ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Νέα επιστημονική ανακάλυψη εξηγεί γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες

19/05/2026

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων.

 

Εδώ και δεκαετίες, εξελικτικοί βιολόγοι και νευροεπιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν γιατί το 90% των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο είναι δεξιόχειρες. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η απάντηση ίσως δεν βρίσκεται στα χέρια, αλλά στα πόδια.

Το γιατί ο Homo sapiens δείχνει τόσο έντονη προτίμηση στο δεξί χέρι παραμένει ένα από τα πιο επίμονα αινίγματα της ανθρώπινης εξέλιξης, αναφέρει το Popular Science. Η αναλογία αυτή εμφανίζεται σχεδόν παντού, ανεξάρτητα από γεωγραφία ή πολιτισμό, ενώ δεν παρατηρείται με τον ίδιο τρόπο στους κοντινότερους συγγενείς μας ανάμεσα στα πρωτεύοντα.

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συνέκριναν συμπεριφορικά, νευρολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά 41 ειδών μαϊμούδων και πιθήκων με εκείνα των ανθρώπων. Χρησιμοποίησαν ένα στατιστικό μοντέλο που έλαβε υπόψη τις εξελικτικές σχέσεις μεταξύ των ειδών και εξέτασαν ορισμένες από τις βασικές θεωρίες που έχουν προταθεί για την προτίμηση χεριού: τη διατροφή, το περιβάλλον, το σωματικό βάρος, τις κοινωνικές δομές, τη χρήση εργαλείων και τον τρόπο μετακίνησης.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι άνθρωποι παρέμεναν εξαίρεση. Κανένας από τους παράγοντες αυτούς δεν φαινόταν να εξηγεί ικανοποιητικά γιατί η δεξιοχειρία είναι τόσο κυρίαρχη στο είδος μας.

Η δίποδη βάδιση

Η εικόνα άλλαξε όταν οι ερευνητές πρόσθεσαν δύο ακόμη παραμέτρους: το μέγεθος του εγκεφάλου και την αναλογία μήκους ποδιών προς χέρια, έναν δείκτη που σχετίζεται με τη δίποδη βάδιση. Με την εισαγωγή αυτών των στοιχείων, η ανθρώπινη «εξαίρεση» εξαφανίστηκε. Με άλλα λόγια, οι μεγάλοι εγκέφαλοι και τα μακριά πόδια φαίνεται να συνδέονται άμεσα με την κυριαρχία ενός χεριού.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα συνδέεται με ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που μας κάνουν ανθρώπους, ιδίως την όρθια βάδιση και την εξέλιξη μεγαλύτερων εγκεφάλων», δήλωσε ο εξελικτικός ανθρωπολόγος Τόμας Πούσε, συν-συγγραφέας της μελέτης.

Με το ίδιο μοντέλο, η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να εκτιμήσει και τις προτιμήσεις χεριού σε εξαφανισμένους προγόνους του ανθρώπου. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σταδιακή μετατόπιση προς τη δεξιά πλευρά. Πρώιμα είδη ανθρωπίνων (Hominini), όπως ο Αρδιπίθηκος και ο Αυστραλοπίθηκος, πιθανότατα εμφάνιζαν μόνο μια ήπια τάση προς τη δεξιοχειρία, παρόμοια με αυτή που παρατηρείται σήμερα στους μεγάλους πιθήκους.

Η τάση αυτή φαίνεται να ενισχύθηκε με την εμφάνιση του γένους Homo, περνώντας από τον Homo ergaster (Άνθρωπος ο εργάτης) και τον Homo erectus (Άνθρωπος ο όρθιος) έως τους Νεάντερταλ, πριν φτάσει στη σημερινή έντονη δεξιοχειρία του Homo sapiens (Άνθρωπος ο σοφός).

Μία εξαίρεση

Υπήρξε, πάντως, και μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση: ο Homo floresiensis (Άνθρωπος του Φλόρες), ο μικρόσωμος συγγενής του ανθρώπου (γι’ αυτό και αποκαλείται «χόμπιτ») από την Ινδονησία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ιδιαιτερότητα αυτή μπορεί να εξηγείται από τη φυσιολογία του, καθώς είχε μικρό σώμα και εγκέφαλο και ήταν προσαρμοσμένος σε έναν τρόπο κίνησης που συνδύαζε όρθια βάδιση και αναρρίχηση, όχι πλήρη δίποδη βάδιση.

Σε δύο στάδια

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η μετάβαση προς τη δεξιοχειρία έγινε σε δύο στάδια: πρώτα, οι αρχαίοι πρόγονοι του ανθρώπου άρχισαν να περπατούν όρθιοι, απελευθερώνοντας τα άνω άκρα για άλλες δραστηριότητες. Στη συνέχεια, καθώς ο εγκέφαλος μεγάλωνε και γινόταν πιο σύνθετος, η προτίμηση προς τη δεξιά πλευρά εδραιώθηκε.

