Σε μια βραδιά βαθιάς συγκίνησης και ιστορικής αναστοχαστικότητας, παρουσιάστηκε στη Δημοσιογραφική Εστία το λεύκωμα «Σαν δικό τους παιδί», μια έκδοση της Βουλής των Αντιπροσώπων σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Ασυνόδευτων Φιλοξενηθέντων Παιδιών στην Ελλάδα 1974-1979.
Σε κλίμα έντονης συναισθηματικής φόρτισης πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Παρασκευής, στη Δημοσιογραφική Εστία, η παρουσίαση του λευκώματος «Σαν δικό τους παιδί», το οποίο αποτυπώνει μια σπουδαία πράξη αλληλεγγύης προς τα ασυνόδευτα Κυπριόπουλα που βρέθηκαν στην Ελλάδα μετά την τουρκική εισβολή του 1974.
Πρόκειται για έκδοση της Βουλής των Αντιπροσώπων, η οποία υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Ασυνόδευτων Φιλοξενηθέντων Παιδιών στην Ελλάδα 1974-1979, έπειτα από σχετική πρόταση του Συνδέσμου. Το λεύκωμα αποτελεί, ουσιαστικά, μια δημόσια έκφραση ευγνωμοσύνης των τότε προσφυγόπουλων προς τις οικογένειες και τα ιδρύματα στην Ελλάδα που τα υποδέχθηκαν και τα φρόντισαν με ανιδιοτέλεια, από τον Πύργο Ηλείας μέχρι την Κρήτη και από τη Θεσσαλονίκη μέχρι την Κάλυμνο.
Κατά τον χαιρετισμό της, η Πρόεδρος της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, ανέδειξε τη βαθιά ιστορική και συναισθηματική σημασία της έκδοσης, υπογραμμίζοντας ότι μέσα από το υλικό του λευκώματος αναδύονται όχι μόνο οι μνήμες του ξεριζωμού, αλλά και η δύναμη της ανθρώπινης αντοχής και της διαχρονικής σχέσης Κύπρου και Ελλάδας.
“Μέσα από τις βιωματικές μαρτυρίες, τα έγγραφα και τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο λεύκωμα ξετυλίγονται μνήμες βαθιά χαραγμένες και αναδύονται η απώλεια, η προσαρμογή, αλλά και η ανθεκτικότητα της παιδικής ψυχής. Προβάλλουν όμως και οι ισχυροί συναισθηματικοί δεσμοί που αναπτύχθηκαν τότε και διατηρούνται έως σήμερα. Εξάλλου η Ελλάδα ήταν και παραμένει ο ισχυρότερος μας συμμαχος σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Αυτό αποδείχθηκε και πρόσφατα, αυτό αποδεικνύεται συνεχώς”, υπογράμμισε.
Η κ. Δημητρίου εξήγησε ότι η έκδοση, η οποία αποτελείται από έξι ενότητες, καταγράφει την πορεία της πρωτοβουλίας φιλοξενίας των παιδιών, από τη στιγμή που αυτή ξεκίνησε από την Ιερά Μητρόπολη Ηλείας και Ωλένης, μέχρι τη διάδοσή της σχεδόν σε ολόκληρη την Ελλάδα. Παρουσιάζει, ακόμη, την αναχώρηση των παιδιών από τη Λεμεσό και την άφιξή τους στον Πειραιά το φθινόπωρο του 1974, τη θερμή υποδοχή που τους επιφύλαξε ο ελληνικός λαός κατά τη διαδρομή προς τον Πύργο Ηλείας και άλλες περιοχές, την παραμονή τους μακριά από τις οικογένειές τους αλλά μέσα στη φροντίδα των Ελλαδιτών, καθώς και την επιστροφή τους στην Κύπρο.
Όπως επεσήμανε, το λεύκωμα δεν επιχειρεί να αποδώσει ιστορικές ερμηνείες ή να καταλήξει σε συμπεράσματα, αλλά να διασώσει και να αναδείξει το ξεχωριστό βίωμα ενός σημαντικού αριθμού Κυπρίων, που ως παιδιά βίωσαν τον αποχωρισμό και τη φιλοξενία σε μια άλλη πατρίδα, κουβαλώντας το κοινό τραύμα του 1974.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον πλούτο του υλικού που συγκεντρώθηκε για την έκδοση. Μεγάλο μέρος του, όπως σημειώθηκε, προήλθε από το αρχείο και τις μαρτυρίες που παραχώρησαν τα μέλη του Συνδέσμου, κυρίως σε ό,τι αφορά τη φιλοξενία στον νομό Ηλείας, ενώ η εκδοτική ομάδα της Υπηρεσίας Ερευνών, Μελετών και Εκδόσεων της Βουλής αναζήτησε και συνέλεξε πρόσθετα τεκμήρια από πολλές περιοχές της Ελλάδας, αξιοποιώντας διάσπαρτες πληροφορίες αλλά και τη σημαντική μελέτη-έκδοση της Νιόβης Κερκίδου.
