Με διακηρύξεις, ανακοινώσεις και δημόσιες τοποθετήσεις, τα κόμματα και ο πολιτικός κόσμος τιμούν τη φετινή επέτειο της 1ης Απριλίου, 71 χρόνια από την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ. Μέσα από τα μηνύματά τους, αποτίουν φόρο τιμής στους αγωνιστές του 1955-59, ενώ παράλληλα συνδέουν την ιστορική μνήμη με τις σημερινές πολιτικές, εθνικές και κοινωνικές προκλήσεις της Κύπρου.

Η επέτειος της 1ης Απριλίου παραμένει ένα από τα ισχυρότερα σημεία αναφοράς της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας και κάθε χρόνο λειτουργεί όχι μόνο ως στιγμή μνήμης, αλλά και ως πολιτικός καθρέφτης για το πώς κάθε πολιτικός χώρος ερμηνεύει το παρελθόν και συνδέει τον αγώνα της ΕΟΚΑ με το παρόν και το μέλλον του τόπου.

ΔΗΣΥ: Τιμή στην «λαμπρότερη σελίδα» της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός αναφέρει πως τιμά και φέτος τον αγώνα της ΕΟΚΑ, χαρακτηρίζοντάς τον ως τη «λαμπρότερη σελίδα της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας». Στη διακήρυξή του σημειώνει ότι την 1η Απριλίου 1955 ο Ελληνισμός της Κύπρου, εμπνεόμενος από τα ιδανικά της ελληνικής παράδοσης, αποφάσισε να αντισταθεί στην αποικιοκρατία και να διεκδικήσει την ελευθερία του.

Ο ΔΗΣΥ υπογραμμίζει ότι αποτελεί χρέος όλων να μεταφέρουν στις επόμενες γενιές τις αξίες αυτού του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, ως ζωντανά παραδείγματα ενότητας και πίστης σε έναν κοινό στόχο. Παράλληλα, σημειώνει ότι ύψιστη προτεραιότητα παραμένει η απελευθέρωση και η επανένωση της πατρίδας, στη βάση των συμφωνημένων αρχών για τη λύση του Κυπριακού και με σεβασμό στις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «χωρίς κατοχικά στρατεύματα, εγγυήσεις και επεμβατικά δικαιώματα».

ΑΚΕΛ: Τιμά την αυτοθυσία, επαναφέρει τη δική του ιστορική ανάγνωση

Το ΑΚΕΛ δηλώνει ότι τιμά «την αυτοθυσία και τον ηρωισμό όλων των παιδιών της πατρίδας μας που αγωνίστηκαν ενάντια στον βρετανικό αποικιοκρατικό ζυγό, για την ελευθερία και την αυτοδιάθεση της Κύπρου», καθώς και τους ήρωες του αγώνα της ΕΟΚΑ που έδωσαν τη ζωή τους στις μάχες και στην αγχόνη.

Στην ανακοίνωσή του, το κόμμα τοποθετεί τον ένοπλο αγώνα μέσα σε ένα ευρύτερο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο, αναφερόμενο στις κινητοποιήσεις που είχαν προηγηθεί, στις απεργίες, τις διαδηλώσεις και την αντίσταση απέναντι στην αποικιοκρατία. Κάνει, επίσης, αναφορά στις διώξεις κατά της Αριστεράς και υπενθυμίζει ότι το ΑΚΕΛ τέθηκε εκτός νόμου από τους αποικιοκράτες τον Δεκέμβριο του 1955.

Παράλληλα, σημειώνει πως οι εκτιμήσεις του για την ένοπλη τακτική και τον ρόλο του Γρίβα είναι γνωστές, τονίζοντας ότι το γεγονός πως ο αγώνας του 1955-59 δεν πέτυχε τον αρχικό του στόχο, προσφέρεται για εξαγωγή πολύτιμων διδαγμάτων. Υπογραμμίζει, ακόμη, πως η λαϊκή ενότητα, η σωστή στρατηγική και η κατανόηση των συσχετισμών αποτελούν βασικά στοιχεία σε κάθε εθνικό αγώνα, ενώ επαναφέρει και τη θέση του για τις βρετανικές βάσεις ως απομεινάρι της αποικιοκρατίας, με σαφή αναφορά στην ανάγκη μη εμπλοκής τους σε πολεμικές επιχειρήσεις και στον τελικό στόχο της διάλυσής τους.

ΕΛΑΜ: Η ΕΟΚΑ ως «αιώνιος φάρος πίστης, τιμής και αξιοπρέπειας»

Το ΕΛΑΜ τιμά την επέτειο με έντονα εθνικό και συγκινησιακό λόγο, κάνοντας λόγο για «εθνική υπερηφάνεια και βαθιά συγκίνηση» μπροστά στη θυσία των αγωνιστών. Τιμά τον Αρχηγό Διγενή, κάθε αγωνιστή και αγωνίστρια, και όλους όσοι, όπως σημειώνει, «δεν λύγισαν μπροστά στα βασανιστήρια, που δεν υποτάχθηκαν στον φόβο, που προτίμησαν τη θυσία από την υποδούλωση».

Στην ανακοίνωσή του, το κόμμα χαρακτηρίζει τον αγώνα της ΕΟΚΑ «αιώνιο φάρο πίστης, τιμής και αξιοπρέπειας», καθώς και ιερή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Παράλληλα, στρέφεται και προς το παρόν, σημειώνοντας ότι ο κυπριακός Ελληνισμός καλείται να παραμείνει αφοσιωμένος στα ιδανικά εκείνων που αγωνίστηκαν, «κρατώντας άσβεστη τη φλόγα του αγώνα μέχρι την τελική δικαίωση, την απελευθέρωση της πατρίδας μας».

