ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νέα επιστημονική ανακάλυψη εξηγεί γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες

19/05/2026

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων.

 

Εδώ και δεκαετίες, εξελικτικοί βιολόγοι και νευροεπιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν γιατί το 90% των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο είναι δεξιόχειρες. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η απάντηση ίσως δεν βρίσκεται στα χέρια, αλλά στα πόδια.

Το γιατί ο Homo sapiens δείχνει τόσο έντονη προτίμηση στο δεξί χέρι παραμένει ένα από τα πιο επίμονα αινίγματα της ανθρώπινης εξέλιξης, αναφέρει το Popular Science. Η αναλογία αυτή εμφανίζεται σχεδόν παντού, ανεξάρτητα από γεωγραφία ή πολιτισμό, ενώ δεν παρατηρείται με τον ίδιο τρόπο στους κοντινότερους συγγενείς μας ανάμεσα στα πρωτεύοντα.

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων. Χρησιμοποίησαν ένα στατιστικό μοντέλο που έλαβε υπόψη τις εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των ειδών και εξέτασαν ορισμένες από τις βασικές θεωρίες που έχουν προταθεί για την προτίμηση χεριού: τη διατροφή, το περιβάλλον, το σωματικό βάρος, τις κοινωνικές δομές, τη χρήση εργαλείων και τον τρόπο μετακίνησης.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι άνθρωποι παρέμεναν εξαίρεση. Κανένας από τους παράγοντες αυτούς δεν φαινόταν να εξηγεί ικανοποιητικά γιατί η δεξιοχειρία είναι τόσο κυρίαρχη στο είδος μας.

Η δίποδη βάδιση

Η εικόνα άλλαξε όταν οι ερευνητές πρόσθεσαν δύο ακόμη παραμέτρους: το μέγεθος του εγκεφάλου και την αναλογία μήκους ποδιών προς χέρια, έναν δείκτη που σχετίζεται με τη δίποδη βάδιση. Με την εισαγωγή αυτών των στοιχείων, η ανθρώπινη «εξαίρεση» εξαφανίστηκε. Με άλλα λόγια, οι μεγάλοι εγκέφαλοι και τα μακριά πόδια φαίνεται να συνδέονται άμεσα με την κυριαρχία ενός χεριού.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα συνδέεται με ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που μας κάνουν ανθρώπους, ιδίως την όρθια βάδιση και την εξέλιξη μεγαλύτερων εγκεφάλων», δήλωσε ο εξελικτικός ανθρωπολόγος Τόμας Πούσε, συν-συγγραφέας της μελέτης.

Με το ίδιο μοντέλο, η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να εκτιμήσει και τις προτιμήσεις χεριού σε εξαφανισμένους προγόνους του ανθρώπου. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σταδιακή μετατόπιση προς τη δεξιά πλευρά. Πρώιμα είδη ανθρωπίνων (Hominini), όπως ο Αρδιπίθηκος και ο Αυστραλοπίθηκος, πιθανότατα εμφάνιζαν μόνο μια ήπια τάση προς τη δεξιοχειρία, παρόμοια με αυτή που παρατηρείται σήμερα στους μεγάλους πιθήκους.

Η τάση αυτή φαίνεται να ενισχύθηκε με την εμφάνιση του γένους Homo, περνώντας από τον Homo ergaster (Άνθρωπος ο εργάτης) και τον Homo erectus (Άνθρωπος ο όρθιος) έως τους Νεάντερταλ, πριν φτάσει στη σημερινή έντονη δεξιοχειρία του Homo sapiens (Άνθρωπος ο σοφός).

Μία εξαίρεση

Υπήρξε, πάντως, και μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση: ο Homo floresiensis (Άνθρωπος του Φλόρες), ο μικρόσωμος συγγενής του ανθρώπου (γι’ αυτό και αποκαλείται «χόμπιτ») από την Ινδονησία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ιδιαιτερότητα αυτή μπορεί να εξηγείται από τη φυσιολογία του, καθώς είχε μικρό σώμα και εγκέφαλο και ήταν προσαρμοσμένος σε έναν τρόπο κίνησης που συνδύαζε όρθια βάδιση και αναρρίχηση, όχι πλήρη δίποδη βάδιση.

Σε δύο στάδια

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η μετάβαση προς τη δεξιοχειρία έγινε σε δύο στάδια: πρώτα, οι αρχαίοι πρόγονοι του ανθρώπου άρχισαν να περπατούν όρθιοι, απελευθερώνοντας τα άνω άκρα για άλλες δραστηριότητες. Στη συνέχεια, καθώς ο εγκέφαλος μεγάλωνε και γινόταν πιο σύνθετος, η προτίμηση προς τη δεξιά πλευρά εδραιώθηκε.