Από εδώ και πέρα, οι ερευνητές ελπίζουν να μελετήσουν πώς οι ανθρώπινες κουλτούρες εδραίωσαν περαιτέρω την κυριαρχία της δεξιοχειρίας, γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν αριστερόχειρες, και αν παρόμοιες τάσεις στα άκρα είναι ορατές και σε άλλα ζώα.

 

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ισχυρή δέσμευση του Αντόνιο Γκουτέρες για το Κυπριακό: Θα κάνω ό,τι μπορώ - Έρχονται ραγδαίες εξελίξεις

28/07/2026

Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης με τον Νίκο Χριστοδουλίδη ο Αντόνιο Γκουτέρες μετέβη στα κατεχόμενα για να συναντηθεί με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Τουφάν Ερχιουρμάν
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πανικός στην Ιαπωνία από τον ισχυρό σεισμό - Έκρηξη σε εμπορικό κέντρο με εγκλωβισμένους (Βίντεο)

28/07/2026

Αρκετοί άνθρωποι που επέβαιναν σε τρένο υψηλής ταχύτητας την ώρα του σεισμού επίσης τραυματίστηκαν, σύμφωνα με την εφημερίδα Nikkei.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Κυπριακό: Η Λευκωσία δείχνει την Τουρκία για το αδιέξοδο - Οι αιχμές Λετυμπιώτη και το «όχι» στα δύο κράτη

28/07/2026

O κ. Λετυμπιώτης έδωσε το τελειωτικό χτύπημα στο τουρκικό αφήγημα, αποδίδοντας την απόλυτη στασιμότητα του Κυπριακού από το 2021 αποκλειστικά στην τουρκική πλευρά.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ιαπωνία: Ισχυρός σεισμός 7,1 Ρίχτερ στο Κιουσού – Οι αρχές προειδοποιούν για τσουνάμι

28/07/2026

Σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο προειδοποίησης για τσουνάμι στον Ειρηνικό (PTWC) , δεν υπάρχει κίνδυνος για τσουνάμι στη Χαβάι και την Αμερικανική Σαμόα, μετά τον σεισμό στην Ιαπωνία.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Κρίσιμο 48ωρο για το Κυπριακό: Στην Κύπρο ο Αντόνιο Γκουτέρες – Συναντήσεις με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν

28/07/2026

Κρίσιμο 48ωρο για το Κυπριακό, με την προσοχή στραμμένη στον ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και τις επαφές που θα έχει στο νησί.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ξεπέρασαν τα €10,3 εκατ. οι απώλειες από διαδικτυακές απάτες το 2025 – Πάνω από 900 καταγγελίες στην Αστυνομία

27/07/2026

Σημαντικές διαστάσεις λαμβάνει το φαινόμενο των διαδικτυακών απατών στην Κύπρο, με τις οικονομικές απώλειες που καταγράφηκαν το 2025 να υπερβαίνουν τα €10,3 εκατομμύρια.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πάλμας για την πυρκαγιά στο Καλό Χωριό: «Αντιεπαγγελματισμός» στην καταστροφή των RPG – Προειδοποιεί με αυστηρές ευθύνες

27/07/2026

Έντονη ενόχληση για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η καταστροφή βλημάτων RPG στο πεδίο βολής Καλού Χωριού εξέφρασε ο Υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, μετά την πυρκαγιά που επεκτάθηκε στις κοινότητες Αγίας Άννας και Ψευδά.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ολγκίν για Κύπρο: Στόχος της επίσκεψης του ΓΓ ΟΗΕ είναι να ενθαρρύνει λαό και ηγέτες για διαπραγματεύσεις

27/07/2026

Για «πολύ σημαντική» επίσκεψη έκανε λόγο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πυρκαγιά στο πεδίο βολής Καλού Χωριού – Προληπτική εκκένωση της Αγίας Άννας

27/07/2026

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο πεδίο βολής Καλού Χωριού, στην επαρχία Λάρνακας, μετά από βολές της Εθνικής Φρουράς.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Υπόθεση Takata: Συνεχίζεται η έρευνα της Αστυνομίας – Σε προχωρημένο στάδιο η διερεύνηση

27/07/2026

Σε εξέλιξη και σε προχωρημένο στάδιο παραμένει η διερεύνηση της υπόθεσης που αφορά τους ελαττωματικούς αερόσακους Takata, με την Αστυνομία να συνεχίζει τη λήψη καταθέσεων.

Περισσότερα (αναζήτηση στην κατηγορία 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ')

Διαφημιστείτε εδώ