ΕΔΕΚ: Το «αδιανόητο» του αγώνα και η Κυπριακή Δημοκρατία ως ιστορικό κεκτημένο

Η ΕΔΕΚ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο «αδιανόητο» του αγώνα της ΕΟΚΑ, κάνοντας λόγο για ένα επίτευγμα που, όπως αναφέρει, έγραψε «χρυσές σελίδες ανδρείας στα βιβλία της παγκόσμιας ιστορίας». Τονίζει πως οι αγωνιστές δεν λογάριασαν ούτε τον χρόνο σκλαβιάς, ούτε την υπεροπλία του αντιπάλου, ούτε τις διεθνείς ισορροπίες.

Στην ανακοίνωσή της, σημειώνει πως ήταν «εξωπραγματικό νεαρά παιδιά, της αγροτιάς, του μεροκάματου, σχολιαρόπαιδα, με λιανοντούφεκα, να τα βάζουν με την υπεροπλία του δυνάστη και να τον εξευτελίζουν», ενώ κάνει ειδική αναφορά και στον Βάσο Λυσσαρίδη, ως κορυφαίο στέλεχος του αγώνα, που δημιούργησε την «Οργάνωση Αριστερών Πατριωτών» μέσα στην ΕΟΚΑ.

Η ΕΔΕΚ τονίζει ότι ο αγώνας του 1955-1959 «δεν απέφερε το ευκταίο. Απέφερε όμως το εφικτό, το διόλου ευκαταφρόνητο, την Κυπριακή Δημοκρατία», την οποία χαρακτηρίζει «καταφύγιο του Κυπριακού Ελληνισμού» και καλεί να διαφυλαχθεί από διχοτομικές λύσεις, όπως και από το αποικιοκρατικό κατάλοιπο των βρετανικών βάσεων.

Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών: Σεβασμός στην ιστορία, χωρίς παραποίηση και χωρίς εθνικιστικές εξάρσεις

Το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών σημειώνει ότι κάθε χρόνο την 1η Απριλίου τιμάται ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας του 1955-59, όταν ο κυπριακός λαός ξεσηκώθηκε ενάντια σε μια υπερδύναμη και διεκδίκησε την ελευθερία και την αυτοδιάθεσή του.

Στην ανακοίνωσή του υπενθυμίζει πως τα χρόνια που ακολούθησαν, μέσα στο κλίμα του Ψυχρού Πολέμου και με τις παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων, καθώς και τις ενέργειες των «αυτόκλητων εθνοσωτήρων», οδηγήθηκαν τα πράγματα στο πραξικόπημα και στην τουρκική εισβολή του 1974. Το κόμμα αναγνωρίζει ότι το όραμα του αγώνα δεν υλοποιήθηκε, επισημαίνει όμως ότι η ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί ιστορικό κεκτημένο και «φωτεινό φάρο για τον αγώνα της διασφάλισης των δίκαιων του λαού μας».

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι «κάθε προσπάθεια παραποίησης των ιστορικών γεγονότων είναι απαράδεκτη», όπως και «κάθε προσπάθεια για ανάδειξη εθνικιστικών συνθημάτων», σημειώνοντας ότι το Κίνημα θα αγωνιστεί για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ασφάλειας του κυπριακού λαού.

ΔΗΠΑ: Σεβασμός στους ήρωες και επιμονή σε «διεκδικητικό ρεαλισμό»

Η ΔΗΠΑ τονίζει ότι η 1η Απριλίου 1955 αποτελεί κορυφαίο ορόσημο της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, καθώς σηματοδότησε την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα κατά της αγγλικής αποικιοκρατίας και έθεσε τα θεμέλια για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της πατρίδας.

Σε ανακοίνωσή της σημειώνει πως «με βαθύ σεβασμό, αισθήματα εθνικής περηφάνιας και συγκίνηση τιμούμε τους ήρωες του Αγώνα», που με αυταπάρνηση και πίστη στο ιδανικό της ελευθερίας άφησαν ανεξίτηλο το παράδειγμα της θυσίας. Την ίδια ώρα, το κόμμα συνδέει τη μνήμη του αγώνα με τη σημερινή πολιτική συγκυρία, υποστηρίζοντας ότι, «με διεκδικητικό ρεαλισμό», καθοδηγούμενοι από το διεθνές δίκαιο, τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Κύπριοι καλούνται να διαφυλάξουν την κυριαρχία της χώρας και να πετύχουν την απελευθέρωση και επανένωση της πατρίδας.

Η ΔΗΠΑ σημειώνει ότι τα διδάγματα εκείνου του αγώνα εξακολουθούν να καθοδηγούν τη συλλογική πορεία του τόπου, με στόχο ένα μέλλον «ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας για όλους τους Κυπρίους».

Η ιστορική επέτειος ως πεδίο μνήμης και πολιτικού στίγματος

Οι φετινές τοποθετήσεις για την 1η Απριλίου αναδεικνύουν πως η μνήμη του αγώνα της ΕΟΚΑ παραμένει βαθιά χαραγμένη στον δημόσιο και πολιτικό λόγο της Κύπρου. Παρά τις διαφορετικές αναγνώσεις, κοινός παρονομαστής παραμένει η αναγνώριση της ιστορικής σημασίας της επετείου και η σύνδεσή της με τον διαρκή στόχο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της αποκατάστασης της κυπριακής πατρίδας.