“Το υλικό που χρησιμοποιείται είναι μόνο ενδεικτικό των πολλών τεκμηρίων που φυλάσσονται κυρίως σε προσωπικά αρχεία. Στάθηκαμε απέναντι σε αυτό και στην προσωπική εμπειρία κάθε Κυπριόπουλου με σεβασμό, ευαισθησία και διακριτικότητα. Θα ήθελα προσωπικά να ευχαριστήσω όλους όσοι παραχώρησαν φωτογραφίες, έγγραφα, μαρτυρίες και πληροφορίες, συμβάλλοντας καθοριστικά στην υλοποίηση της έκδοσης που κρατάμε σήμερα στα χέρια μας. Ευχαριστώ επίσης όσες και όσους έστειλαν υλικό από το εξωτερικό. Και φυσικά να μην ξεχνάμε εκείνες και εκείνους που μοιράστηκαν το βίωμά τους, αλλά δεν βρίσκονται πια μαζί μας”, ανέφερε.
Η Πρόεδρος της Βουλής τόνισε ακόμη ότι με το λεύκωμα αυτό η Βουλή των Αντιπροσώπων επιδιώκει να αποδώσει τιμή στα παιδιά που, μέσα στις εξαιρετικά σκληρές συνθήκες της εποχής, αναγκάστηκαν να ωριμάσουν πρόωρα και να συνεχίσουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια, θάρρος και δύναμη. Παράλληλα, όπως είπε, η τιμή αυτή επεκτείνεται και στους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα τους: στους λειτουργούς των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων, αλλά κυρίως στις ανάδοχες οικογένειες της Ηλείας και άλλων περιοχών, που άνοιξαν τα σπίτια και τις καρδιές τους στα φοβισμένα παιδιά της Κύπρου.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η έκδοση δεν απευθύνεται μόνο σε όσους έζησαν άμεσα την προσφυγιά και τις συνέπειες της εισβολής, αλλά κυρίως στις νεότερες γενιές, ως εργαλείο ενίσχυσης της συλλογικής μνήμης και της ιστορικής συνείδησης.
“Θα ήθελα για άλλη μια φορά να διαβεβαιώσω εκ της θέσεώς μου ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων με κάθε τρόπο, θεσμικά και νομοθετικά, θα στηρίζει πάντοτε πρωτοβουλίες που ενισχύουν ουσιαστικά τον κοινό μας αγώνα για διάσωση της ιστορικής μνήμης και συνάμα επανένωσης του τόπου μας”, είπε.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Βουλής των Αντιπροσώπων, η εκδήλωση άρχισε με την προβολή σύντομης ταινίας αφιερωμένης στη φιλοξενία των Κυπριόπουλων στην Ελλάδα μετά την τουρκική εισβολή.
Στο δικό του μήνυμα, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ασυνόδευτων Φιλοξενηθέντων Παιδιών στην Ελλάδα 1974-1979, Ανδρέας Θεοδοσίου, αφού κάλεσε το κοινό να τηρήσει μονόλεπτη σιγή στη μνήμη των τότε φιλοξενηθέντων παιδιών που δεν βρίσκονται σήμερα στη ζωή, τόνισε ότι το λεύκωμα δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής, της αλληλεγγύης και της αγάπης που μπορεί να γεννηθεί ακόμη και μέσα από τις πιο δύσκολες ιστορικές στιγμές.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων-Εγκλωβισμένων-Αγνοουμένων-Παθόντων, Νίκος Κέττηρος, στάθηκε στη σημασία που έχει η έκδοση για τις νέες γενιές, σημειώνοντας ότι σε μια εποχή όπου τα γεγονότα συχνά διαστρεβλώνονται και η αλήθεια τίθεται υπό διαπραγμάτευση, το συγκεκριμένο λεύκωμα στηρίζεται όχι σε θεωρητικές προσεγγίσεις, αλλά σε πρόσωπα, ονόματα και αυθεντικές ιστορίες ζωής.
Συγκινητικός ήταν και ο χαιρετισμός του δημάρχου Ήλιδας Χρήστου Χριστοδουλόπουλου, ο οποίος αναγνώστηκε από την Πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Ήλιδας, Θεώνη Γεωργοπούλου. Όπως αναφέρθηκε, η υποδοχή των προσφυγόπουλων από την Κύπρο στην Ελλάδα συνιστά μια σελίδα ιστορίας που δεν γράφτηκε με αίμα ή όπλα, αλλά με βαθιά ανθρωπιά, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και μέσα στον πόλεμο μπορεί να γεννηθεί η ειρήνη και ότι η προσφυγιά μπορεί να συναντήσει τη φιλοξενία.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τρεις προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων που είχαν φιλοξενηθεί ως παιδιά στην Ελλάδα μετά την εισβολή του 1974, καθώς και με την κατάθεση μιας Κύπριας μητέρας, η οποία τότε πήρε τη σπαρακτική απόφαση να στείλει τα παιδιά της στην Ελλάδα, επιλέγοντας τον οδυνηρό αποχωρισμό προκειμένου να τα προστατεύσει από τη συμφορά του πολέμου.
Το λεύκωμα περιλαμβάνει πλούσιο αρχειακό υλικό, με φωτογραφίες, έγγραφα από ιδιωτικά αρχεία και δημόσιους φορείς της Κύπρου και της Ελλάδας, καθώς και δημοσιεύματα της εποχής, επιχειρώντας να φωτίσει για το ευρύ κοινό μία από τις πιο συγκινητικές πτυχές της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, στενά δεμένης με το τραύμα του 1974 και για χρόνια σχεδόν άγνωστης.
