Σε αναμόρφωση του τρόπου πιστοποίησης των ναυαγοσωστών προχωρεί το Υπουργείο Εσωτερικών, με στόχο την εφαρμογή ενός νέου συστήματος από την επόμενη χρονιά.
Από το σύστημα εκπαίδευσης και πιστοποίησης μέχρι την εποχικότητα της εργασίας και τη λειτουργία των ναυαγοσωστικών πύργων επιχειρεί να αντιμετωπίσει το Υπουργείο Εσωτερικών τις δυσκολίες που καταγράφονται στη στελέχωση των κυπριακών παραλιών.
Μιλώντας τη Δευτέρα στο ΚΥΠΕ, ο Διευθυντής Τοπικής Αυτοδιοίκησης Αντώνης Οικονομίδης ξεκαθάρισε ότι οι εγκεκριμένες θέσεις επαρκούν και ότι το ζήτημα δεν συνδέεται με τη μισθοδοσία. Εντόπισε την κύρια δυσκολία στην περιορισμένη διαθεσιμότητα υποψηφίων που διαθέτουν την απαιτούμενη πιστοποίηση.
«Το πρόβλημα δεν είναι ο αριθμός των εγκεκριμένων ναυαγοσωστών, ο οποίος είναι υπεραρκετός, ούτε η μισθοδοσία τους. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν επαρκείς υποψήφιοι για να στελεχώσουν τις παραλίες», είπε.
Γιατί αλλάζει το σύστημα πιστοποίησης
Η ναυαγοσωστική κάλυψη των οργανωμένων παραλιών ρυθμίζεται από το Σχέδιο «Σαλαμίς», το οποίο εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο το 2018. Στις πρόνοιές του περιλαμβάνονται η χωροθέτηση των πύργων, η στελέχωσή τους και τα ωράρια λειτουργίας.
Το Σχέδιο έχει πρόσφατα αναθεωρηθεί, με την έγκριση βελτιώσεων και αλλαγών.
Με βάση το υφιστάμενο πλαίσιο, παρότι διάφοροι ναυαγοσωστικοί όμιλοι προσφέρουν εκπαίδευση και εκδίδουν διπλώματα, οι υποψήφιοι που θα εργαστούν στις παραλίες πρέπει να κατέχουν εγκεκριμένο δίπλωμα από την Κυπριακή Ομοσπονδία Ναυαγοσωστικής.
Κατά τον κ. Οικονομίδη, διαπροσωπικές σχέσεις ή διαφορές μεταξύ της ΚΟΝ και ναυαγοσωστικών ομίλων έχουν συμβάλει στο να μην υπάρχει επαρκής αριθμός πιστοποιημένων προσώπων για την κάλυψη των αναγκών.
Όπως ανέφερε, η ΚΟΝ ήταν εγγεγραμμένη στο παρελθόν, αλλά μετά την αλλαγή της νομοθεσίας περί Σωματείων και Ιδρυμάτων δεν διαθέτει σήμερα πιστοποιητικό εγγραφής από τον Έφορο Σωματείων και Ιδρυμάτων Λευκωσίας.
Παράλληλα, ναυαγοσωστικοί όμιλοι διατυπώνουν εδώ και καιρό παράπονα, υποστηρίζοντας ότι συναντούν δυσκολίες κατά την πιστοποίηση των ναυαγοσωστών που εκπαιδεύουν.
«Γι’ αυτό εμείς θέλουμε να αλλάξει το σύστημα», ανέφερε ο κ. Οικονομίδης, χαρακτηρίζοντας το σημερινό μοντέλο «προβληματικό».
Πιστοποίηση φορέων από την ΑνΑΔ
Το Υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται εδώ και μήνες σε επαφή με την Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, ώστε συγκεκριμένοι φορείς να πιστοποιούνται από την ΑνΑΔ και να αποκτούν τη δυνατότητα έκδοσης διπλωμάτων ναυαγοσωστικής για εργασία στις παραλίες.
Έχουν ήδη υποβληθεί αιτήσεις, ενώ μεταξύ των φορέων που έχουν λάβει πιστοποίηση από την ΑνΑΔ βρίσκονται η ΣΕΚ και η ΠΕΟ.
Ταυτόχρονα, ετοιμάζονται νέα πρότυπα ναυαγοσωστικής. Η πιστοποίηση θα διαχωρίζεται σε δύο κατηγορίες, μία για την παραλία και μία για την πισίνα.
«Με τη νέα χρονιά θέλουμε να έχουμε ένα καινούργιο σύστημα και θεωρούμε ότι τότε δεν θα υπάρχει πλέον έλλειψη ναυαγοσωστών», είπε ο Διευθυντής Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η περιορισμένη διάρκεια εργασίας
Πέρα από την πιστοποίηση, ο κ. Οικονομίδης έθεσε και το ζήτημα της εποχικότητας.
Μέρος των ναυαγοσωστών που απασχολούνται από τις Επαρχιακές Διοικήσεις εργάζεται σε μόνιμη βάση. Άλλοι προσλαμβάνονται για περιόδους δέκα, οκτώ ή ακόμη και τεσσάρων μηνών, ανάλογα με την περιοχή και την παραλία.
