Με επιστολή της 20ής Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζητά να επανέλθει η συζήτηση για την πρακτική εφαρμογή του άρθρου 42§7. Σύμφωνα με αξιωματούχο που επικαλείται το POLITICO, το θέμα δεν προγραμματίζεται προς το παρόν για τις προσεχείς συνόδους κορυφής.
Ενημέρωση για τις προτάσεις που εξετάζονται και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επόμενων βημάτων ζητά ο Νίκος Χριστοδουλίδης από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιδιώκοντας την επανέναρξη των ευρωπαϊκών συζητήσεων για τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.
Το αίτημα περιλαμβάνεται σε επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με ημερομηνία 20 Οκτωβρίου, το περιεχόμενο της οποίας περιήλθε σε γνώση του POLITICO. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας συνδέει την ανάγκη προώθησης του θέματος με τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τη σοβαρότητα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ένωση.
«Δεδομένης της σοβαρότητας των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, η Κύπρος θα χαιρετούσε την επανέναρξη των συζητήσεων στα αρμόδια προπαρασκευαστικά όργανα. Θα εκτιμούσα, επομένως, μια ενημέρωση σχετικά με τις προτάσεις που εξετάζονται, καθώς και ένα χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα βήματα», σημείωσε ο Χριστοδουλίδης στην επιστολή του.
Εκτός προγραμματισμού των προσεχών συνόδων
Η παρέμβαση γίνεται ενώ η συζήτηση για τη συγκεκριμένη διάταξη έχει υποχωρήσει στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Τα κράτη-μέλη επικεντρώνονται στις διαπραγματεύσεις για τον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, και στην εξασφάλιση πρόσθετης χρηματοδότησης για την Ουκρανία.
Αξιωματούχος της ΕΕ, ο οποίος μίλησε στο POLITICO υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι προς το παρόν δεν προβλέπεται συζήτηση του άρθρου 42 παράγραφος 7 σε κάποια από τις προσεχείς συνόδους κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.
Ο κ. Χριστοδουλίδης υπογραμμίζει, πάντως, στην επιστολή του: «Δεν μπορώ να υπερτονίσω τη σημασία αυτής της διάταξης για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της, ιδίως σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας».
Η συζήτηση κατά την κυπριακή προεδρία
Το ζήτημα της αποσαφήνισης του τρόπου εφαρμογής της ρήτρας είχε τεθεί μεταξύ των προτεραιοτήτων της εξάμηνης κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου.
Είχε προηγηθεί, τον Μάρτιο, επίθεση ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε βρετανική στρατιωτική βάση στην Κύπρο. Στο πλαίσιο της εξέτασης της πρακτικής εφαρμογής της διάταξης, η ΕΕ είχε πραγματοποιήσει και σχετικές ασκήσεις.
Η υποχρέωση βοήθειας και το γεωπολιτικό περιβάλλον
Το άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ότι, εάν κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση, τα υπόλοιπα κράτη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και υποστήριξη με όλα τα μέσα που διαθέτουν.
Η ενεργοποίηση και η πρακτική εφαρμογή της ρήτρας αποκτούν αυξημένη σημασία στο περιβάλλον των γεωπολιτικών απειλών. Σε αυτές περιλαμβάνονται η αποδυνάμωση των διατλαντικών σχέσεων υπό τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι υβριδικές επιχειρήσεις που αποδίδονται στη Ρωσία κατά της ΕΕ και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.