Μείωση των παράνομων ροών κατά 92% έναντι του 2022 παρουσίασε στη Βουλή ο Νικόλας Ιωαννίδης. Οι δαπάνες, οι υποδομές και οι παρεμβάσεις για την ένταξη των νόμιμων μεταναστών βρέθηκαν στη συζήτηση της Επιτροπής Οικονομικών.
Η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου, η ενίσχυση των επιστροφών και η διεύρυνση των ψηφιακών υπηρεσιών αποτελούν προτεραιότητες του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας για το 2027. Το πλαίσιο των σχεδιασμών παρουσίασε ο Υφυπουργός Νικόλας Ιωαννίδης, με αφορμή την εξέταση του προτεινόμενου προϋπολογισμού του Υφυπουργείου τη Δευτέρα στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών.
Ο προϋπολογισμός διαμορφώνεται στα 60,2 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 74,7 εκατομμυρίων το 2026. Παράλληλα με τα οικονομικά στοιχεία, ο Υφυπουργός παρουσίασε στοιχεία για τη μείωση των αφίξεων και τις αναχωρήσεις υπηκόων τρίτων χωρών, ενώ οι βουλευτές έθεσαν ζητήματα καθυστερήσεων στις άδειες παραμονής, δημόσιας ασφάλειας και ένταξης.
Οι σχεδιασμοί για επιστροφές, νόμιμη μετανάστευση και ένταξη
Μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας, ο Νικόλας Ιωαννίδης περιέγραψε τις προτεραιότητες της επόμενης χρονιάς:
«Για το 2027, προτεραιότητά μας είναι η πλήρης και αποτελεσματική εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου, η περαιτέρω ενίσχυση των επιστροφών και η συνεργασία με χώρες καταγωγής και διέλευσης μεταναστών».
Στον προγραμματισμό περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση συστήματος για τη διαχείριση των επιστροφών και η δυνατότητα ηλεκτρονικής παρακολούθησης των αιτήσεων.
«Προωθούμε την ολοκλήρωση του πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης επιστροφών, την επέκταση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών σε περισσότερες κατηγορίες αδειών μετανάστευσης και την ψηφιακή πρόσβαση των ενδιαφερομένων στον φάκελό τους για να παρακολουθούν την πορεία της αίτησής τους», ανέφερε.
Για τη νόμιμη μετανάστευση και την ένταξη, σημείωσε:
«Επιπλέον, αναπτύσσουμε στοχευμένες πολιτικές νόμιμης μετανάστευσης σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία και τους κοινωνικούς εταίρους».
Πρόσθεσε ότι «συνεχίζουμε την εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής ένταξης με έμφαση στην ελληνική γλώσσα, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την νόμιμη εργασία και την εξοικείωση με την κυπριακή κοινωνία και τους θεσμούς της».
«Σταθερή θέση μας είναι ότι η νόμιμη μετανάστευση πρέπει να συμβάλει στην ανάπτυξη χωρίς να υπονομεύει την κοινωνική συνοχή και την ασφάλεια», είπε.
«Παρά τα θετικά αποτελέσματα δεν εφησυχάζουμε. Συνεχίζουμε με διαφάνεια, λογοδοσία και συνεργασία με όλους τους φορείς», κατέληξε.
Πού κατευθύνονται οι δαπάνες
Από τα 60,2 εκατομμύρια ευρώ του προτεινόμενου προϋπολογισμού, τα 58,1 εκατομμύρια αφορούν τακτικές δαπάνες και τα 2,1 εκατομμύρια αναπτυξιακές. Ο Υφυπουργός απέδωσε τη μείωση έναντι του 2026 κυρίως στην ολοκλήρωση μεγάλων κατασκευαστικών έργων.
Όπως ανέφερε, προβλέπεται κάλυψη του 90% του προϋπολογισμού του 2027 από ευρωπαϊκούς πόρους, εξαιρουμένων των μισθολογικών δαπανών. Για την περίοδο 2028–2034, το ποσό που αναμένεται να διατεθεί στην Κύπρο για τη μετανάστευση, στο πλαίσιο του νέου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπολογίζεται περίπου στα 800 εκατομμύρια ευρώ.
Στο πεδίο της στελέχωσης, έχουν εξασφαλιστεί πρόσθετες οργανικές θέσεις. Σύμφωνα με τον Νικόλα Ιωαννίδη, 46 θέσεις προβλέπεται να πληρωθούν μέσα στο 2027.
Για τις δαπάνες επιδομάτων προς αιτούντες άσυλο, δήλωσε ότι «το 2022 η ΚΔ δαπάνησε 33 εκατομμύρια ευρώ. Το 2026 δεν αναμένεται να ξεπεράσουν τα 13 εκατομμύρια. Μέσα σε 4 χρόνια καταφέραμε να μειώσουμε το κόστος κατά 20 εκατομμύρια».
