Μία από τις σημαντικότερες δικαστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στις υποθέσεις που αφορούν τον σφετερισμό ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα καταγράφεται με την απόφαση του Εφετείου της Aix-en-Provence στη Γαλλία, το οποίο έκανε δεκτό το αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας για την εκτέλεση Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης σε βάρος 53χρονης Λιθουανής υπηκόου.

Η απόφαση, που εκδόθηκε την 1η Ιουλίου 2026, αφορά γυναίκα η οποία ερευνάται για ενδεχόμενη διάπραξη ποινικών αδικημάτων σχετικά με τον σφετερισμό ελληνοκυπριακών ακινήτων στις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η ύποπτη είχε συλληφθεί στη Γαλλία στις 16 Μαΐου 2026, κατόπιν Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης που εξέδωσαν οι κυπριακές αρχές στο πλαίσιο της διερεύνησης της υπόθεσης.

Η σημασία της συγκεκριμένης δικαστικής απόφασης δεν περιορίζεται μόνο στην έγκριση της έκδοσης της 53χρονης. Αποκτά ιδιαίτερο νομικό και πολιτικό βάρος, καθώς το ίδιο ακριβώς γαλλικό Εφετείο είχε απορρίψει στις 10 Δεκεμβρίου 2025 αντίστοιχο αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας για την εκτέλεση Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης σε βάρος Ιρανού υπηκόου, ο οποίος επίσης ερευνάτο για αδικήματα της ίδιας φύσης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η αλλαγή της στάσης του γαλλικού δικαστηρίου προέκυψε έπειτα από συντονισμένη νομική προετοιμασία και στενή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων κυπριακών και γαλλικών αρχών.

Στην υπόθεση εργάστηκαν λειτουργοί του Τομέα Διεθνούς Δικαίου, του Τομέα Ποινικού Δικαίου και του Τομέα Φυγοδίκων της Νομικής Υπηρεσίας, υπό τον συντονισμό του Γενικού Εισαγγελέα και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως και τις εισαγγελικές αρχές της Γαλλίας, στο πλαίσιο της δικαστικής συνεργασίας που προβλέπεται μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατόπιν σχετικού αιτήματος, η Κυπριακή Δημοκρατία εξασφάλισε το δικαίωμα να συμμετάσχει στη διαδικασία ενώπιον του γαλλικού Εφετείου μέσω δικηγόρων που διορίστηκαν από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αναπτύχθηκαν οι νομικές θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας σχετικά με την ερμηνεία του Πρωτοκόλλου αριθ. 10 της Πράξης Προσχώρησης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αξιοποιώντας τόσο τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εκτέλεση Ευρωπαϊκών Ενταλμάτων Σύλληψης.

Η επιχειρηματολογία αυτή οδήγησε το Εφετείο να αναθεωρήσει την προσέγγιση που είχε υιοθετήσει στην απόφασή του του Δεκεμβρίου του 2025, κρίνοντας πλέον ότι η έλλειψη αποτελεσματικού ελέγχου της Κυπριακής Δημοκρατίας στις κατεχόμενες περιοχές δεν στερεί από τις κυπριακές αρχές τη δυνατότητα να ασκούν τη δικαιοδοσία τους μέσω του μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης.

Στην απόφασή του, το γαλλικό Εφετείο αναφέρει χαρακτηριστικά:

«το γεγονός πως τα υπό διερεύνηση αδικήματα τελέστηκαν σε περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας όπου η Κυβέρνηση δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο, δεν αποκλείει την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου ούτε εμποδίζει την εκτέλεση Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης που εκδίδεται από αρμόδιο Δικαστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας.»

Παράλληλα, το δικαστήριο ξεκαθαρίζει ότι το Πρωτόκολλο αριθ. 10 της Πράξης Προσχώρησης δεν μπορεί να ερμηνεύεται κατά τρόπο που να αποκλείει την εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου σε αποφάσεις κυπριακών δικαστηρίων για αδικήματα κατά ακίνητης ιδιοκτησίας στις κατεχόμενες περιοχές.

Όπως επισημαίνεται στην απόφαση:

«η αναστολή εφαρμογής του ευρωπαϊκού κεκτημένου στις κατεχόμενες περιοχές βάσει του Πρωτοκόλλου αρ. 10 της Πράξης Προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ερμηνεύεται στενά και δεν αποκλείει την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης σε σχέση με αποφάσεις κυπριακών δικαστηρίων που αφορούν σε αδικήματα κατά ακίνητης ιδιοκτησίας στις κατεχόμενες περιοχές.»

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στην αναφορά του γαλλικού Εφετείου για το καθεστώς στα κατεχόμενα, όπου γίνεται σαφής επίκληση των αρχών του διεθνούς δικαίου.

Συγκεκριμένα, το δικαστήριο αναφέρει:

«η ούτω καλούμενη "τδβκ" στα κατεχόμενα αποτελεί αποτέλεσμα σοβαρής παραβίασης του διεθνούς δικαίου, το οποίο απαγορεύει τη χρήση βίας και την απόκτηση εδάφους διά της βίας. Ως εκ τούτου, υφίσταται υποχρέωση μη αναγνώρισης της παράνομης αυτής κατάστασης, καθώς και αποχής από οποιαδήποτε ενέργεια που θα συνέβαλλε στη διατήρησή της.»

Η Νομική Υπηρεσία εκτιμά ότι η νέα αυτή απόφαση αποτελεί σημαντική εξέλιξη, καθώς επιβεβαιώνει την ορθή εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου σε σχέση με τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας για αδικήματα που φέρονται να διαπράττονται στις κατεχόμενες περιοχές. Παράλληλα, θεωρεί ότι αποκαθιστά τη νομική προσέγγιση που είχε υιοθετήσει το ίδιο γαλλικό δικαστήριο στην απόφαση του Δεκεμβρίου του 2025, επαναβεβαιώνοντας τον σεβασμό στις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου, καθώς και στην κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και τη διεθνώς αναγνωρισμένη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας επί του συνόλου του εδάφους της.