Δίκη Αββακούμ: Εισπράξεις €3,62 εκατ. χωρίς αποδείξεις και φόρος €285.067,49 στη μαρτυρία του Τμήματος Φορολογίας

Τις ελλείψεις που εντόπισε το Τμήμα Φορολογίας στα λογιστικά αρχεία της Ιεράς Μονής Οσίου Αββακούμ παρουσίασε στο Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας, Γιώργος Γεωργίου. Σύμφωνα με την κατάθεσή του, οι εισπράξεις για τις οποίες δεν εκδόθηκαν νόμιμες αποδείξεις υπολογίστηκαν σε €3.620.607, ενώ η επιστολή βεβαίωσης φόρου αναφέρει οφειλή €285.067,49 πλέον επιβαρύνσεων και τόκων.

Η φορολογική διερεύνηση άρχισε με επιστολή της Αστυνομίας Κύπρου προς τον Έφορο Φορολογίας. Όπως κατέθεσε ο Γιώργος Γεωργίου, προϊστάμενος της Μονάδας Διερεύνησης Φορολογικής Απάτης, η Αστυνομία ζήτησε να εξεταστούν έγγραφα που είχε στην κατοχή της, προκειμένου να διαπιστωθεί αν προέκυπτε οποιοδήποτε φορολογικό αδίκημα.

Η ομάδα που συγκροτήθηκε εξέτασε έγγραφα στα γραφεία της Αστυνομίας και συγκέντρωσε επιπλέον υλικό στη Μητρόπολη Ταμασού. Επιθεώρησε επίσης έγγραφα στους χώρους της Μονής και παρέλαβε αντίγραφα από το εργαστήριο ζαχαροπλαστικής και αρτοποιίας που διατηρούσε η Μονή σε γειτονικό χωριό. Για τις εμπορικές δραστηριότητες, η ομάδα ζήτησε στοιχεία από τον ελεγκτή της Μητρόπολης, τον προϊστάμενο του Ελεγκτικού Γραφείου της Εκκλησίας της Κύπρου και προμηθευτές.

Στις 13 Ιουνίου 2024, ύστερα από αίτημα των ανακριτών, η υπηρεσία απέστειλε στην Αστυνομία προκαταρκτική ενημέρωση για το κατά πόσον προέκυπταν εκ πρώτης όψεως ποινικά αδικήματα σε σχέση με τη φορολογική νομοθεσία. Η έκθεση της Μονάδας φέρει ημερομηνία 20 Νοεμβρίου 2024 και παρουσιάστηκε στο δικαστήριο μαζί με τη βεβαίωση φόρου και τα παραρτήματά της. Ο μάρτυρας, ο οποίος εργάζεται στο Τμήμα Φορολογίας εδώ και οκτώ χρόνια, ανέφερε ότι έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία στις 28 Νοεμβρίου 2024.

Γιατί το Τμήμα Φορολογίας έκανε δικούς του υπολογισμούς

Ο φορολογικός έλεγχος κάλυψε το διάστημα από την 1η Σεπτεμβρίου 2021 έως τις 31 Μαρτίου 2024. Σκοπός του, σύμφωνα με τον μάρτυρα, ήταν να διαπιστωθεί αν υπήρχαν σοβαρές αδυναμίες ή ελλείψεις στα λογιστικά βιβλία και αρχεία που να δικαιολογούν τη μη αποδοχή των φορολογικών δηλώσεων. Ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι, αφού διαπίστωσε ελλείψεις στα βιβλία και στις δηλώσεις, η υπηρεσία υπολόγισε η ίδια τη φορολογητέα ύλη και τα ποσά που έπρεπε να είχαν δηλωθεί.

Κατά τον χρόνο της έρευνας, η Μονή είχε υποβάλει εκπρόθεσμα δηλώσεις μόνο για το διάστημα από την 1η Σεπτεμβρίου 2021 έως τις 31 Μαρτίου 2022. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου υποβλήθηκαν, επίσης εκπρόθεσμα, οι δηλώσεις που κάλυπταν το σύνολο της περιόδου. Όπως εξήγησε ο μάρτυρας, η υποβολή τους δεν επηρέασε τα ευρήματα, καθώς οι δηλώσεις δεν έγιναν αποδεκτές λόγω των ελλείψεων στα λογιστικά βιβλία. Η υπηρεσία συνυπολόγισε μόνο τα έσοδα και τις πωλήσεις που είχαν ήδη δηλωθεί, ώστε να τα αφαιρέσει από τον υπολογισμό των αδήλωτων πωλήσεων.

Εξηγώντας τον χαρακτηρισμό «αυθαίρετες φορολογικές δηλώσεις», ο κ. Γεωργίου αναφέρθηκε σε αρχείο Excel με προκατασκευασμένη κατάσταση. Σύμφωνα με την κατάθεσή του, στην κατάσταση καθοριζόταν το ποσό που θα δηλωνόταν και στη συνέχεια τα κενά συμπληρώνονταν με ονόματα από κατάλογο του ίδιου αρχείου.

«Το σωστό θα ήταν να καταγράφονταν όλες οι αποδείξεις, αν εκδίδονταν αποδείξεις είσπραξης ή τιμολόγια πώλησης, και το άθροισμα αυτό να ήταν το ποσό που δηλωνόταν στη φορολογική δήλωση. Αντί αυτού, εμείς είδαμε –ήταν το εκ πρώτης όψεως συμπέρασμά μας– ότι αποφάσιζαν τι ποσό να έβαζαν», ανέφερε.