Τα στοιχεία για αφίξεις, αναχωρήσεις και άδειες παραμονής
Ο Υφυπουργός ανέφερε ότι έχουν περιοριστεί δραστικά τόσο οι παράνομες αφίξεις όσο και οι νέες αιτήσεις ασύλου, ενώ μειώνονται και οι αιτήσεις που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Όπως δήλωσε, «πετύχαμε μείωση των παράνομων ροών κατά 92% σε σύγκριση με το 2022. Ταυτόχρονα, από την αρχή του 2026 μέχρι σήμερα αναχώρησαν από την Κύπρο πάνω από 8.600 υπήκοοι τρίτων χωρών και περίπου 40.000 επί της διακυβέρνησής μας».
Ειδικότερα, από τον Ιανουάριο του 2026 έως την παρουσίαση των στοιχείων καταγράφηκαν 1.500 αφίξεις, έναντι 14.000 την αντίστοιχη περίοδο του 2022.
«Έχουμε εξαλείψει τις αφίξεις διά θαλάσσης και έχουμε μειώσει κατακόρυφα τον αριθμό διελεύσεων από την Πράσινη Γραμμή», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, πάνω από το 90% των αιτήσεων ασύλου είναι καταχρηστικές και απορρίπτονται, ενώ το 75% των επαναπατρισμών πραγματοποιήθηκε οικειοθελώς.
Στην Κύπρο βρίσκονται σε ισχύ περίπου 200.000 άδειες παραμονής. Οι περισσότερες έχουν παραχωρηθεί σε Ρώσους υπηκόους, ενώ 5.000 έχουν δοθεί σε Ισραηλινούς. Περίπου 20.000 άτομα έχουν λάβει άσυλο, με τους αιτητές ασύλου και τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας να ανέρχονται συνολικά σε 30.000 παγκύπρια.
Απαντώντας για την παράνομη διαμονή, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι αφορά όποιον έχει λάβει τελεσίδικη απόφαση απόρριψης της αίτησής του, διευκρινίζοντας ότι δεν μπορούσε να δώσει ακριβή αριθμό. Εξήγησε επίσης ότι άτομο με ληγμένη άδεια παραμονής μπορεί να θεωρείται παράνομα διαμένον μέχρι να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ανανέωσης.
Για ζητήματα δημόσιας ασφάλειας, δήλωσε ότι «έχουν ανακληθεί δεκάδες καθεστώτα υπηκόων που θεωρούνται επικίνδυνοι για τη δημόσια ασφάλεια».
Οι υποδομές και η φιλοξενία ασυνόδευτων ανηλίκων
Η αναβάθμιση του «Πουρνάρα» και η επέκταση του κέντρου φιλοξενίας στην Κοφίνου έχουν ολοκληρωθεί, ενώ η παράδοση του κέντρου στις Λίμνες αναμένεται εντός Νοεμβρίου. Τα έργα συγχρηματοδοτήθηκαν κατά 84% από ευρωπαϊκούς πόρους.
Κατά την παρουσίαση των στοιχείων, στο Πουρνάρα φιλοξενούνταν 364 άτομα και στην Κοφίνου 396. Οι διαμένοντες στα κέντρα λαμβάνουν 100 ευρώ τον μήνα για βασικές ανάγκες και έχουν δικαίωμα εξόδου, καθώς δεν βρίσκονται υπό κράτηση. Περιορισμοί στην έξοδο ισχύουν, όπως διευκρίνισε ο Υφυπουργός, για όσους πρόκειται να επαναπατριστούν.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το Υφυπουργείο έχει αναλάβει τη στέγαση των ασυνόδευτων ανηλίκων. Παγκύπρια φιλοξενούνται 120, κυρίως από τη Συρία και τη Σομαλία.
Οι παρεμβάσεις για ασφάλεια και καθυστερήσεις
Τα μέλη της Επιτροπής αναγνώρισαν τη βελτίωση των αριθμητικών δεδομένων, θέτοντας παράλληλα ερωτήματα για επιμέρους πτυχές της διαχείρισης.
Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Νικολέττα Κωνσταντίνου μετέφερε παράπονα για καθυστερήσεις στην εξέταση αιτήσεων αδειών παραμονής. Σε δήλωσή της ανέφερε:
«Στο μεταναστευτικό υπάρχουν τρία βασικά ζητήματα. Ποιος εισέρχεται στη χώρα, ποιος παραμένει και ποιος αποχωρεί. Στο πρώτο, καταγράφεται σημαντική πρόοδος, στα άλλα δύο εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιαστικά προβλήματα».
Στάθηκε επίσης στις ανάγκες των σχολείων και στο αίσθημα ασφάλειας στις γειτονιές:
«Όσο υπάρχουν περιστατικά εγκληματικότητας και παραβατικότητας που προκαλούν ανασφάλεια στις γειτονιές, όσο τα σχολεία καλούνται να διαχειριστούν από αυξανόμενες ανάγκες ένταξης παιδιών με μεταναστευτική βιογραφία χωρίς την αναγκαία στήριξη, η κοινωνία θα συνεχίσει να αντιδρά και να απαιτεί απαντήσεις».