Από εδώ και πέρα, οι ερευνητές ελπίζουν να μελετήσουν πώς οι ανθρώπινες κουλτούρες εδραίωσαν περαιτέρω την κυριαρχία της δεξιοχειρίας, γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν αριστερόχειρες, και αν παρόμοιες τάσεις στα άκρα είναι ορατές και σε άλλα ζώα.

 

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Θάνατος 3χρονου: Σε άσχημη κατάσταση ο πατέρας - «Η κόρη τον ζητάει συνέχεια»

18/09/2026

Παραμένει στο νησί ο Βρετανός πατέρας μετά τον θάνατο του τρίχρονου γιου του.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Στη Νέα Υόρκη ο Χριστοδουλίδης με Κυπριακό, ενέργεια και διεθνείς επαφές στην ατζέντα

18/09/2026

Σειρά συναντήσεων με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, την προσωπική του απεσταλμένη για το Κυπριακό, ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων, καθώς και υψηλόβαθμα στελέχη πολυεθνικών εταιρειών, περιλαμβάνει το πρόγραμμα του Προέδρου της Δημοκρατίας στη Νέα Υόρκη. Κεντρικός σταθμός της επίσκεψης θα είναι η προσφώνησή του στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
FIR Λευκωσίας: 50 κενές θέσεις και αυξανόμενη πίεση στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας

17/09/2026

Με 90 ελεγκτές αντί των 140 που απαιτούνται λειτουργεί το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Λευκωσίας, την ώρα που οι τουρκικές ενέργειες στο FIR, η αύξηση των πτήσεων και οι καθυστερήσεις στην αναβάθμιση των υποδομών εντείνουν τις πιέσεις. 
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
«Ούτε λέξη για την Κύπρο»: Οι έξι Κύπριοι Ευρωβουλευτές απαντούν στη φον ντερ Λάιεν

17/09/2026

Κοινός προβληματισμός για την απουσία αναφοράς στην τουρκική κατοχή από την ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης – Οι διαφορετικές προσεγγίσεις για άμυνα, οικονομία, ενέργεια, μεταναστευτικό, κοινωνική πολιτική και διεθνείς κρίσεις
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πλασμαφαίρεση στη Λάρνακα: Καταθέσεις, κατασχεμένα μηχανήματα και έρευνα για δύο κέντρα

17/09/2026

Στο επίκεντρο γιατρός που φέρεται να πραγματοποιούσε τις συγκεκριμένες ιατρικές πράξεις – Εξετάζονται οι άδειες λειτουργίας, η εισαγωγή του εξοπλισμού και μη αδειοδοτημένα ενέσιμα σκευάσματα μπότοξ
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Λεμεσός: Κουκουλοφόροι σε μοτοσικλέτα άνοιξαν πυρ εναντίον κτιρίου στη Λινόπετρα

17/09/2026

Κάμερες ασφαλείας φέρονται να κατέγραψαν τις κινήσεις δύο προσώπων πριν και μετά τους πυροβολισμούς – Ζημιές στην κύρια είσοδο, σε παράθυρο και στην τοιχοποιία
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Κυπριακό: Ο Γκουτέρες αποκλείει συνάντηση 3+1 ή 5+1 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ

16/09/2026

«Υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας – Τα Ηνωμένα Έθνη θα συνεχίσουν τις προσπάθειες μέχρι να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μια επιτυχή συνάντηση
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Χωρίς βιβλία Αγγλικών γυμνάσια και λύκεια – Πότε αναμένεται να ολοκληρωθεί η παράδοση

16/09/2026

Το πρόβλημα επεκτείνεται και στη Μέση Εκπαίδευση, όπως αναφέρθηκε στην Επιτροπή Παιδείας – Καθυστέρηση από την ανάδοχο εταιρεία και ενεργοποίηση των προβλεπόμενων ρητρών
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Προφυλακίστηκε το ζεύγος των γιατρών Ι.Γάκα και Η.Θεοδωρόπουλου για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη

16/09/2026

Η Ιωάννα Γάκα και ο Ηλίας Θεοδωρόπουλος οδηγούνται στη φυλακή μετά από ανακριτική διαδικασία περίπου 18 ωρών – Αντιμετωπίζουν την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από πρόθεση με ενδεχόμενο δόλο, τελεσθείσας διά παραλείψεως
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Λεμεσός: Ανακαλούνται άδειες παραμονής μετά τα επεισόδια στον Άγιο Ιωάννη – Οδηγίες για απελάσεις

15/09/2026

Ο Υφυπουργός Μετανάστευσης Νικόλας Ιωαννίδης ενημερώθηκε από την Αστυνομία και έδωσε οδηγίες για τους αλλοδαπούς που φέρονται να εμπλέκονται – Μήνυμα και προς εργοδότες και ιδιοκτήτες υποστατικών

Περισσότερα (αναζήτηση στην κατηγορία 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ')

Διαφημιστείτε εδώ