπριακό: Αξιοποίηση της κινητικότητας για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις

Η προοπτική συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών αποτέλεσε σημείο αναφοράς στην τοποθέτηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη για το Κυπριακό.

Όπως ανέφερε, «εργαζόμαστε έτσι ώστε να αξιοποιηθεί η παρούσα κινητικότητα», με επιδίωξη την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν. Προσδιόρισε ως βάση το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και τις αρχές, τις αξίες και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, ευχαρίστησε την Ελλάδα για τη διαχρονική στήριξη στις προσπάθειες τερματισμού της κατοχής και επανένωσης της Κύπρου.

Από την πλευρά του, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε την υποστήριξη της Αθήνας στις προσπάθειες του ΓΓ του ΟΗΕ για επανέναρξη των συνομιλιών, με στόχο μια «δίκαιη, βιώσιμη λύση, μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία χωρίς αναχρονιστικές εγγυήσεις, χωρίς δυνάμεις κατοχής».

Ψηφιακές υπηρεσίες και προστασία των ανηλίκων

Στην καθημερινή χρήση των ψηφιακών εφαρμογών επικεντρώθηκε μέρος της συζήτησης για τη συνεργασία των δύο χωρών. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός εξέφρασε ικανοποίηση για την αξιοποίηση στην Κύπρο υπηρεσιών που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα, καθώς, όπως σημείωσε, «βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών, των επιχειρήσεων, διευκολύνουν την επαφή με το κράτος, μειώνουν τη γραφειοκρατία».

Ειδική αναφορά έκανε στον «Ψηφιακό Πολίτη» και στην επικείμενη προσθήκη εισιτηρίων αθλητικών αγώνων στην εφαρμογή. Παρέπεμψε στην ελληνική εμπειρία, αναφέροντας ότι η εφαρμογή του μέτρου συνέβαλε στην αντιμετώπιση της οπαδικής βίας.

Στο πεδίο της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, δήλωσε ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 η Ελλάδα θα εφαρμόσει πλήρη απαγόρευση πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών σε σειρά πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης.

Τεχνητή Νοημοσύνη με υποδομές, συνεργασίες και ανθρώπινη ευθύνη

Η υγεία, η παιδεία, η δικαιοσύνη, η δημόσια τάξη, η εργασία, η ναυτιλία, ο τουρισμός και ο πολιτισμός περιλαμβάνονται στους τομείς στους οποίους ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εντόπισε δυνατότητες συνεργασίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Σημείωσε ότι οι δύο χώρες επιδιώκουν να έχουν «ένα ενεργό ρόλο σε αυτή την μετάβαση», αξιοποιώντας το ανθρώπινο δυναμικό, τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα και τις επιχειρήσεις τους για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας.

Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι οι ελληνικές υποδομές ΤΝ τίθενται στη διάθεση της Κύπρου, κατονομάζοντας το AI Factory «Φάρος», τον «Δαίδαλο» και την ανάπτυξη ελληνικών γλωσσικών μοντέλων.

Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη «δεν πρέπει να υποκαταστήσει ποτέ τον άνθρωπο». Έδωσε έμφαση στην ύπαρξη αυστηρών κανόνων, στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και στη διατήρηση της ανθρώπινης ευθύνης κατά τη λήψη αποφάσεων.

Κοινή ετοιμότητα για πυρκαγιές και διαχείριση υδάτινων πόρων

Την ανάγκη ενίσχυσης της κοινής ετοιμότητας απέναντι σε καύσωνες, ξηρασία, λειψυδρία και δασικές πυρκαγιές ανέδειξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αναφερόμενος στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.

Υπενθύμισε ότι η συνεργασία στην Πολιτική Προστασία ενισχύθηκε φέτος με την πρώτη προεγκατάσταση Ελλήνων δασοπυροσβεστών στην Κύπρο, μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Αναφέρθηκε επίσης στις δυνατότητες περαιτέρω αξιοποίησης του Περιφερειακού Κέντρου Αεροπυρόσβεσης στην Πάφο.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία του περιφερειακού κόμβου και της κοινής χρήσης υποδομών και εναέριων μέσων. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι η Ελλάδα θα παραλάβει τα νέα Canadair 515 το 2028.

Παράλληλα, επισήμανε τις δυνατότητες χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης τόσο για την πρόβλεψη της εξάπλωσης των πυρκαγιών όσο και για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Υγεία, ελληνική σημαία και προσιτή κατοικία

Η συμφωνία για την εκπαίδευση πληρωμάτων ασθενοφόρων περιλήφθηκε στις αναφορές του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη συνεργασία στην υγεία.

Στη ναυτιλία, σημείωσε ότι η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία της Κύπρου ώστε να προσελκύσει περισσότερα πλοία στην ελληνική σημαία. Αναφέρθηκε ακόμη στη συνεργασία για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος.

Ως κοινή πρόκληση παρουσίασε και τη στέγαση, τονίζοντας την ανάγκη καινοτόμων πολιτικών που θα διευκολύνουν την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία, τόσο για αγορά όσο και για ενοικίαση.

Για τον χαρακτήρα των διακυβερνητικών συναντήσεων, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι «δεν είναι απλά διασκέψεις για να βγαίνουν φωτογραφίες, για να συζητούμε», προσθέτοντας ότι οι κοινές πρωτοβουλίες παράγουν αποτελέσματα που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών.

Η επόμενη Διακυβερνητική Σύνοδος Κύπρου–Ελλάδας θα πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα το 2027, όπως ανακοίνωσε ο Έλληνας Πρωθυπουργός.