«Δεν αρκεί να απαντούμε στις ανησυχίες της κοινωνίας με τα ποσοστά μειώσεις των αφίξεων. Οφείλουμε να απαντούμε με αποτελεσματικούς ελέγχους, δίκαιη κατανομή των δημόσιων πόρων και ουσιαστική προστασία της δημόσιας ασφάλειας. Ο Κύπριος πολίτης έχει την ανάγκη να νιώσει ότι το κράτος έχει ανακτήσει τον έλεγχο», κατέληξε.
Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάββια Ορφανίδου ρώτησε κατά πόσο συνεχίζονται οι ροές μέσω της Πράσινης Γραμμής και αναφέρθηκε σε φαινόμενα γκετοποίησης σε ορισμένες περιοχές.
ΑΚΕΛ: Έμφαση στην ομαλή ένταξη
Την ανάγκη μεγαλύτερης προσπάθειας για την ένταξη των νόμιμων μεταναστών υπογράμμισε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού.
Όπως δήλωσε, «για τη διαχείριση του μεταναστευτικού προσφυγικού, στη δική μας αντίληψη υπάρχουν τέσσερις βασικοί πυλώνες. Είναι σε πρώτο στάδιο η υποδοχή σε ανθρώπινες συνθήκες όλων των ανθρώπων που εισέρχονται στη Δημοκρατία, το δεύτερο στάδιο είναι η εξατομικευμένη, δίκαιη και αποτελεσματική εξέταση αιτήσεων. Το τρίτο στάδιο είναι οι αποτελεσματικές διαδικασίες επιστροφών, επαναπατρισμών ή και απελάσεων κατά περίπτωση».
Πρόσθεσε ότι «το πιο σημαντικό στάδιο και είναι εδώ που υστερεί η Κυπριακή Δημοκρατία, είναι το στάδιο της ομαλής ένταξης στην κυπριακή κοινωνία, εκείνου το αριθμού των ανθρώπων που κρίνεται ότι δικαιολογείται παραμονή τους. Πρέπει να πω ότι είναι ένα ζήτημα που αναγνωρίζει και το ίδιο το Υφυπουργείο».
«Για σταματήσουν τα φαινόμενα και γκετοποίησης πρέπει με την αίσθηση του επείγοντος να προχωρήσουν οι πολιτικές ομαλής ένταξης στην κυπριακή κοινωνία», σημείωσε.
ΕΛΑΜ: Επιστροφές, επανεισδοχή και έλεγχοι απασχόλησης
Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Ανδρέας Παπαχαραλάμπους χαρακτήρισε το μεταναστευτικό «υπαρξιακό ζήτημα», αναγνωρίζοντας τη βελτίωση που έχει καταγραφεί.
Σε δήλωσή του ανέφερε ότι «η δραστική μείωση των παράτυπων αφίξεων και των αιτήσεων ασύλου, καθώς και η εντατικοποίηση των επιστροφών, αποτελούν αποτελέσματα που χαιρετίζουμε. Αναγνωρίζουμε τις προσπάθειες της κυβέρνησης και του Υφυπουργείου Μετανάστευσης, οι οποίες όμως πρέπει να συνεχιστούν εντατικά».
Για τις επόμενες ενέργειες, σημείωσε:
«Θεωρούμε ότι η επόμενη μέρα πρέπει να επικεντρωθεί στην ενίσχυση των επιστροφών και στη σύναψη νέων συμφωνιών επανεισδοχής με χώρες καταγωγής, στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακίνησης ανθρώπων, στην αυστηροποίηση των ελέγχων στη νόμιμη απασχόληση και, βεβαίως, στην περαιτέρω διεκδίκηση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, τόσο σε οικονομικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο».
Εύσημα για τα αποτελέσματα και πρόταση αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, βουλευτής του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, συνεχάρη τον Υφυπουργό, επισημαίνοντας ότι «οι αριθμοί είναι εκεί και δεν μπορεί κανένας να τους αμφισβητήσει».
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Ανδρέας Αποστόλου χαρακτήρισε τον Νικόλα Ιωαννίδη ως τον «πιο πετυχημένο Υπουργό αυτής της κυβέρνησης».
«Οι αριθμοί είναι τόσο θετικοί που σίγουρα αξίζουν τα εύσημα στον Υφυπουργό», ανέφερε ο επικεφαλής του κινήματος «Άλμα», Οδυσσέας Μιχαηλίδης.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής της «Άμεσης Δημοκρατίας» Γιάννης Λαούρης αναφέρθηκε στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για την επιτάχυνση των διαδικασιών.
«Όντως μειώθηκαν σημαντικά οι αιτήσεις ασύλου όμως θέλουμε να τις μειώσουμε κι άλλο», είπε.