Τι έδειξαν οι καταθέσεις, οι πληρωμές και οι αποδείξεις

Στο δικαστήριο παρουσιάστηκε και η καταγραφή των τραπεζικών καταθέσεων για την περίοδο 2018–2024, οι οποίες ανήλθαν συνολικά σε €4.857.356. Ο μάρτυρας ανέφερε ακόμη ότι καταγράφηκαν πληρωμές με μετρητά ύψους €1.264.162, ενώ οι αποδείξεις είσπραξης που είχαν εκδοθεί ανέρχονταν σε €738.969.

«Ο υπολογισμός προσδιορίζει το ύψος των εισπράξεων για τις οποίες δεν εκδόθηκε απόδειξη είσπραξης και το οποίο ανέρχεται σε €3.620.607», ανέφερε.

Απαντώντας σε ερώτηση της εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής, Θεοδώρας Παπακυριακού, διευκρίνισε ότι η υπηρεσία εξέτασε τα τραπεζικά στοιχεία, χωρίς να τα χρησιμοποιήσει στους υπολογισμούς για τη βεβαίωση φόρου. Σύμφωνα με τη σχετική επιστολή που επικαλέστηκε, η Εκκλησία Αββακούμ οφείλει €285.067,49 για την περίοδο από την 1η Σεπτεμβρίου 2021 έως τις 31 Μαρτίου 2024, πλέον επιβαρύνσεων και τόκων.

Πωλήσεις, προμήθειες εκδρομών και οικοδομικές εργασίες

Για την έκθεση, το ζαχαροπλαστείο και το κατάστημα της Μονής, το Τμήμα Φορολογίας υπολόγισε τις αναμενόμενες πωλήσεις σε €1.475.074. Στις φορολογικές δηλώσεις είχαν καταχωριστεί πωλήσεις €243.958, με τη διαφορά να ανέρχεται σε €1.231.116. Ερωτηθείς για το μέγεθος του κύκλου εργασιών, ο μάρτυρας ανέφερε ότι, αν η κατάταξη γινόταν με βάση το ύψος των πωλήσεων, η Μονή θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «μικρομεσαία επιχείρηση».

Για τις πρόσθετες πωλήσεις από το εκθετήριο, το κατάστημα, την παράδοση έτοιμων προϊόντων και τα είδη ζαχαροπλαστικής, ο αδήλωτος φόρος εκροών υπολογίστηκε σε €125.450,40. Ο κ. Γεωργίου είπε ότι ο υπολογισμός αυτός «ήταν ο μεγαλύτερος που πραγματοποιήθηκε για τη Μονή» και κάλυψε 11 διαφορετικές θεματικές, με ξεχωριστή μεθοδολογία για καθεμία.

Άλλο σκέλος του ελέγχου αφορούσε τη συνεργασία της Μονής με την εταιρεία Loucas Travel and Tours, με εμπορική επωνυμία Nazoreos Travel. Από τα στοιχεία που παρέδωσε η Αστυνομία, σύμφωνα με τον μάρτυρα, προέκυψε συμφωνία για τη διοργάνωση εκδρομών με καταβολή προμήθειας στη Μονή. Στο υλικό περιλαμβάνονταν αριθμοί επιταγών και εμβάσματα προς τη Μονή. Ο φόρος εκροών που αναλογούσε στις προμήθειες και δεν δηλώθηκε υπολογίστηκε σε €15.974,37. Σε ερώτηση για τη φορολόγησή τους, ο μάρτυρας απάντησε ότι «όλες οι προμήθειες φορολογούνται με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ».

Για υπηρεσίες που έλαβε η Μονή στο πλαίσιο έργου πολιτικής μηχανικής, ο μάρτυρας ανέφερε φόρο εκροών €143.642,74 βάσει του άρθρου 11Β. Το ποσό προέκυψε κυρίως από τιμολόγια εργολάβων για την ανέγερση και την ανακαίνιση της Μονής. Ερωτηθείς αν προβλέπεται εξαίρεση για τις Μονές, απάντησε «Όσον αφορά τη νομοθεσία ΦΠΑ δεν υπάρχει καμία εξαίρεση για οποιονδήποτε φορολογούμενο».

Ο έλεγχος των προσωπικών δηλώσεων και η συνέχεια της δίκης

Η Κατηγορούσα Αρχή ρώτησε επίσης αν ελέγχθηκαν οι προσωπικές φορολογικές δηλώσεις του πρώτου κατηγορουμένου, πρώην Αρχιμανδρίτη Νεκτάριου, κατά κόσμον Ιωάννη Γεωργίου. Ο μάρτυρας απάντησε καταφατικά και διευκρίνισε το εύρος του ελέγχου. «Ο έλεγχος ήταν για όλους όσοι εμπλέκονταν στην υπόθεση. Ευρήματα, όμως, είχαμε μόνο για τον πρώτο κατηγορούμενο», ανέφερε.

Η διαδικασία ενώπιον του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας θα συνεχιστεί στις 30 Νοεμβρίου 2026, στις 09:30, με την αντεξέταση του μάρτυρα από την υπεράσπιση. Όλοι οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι το δικαστήριο να κρίνει ότι η ενοχή τους έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.