«Για τέσσερις μήνες δεν ενδιαφέρεται εύκολα κάποιος να έρθει να εργαστεί», είπε, σημειώνοντας ότι το συγκεκριμένο θέμα θα εξεταστεί μετά την ολοκλήρωση της φετινής περιόδου.
Η περιορισμένη διάρκεια απασχόλησης καταγράφεται ως βασικό πρόβλημα και στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου, όπου φέτος δεν προσλήφθηκε ούτε ένας νέος ναυαγοσώστης και σημειώθηκαν δύο με τρεις αποχωρήσεις.
Ο Επιστάτης Ναυαγοσωστών της Επαρχιακής Διοίκησης Αμμοχώστου Μιχάλης Αδάμου δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι δεν παρατηρείται ενδιαφέρον ούτε από τα «εκκολαπτήρια», όπως χαρακτήρισε τους ομίλους που συμμετέχουν σε αγώνες.
Κατά την εκτίμησή του, οι λίγοι μήνες απασχόλησης δεν προσφέρουν επαρκές κίνητρο, καθώς ένας εργαζόμενος δεν μπορεί να περιορίζεται σε έξι μήνες εργασίας κάθε χρόνο.
Το θέμα έχει συζητηθεί με τους αρμόδιους φορείς και, σύμφωνα με όσα ανέφερε, ενδέχεται φέτος να παραχωρηθούν περισσότεροι μήνες απασχόλησης.
Ο πρώτος καθαρός μηνιαίος μισθός ενός ναυαγοσώστη ανέρχεται στα €1.560, ενώ υπάρχει δυνατότητα αύξησής του μέσω υπερωριακής εργασίας. Ο κ. Αδάμου ανέφερε ότι ο μισθός δεν είναι άσχημος, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι όποιος επιλέγει το επάγγελμα πρέπει να αγαπά τη θάλασσα και να εκπαιδευτεί κατάλληλα.
Τριάντα στελεχωμένοι πύργοι στην ελεύθερη Αμμόχωστο
Στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου λειτουργούν 30 ναυαγοσωστικοί πύργοι, οι οποίοι στελεχώνονται από συνολικά 86 ναυαγοσώστες.
Επτά ακόμη πύργοι δεν διαθέτουν προσωπικό, καθώς βρίσκονται σε μικρές παραλίες με περιορισμένη επισκεψιμότητα. Καθημερινά καταγράφονται εκεί περίπου δέκα λουόμενοι, με τον αριθμό να αυξάνεται τον Αύγουστο και τα Σαββατοκύριακα.
Οι επτά παραλίες είναι η Παγίδα στη Σωτήρα, ο Λούκκος του Μάντη και η Κατσαρκά στην Αγία Νάπα, καθώς και το Γλυκύ Νερό, η Σειρήνα, τα Νησιά και η Μίμα Ρόζα στο Παραλίμνι.
Τα ωράρια λειτουργίας των πύργων
Το βασικό ωράριο των ναυαγοσωστικών πύργων στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου εκτείνεται από τις 9:30 το πρωί έως τις 17:00.
Τους μήνες αιχμής, δηλαδή τον Ιούνιο, τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, προβλέπεται παράταση κατά μιάμιση ώρα, μέχρι τις 18:30.
Η επέκταση δεν εφαρμόζεται, ωστόσο, σε όλες τις παραλίες. Οι σχετικές συμβάσεις δεν επιτρέπουν να υποχρεωθεί ένας εξαήμερος ναυαγοσώστης να εργαστεί περισσότερες από δέκα ώρες υπερωριακά μέσα σε έναν μήνα.
Στις παραλίες που έχουν επιλεγεί για στελέχωση λειτουργούν καθημερινά οι πύργοι, με εξαίρεση τρεις έως τέσσερις παραλίες πολύ χαμηλής επισκεψιμότητας, όπου δεν εφαρμόζεται η επέκταση του ωραρίου.
Δύο παραλίες στην Αγία Νάπα και δύο στον Πρωταρά καλύπτονται από τις 7:00 το πρωί έως τις 18:30. Πρόκειται για τη Μακρόνησο και την Πανταχού 1, στην περιοχή Grecian και στο λιμανάκι της Αγίας Νάπας, καθώς και για την Κάπαρη και τη Βρύση 2, στη μεγάλη παραλία του Πρωταρά.
Από τις τέσσερις αυτές παραλίες, οι δύο στελεχώνονται όλο τον χρόνο από τις 7:00, αναλόγως. Κατά τη χειμερινή περίοδο το ωράριο ολοκληρώνεται στις 14:30 και κατά τη θερινή στις 18:30.
Σε παγκύπριο επίπεδο, τα ωράρια διαφοροποιούνται με βάση την επισκεψιμότητα και άλλους παράγοντες. Ανάλογα με την παραλία, οι βάρδιες μπορεί να ολοκληρώνονται στις 17:00, στις 18:00 ή στις 19:00.
