Σχεδόν οι μισές περιπτώσεις κλεμπσιέλλας της πνευμονίας που εξετάστηκαν το 2025 παρουσίαζαν αντοχή στις καρβαπενέμες. Τα στοιχεία του ECDC καταγράφουν παράλληλα αυξήσεις στις λοιμώξεις αίματος από ανθεκτικά E. coli και MRSA, ενώ το Κέντρο ζητεί άμεσες και διαρκείς παρεμβάσεις για την προστασία της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών.
Αντοχή στις καρβαπενέμες παρουσίαζε το 49,2% των 366 περιπτώσεων κλεμπσιέλλας της πνευμονίας που εξετάστηκαν στην Κύπρο το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο ήταν 12%.
Η εικόνα αυτή συνοδεύεται από σημαντική άνοδο στην εκτιμώμενη επίπτωση λοιμώξεων του αίματος από ανθεκτικά βακτήρια στην Κύπρο μεταξύ 2019 και 2025. Το ECDC, σε ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ενημέρωσης για τα Αντιβιοτικά, υπογραμμίζει την ανάγκη άμεσης δράσης, καθώς η εξάπλωση της αντοχής συνεχίζεται και οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές περιορίζονται.
Οι μεταβολές στους τρεις δείκτες για την Κύπρο
Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση καταγράφηκε στις λοιμώξεις αίματος από κλεμπσιέλλα της πνευμονίας ανθεκτική στις καρβαπενέμες. Η εκτιμώμενη επίπτωση έφτασε το 2025 τα 21,29 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους, έναντι 2,61 το 2019, σημειώνοντας άνοδο 715,7%.
Στις λοιμώξεις αίματος από E. coli ανθεκτικό στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς, ο δείκτης αυξήθηκε κατά 275,8%. Από 6,20 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους το 2019 διαμορφώθηκε σε 23,30 το 2025.
Ανοδική ήταν και η πορεία των λοιμώξεων αίματος από ανθεκτικό στη μεθικιλλίνη χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, γνωστό ως MRSA. Η εκτιμώμενη επίπτωση ανήλθε σε 12,07 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους το 2025, από 6,85 το 2019, αύξηση 76,2%.
Ως προς την επιτήρηση, η έκθεση αναφέρει ότι η εκτιμώμενη πληθυσμιακή κάλυψη των κυπριακών δεδομένων διευρύνθηκε από 75% το 2021 σε 86% το 2025. Η γεωγραφική αντιπροσωπευτικότητα χαρακτηρίζεται υψηλή για ολόκληρη την περίοδο 2021–2025.
Απόσταση από τους ευρωπαϊκούς στόχους του 2030
Η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής στην Ευρώπη εξακολουθεί να απέχει από αρκετούς στόχους που έχει θέσει η ΕΕ για το 2030, σύμφωνα με τη Διευθύντρια του ECDC, Πάμελα Ρέντι-Βάγκνερ.
Στην ανθρώπινη κατανάλωση αντιβιοτικών, η μείωση το 2025 σε σύγκριση με το 2019 ήταν 5%, ενώ ο στόχος για το 2030 προβλέπει περιορισμό κατά 20%.
Παράλληλα, το μερίδιο των αντιβιοτικών πρώτης γραμμής της κατηγορίας «Access» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αυξήθηκε από 61,1% σε 62,5%. Ο σχετικός στόχος έχει οριστεί σε τουλάχιστον 65%.
Η κ. Ρέντι-Βάγκνερ επισήμανε, πάντως, ότι η ταχύτερη γονιδιωματική επιτήρηση επιτρέπει πιο έγκαιρη αξιολόγηση της διασποράς των ανθεκτικών βακτηρίων και του τρόπου με τον οποίο αποφεύγουν τη δράση των αντιβιοτικών.
Στα παιδιά επικεντρώνεται η εκστρατεία ενημέρωσης
Περίπου το 90% της ανθρώπινης κατανάλωσης αντιβιοτικών πραγματοποιείται στην κοινότητα ή στον εξωνοσοκομειακό τομέα, σύμφωνα με το ECDC. Με αυτό το δεδομένο, η εκστρατεία του για το 2026 εστιάζει στα παιδιά.
Το Κέντρο υπενθυμίζει ότι συνηθισμένες παιδικές ασθένειες και συμπτώματα, όπως τα κρυολογήματα, ο βήχας και ο πονόλαιμος, οφείλονται συχνά σε ιούς και δεν απαιτούν αντιβιοτικά.
Για την αναστροφή των αρνητικών τάσεων, καλεί τις αρχές δημόσιας υγείας να αναλάβουν ταχεία δράση με διάρκεια. Στις παρεμβάσεις που ζητεί περιλαμβάνονται η πρόληψη και ο έλεγχος των λοιμώξεων, η ορθολογική χρήση των αντιμικροβιακών, η επαρκής εργαστηριακή ικανότητα και η ενίσχυση της επιτήρησης.