«Δεν είναι απλώς λύση να τους κρατήσουμε μέχρι τις 8 το βράδυ για να καλύψουμε κάθε ενδεχόμενο», είπε ο κ. Οικονομίδης, υποδεικνύοντας ότι οι ναυαγοσώστες εργάζονται πολλές ώρες σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επάγγελμα.
Η αναφορά στον πνιγμό της 15ης Αυγούστου
Ερωτηθείς για τον πνιγμό γυναίκας στη Λάρνακα στις 15 Αυγούστου, η οποία είχε εισέλθει στη θάλασσα με τα δύο ανήλικα παιδιά της, ο κ. Οικονομίδης ανέφερε ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή του, στην περιοχή επικρατούσε θαλασσοταραχή.
«Πρέπει να υπάρχει και προσωπική ευθύνη από τον κόσμο και ιδιαίτερα από τους γονείς», ανέφερε, προσθέτοντας ότι δεν πρέπει κάποιος να εισέρχεται στη θάλασσα μαζί με μικρά παιδιά υπό τέτοιες συνθήκες.
Οι ναυαγοσώστες είχαν ολοκληρώσει τη βάρδιά τους στις 18:00, περίπου 20 λεπτά πριν από το περιστατικό.
Ο κ. Οικονομίδης αναφέρθηκε επίσης σε παλαιότερο περιστατικό, κατά το οποίο γυναίκες που μπήκαν στη θάλασσα με τα ρούχα γύρω στις 19:30 πνίγηκαν κοντά στους κυματοθραύστες.
«Σε κάποια ώρα οι ναυαγοσώστες πρέπει να σχολάσουν», είπε, επισημαίνοντας ότι δεν είναι εφικτή η παροχή ναυαγοσωστικής κάλυψης επί 24ώρου βάσεως.
€1,5 εκατ. για εξοπλισμό την τριετία 2026-2028
Για το 2026 έχει διατεθεί ποσό €500.000 για ναυαγοσωστικό εξοπλισμό. Αντίστοιχο κονδύλι προβλέπεται για καθεμία από τις επόμενες δύο χρονιές, ανεβάζοντας τη συνολική πρόβλεψη της τριετίας στα €1,5 εκατ.
Έχει ήδη ολοκληρωθεί παγκύπρια καταγραφή του διαθέσιμου εξοπλισμού και των ελλείψεων σε όλους τους ναυαγοσωστικούς πύργους. Μεταξύ των αναγκών που έχουν καταγραφεί περιλαμβάνονται απινιδωτές, jet ski και ασύρματοι.
Βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες προσφορών για την αγορά δέκα jet ski και άλλου εξοπλισμού.
Παράλληλα, προετοιμάζεται διαγωνισμός για νέους ναυαγοσωστικούς πύργους. Στόχος είναι η σταδιακή αντικατάσταση των παλαιών ξύλινων κατασκευών από σύγχρονους και ανθεκτικότερους πύργους, μεταξύ άλλων από αλουμίνιο, οι οποίοι θα μπορούν, όπου απαιτείται, να μετακινούνται.
Κενά στο πλαίσιο για τα θαλάσσια σπορ
Στο θέμα του σοβαρού ατυχήματος με jet ski που σημειώθηκε στην Περνέρα στις 15 Αυγούστου αναφέρθηκαν τόσο ο κ. Οικονομίδης όσο και ο κ. Αδάμου.
Ο Επιστάτης Ναυαγοσωστών Αμμοχώστου ανέφερε ότι το περιστατικό συνέβη εκτός της περιοχής λουομένων και χαρακτήρισε το συμβάν ατύχημα, σημειώνοντας ότι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα των ναυαγοσωστών.
Ο κ. Οικονομίδης διευκρίνισε ότι το ζήτημα δεν ανήκει πλήρως στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Εσωτερικών, αναγνώρισε όμως την ύπαρξη κενών στο ισχύον πλαίσιο.
Οι τοπικές αρχές καθορίζουν συγκεκριμένα σημεία στις παραλιακές περιοχές για τη λειτουργία θαλάσσιων σπορ και στη συνέχεια ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία αδειοδότησης.
«Δεν υπάρχουν, όμως, σαφείς πρόνοιες για όλα τα ζητήματα που αφορούν, για παράδειγμα, ποιος και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να χειρίζεται ένα jet ski», είπε, προσθέτοντας ότι τα σχετικά ζητήματα υπάγονται περισσότερο στις αρμοδιότητες της Λιμενικής Αστυνομίας.
Ως παράδειγμα της υφιστάμενης ασάφειας ανέφερε ότι ένας αλλοδαπός επισκέπτης μπορεί να ενοικιάσει σκάφος ή άλλο μέσο στην Κύπρο, ενώ από έναν Κύπριο πολίτη ενδέχεται να απαιτείται συγκεκριμένη άδεια χειριστή ταχύπλοου.
«Υπάρχουν, λοιπόν, θέματα που πρέπει να διευκρινιστούν στη νομοθεσία», κατέληξε.
.jpg)
