ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Η φυματίωση επιστρέφει απειλητικά – Η «λευκή πανώλη» ξανά η πιο θανατηφόρα λοιμώδης νόσος παγκοσμίως
Μια ασθένεια που σημάδεψε την ιστορία της ανθρωπότητας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, προκαλώντας ανησυχία στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Η φυματίωση, μία από τις αρχαιότερες γνωστές λοιμώδεις ασθένειες, φαίνεται να ανακάμπτει ανησυχητικά, με τα παγκόσμια δεδομένα να επιβεβαιώνουν την επιστροφή της ως η πιο θανατηφόρα νόσος αυτού του τύπου. Αν και για ένα διάστημα είχε υποχωρήσει πίσω από τον COVID-19, πλέον επανακτά τη θέση της, προκαλώντας σοβαρό προβληματισμό.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα ποσοστά παραμένουν συγκριτικά χαμηλά, ωστόσο η τάση είναι ανοδική από το 2020, ανατρέποντας μια σταθερή πτωτική πορεία που διήρκεσε περίπου 30 χρόνια. Τα προσωρινά στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) δείχνουν ότι το 2025 καταγράφηκαν 10.260 περιστατικά φυματίωσης, εκ των οποίων τα 967 μόνο στη Νέα Υόρκη.
Η πραγματική έκταση της νόσου ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη, καθώς τα συμπτώματά της συχνά συγχέονται με άλλες κοινές ασθένειες, όπως η γρίπη ή ο RSV, οδηγώντας σε καθυστερημένη διάγνωση ή και σε μη καταγραφή περιστατικών.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτή η καθυστέρηση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα εξάπλωσης της νόσου, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης ανθεκτικότητας των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά τη θεραπεία.
Η φυματίωση είναι μια λοιμώδης νόσος που προσβάλλει κυρίως τους πνεύμονες, αλλά μπορεί να επηρεάσει και άλλα όργανα, όπως τα νεφρά, τη σπονδυλική στήλη και τον εγκέφαλο. Μεταδίδεται μέσω του αέρα, όταν ένα μολυσμένο άτομο βήχει, φτερνίζεται ή ακόμη και μιλά, απελευθερώνοντας μικροσκοπικά σταγονίδια που εισπνέονται από άλλους.
Δεν εκδηλώνουν όλοι όσοι μολύνονται τη νόσο, καθώς υπάρχουν δύο μορφές: η ενεργή φυματίωση, που είναι μεταδοτική και συνοδεύεται από συμπτώματα, και η λανθάνουσα μορφή, κατά την οποία τα βακτήρια παραμένουν ανενεργά στον οργανισμό. Ωστόσο, η λανθάνουσα μορφή μπορεί να εξελιχθεί σε ενεργή, ιδιαίτερα όταν το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενήσει. Υπολογίζεται ότι στις ΗΠΑ έως και 13 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με λανθάνουσα φυματίωση, ενώ πάνω από το 80% των ενεργών περιστατικών προέρχονται από παλαιές λοιμώξεις που ενεργοποιούνται.
Τα συμπτώματα της ενεργής νόσου ποικίλλουν, αλλά συχνά περιλαμβάνουν πυρετό, ρίγη, νυχτερινούς ιδρώτες, απώλεια βάρους, κόπωση και μειωμένη όρεξη. Όταν προσβάλλονται οι πνεύμονες, εμφανίζεται επίμονος βήχας, πόνος στο στήθος και αποβολή αίματος ή βλέννας. Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να προκληθούν πρηξίματα στους λεμφαδένες, αίμα στα ούρα, πονοκέφαλοι, σύγχυση ή πόνος στη σπονδυλική στήλη.
Οι πιο ευάλωτες ομάδες είναι οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η θεραπεία της φυματίωσης είναι εφικτή, ωστόσο απαιτεί συνέπεια και χρόνο. Οι ασθενείς λαμβάνουν συνδυασμό αντιβιοτικών για διάστημα που συνήθως κυμαίνεται από έξι έως εννέα μήνες. Η μακρά διάρκεια της θεραπείας αποτελεί πρόκληση, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών και διακοπής της αγωγής.
Ο γιατρός Κόχτα Σάιτο, επίκουρος καθηγητής ιατρικής και θεράπων ιατρός στο Weill Cornell Medicine, ανέφερε ότι η μεγάλη διάρκεια της θεραπείας αυξάνει τον κίνδυνο σημαντικών παρενεργειών. Όπως σημείωσε, τα άτομα με λανθάνουσα φυματίωση συχνά βιώνουν παρενέργειες από φάρμακα που λαμβάνουν προληπτικά για μια νόσο που μπορεί να μην εκδηλωθεί ποτέ.
Παράλληλα, οι ασθενείς με ενεργή φυματίωση μπορεί να αισθανθούν βελτίωση πριν ολοκληρωθεί η θεραπεία, ενώ οι παρενέργειες μπορεί να είναι πιο έντονες από τα συμπτώματα της νόσου. Αυτό δυσχεραίνει την ολοκλήρωση της θεραπείας, αυξάνοντας τον κίνδυνο αποτυχίας και ανάπτυξης ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι το 2023 καταγράφηκαν 589 περιστατικά στις ΗΠΑ με ανθεκτικότητα τουλάχιστον σε ένα βασικό φάρμακο πρώτης γραμμής.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η φυματίωση παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς περίπου οι μισοί ασθενείς με ενεργή μορφή που δεν λαμβάνουν θεραπεία καταλήγουν. Υπολογίζεται ότι προκαλεί περίπου 1,6 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, αριθμός που υπερβαίνει το σύνολο των θανάτων από HIV/AIDS και ελονοσία.
Η γιατρός Μισέλ Μπάρον, ανώτερη ιατρική διευθύντρια πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων στο UCHealth, εξήγησε ότι χωρίς θεραπεία η νόσος καταστρέφει τους πνεύμονες και οδηγεί σε σταδιακή κατάρρευση του οργανισμού. Όπως ανέφερε, προκαλεί χημικές αντιδράσεις που μειώνουν την όρεξη, με αποτέλεσμα ο ασθενής να σταματά να τρώει και ο οργανισμός να παύει να λειτουργεί σωστά.
Παρότι η φυματίωση μπορεί να προληφθεί, η πρόσβαση στο εμβόλιο Bacille Calmette-Guérin διαφέρει από χώρα σε χώρα. Το εμβόλιο χρησιμοποιείται κυρίως σε περιοχές όπου η νόσος παραμένει ενδημική, όπως σε τμήματα της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Ανατολικής Ευρώπης, ενώ στις ΗΠΑ δεν εφαρμόζεται συστηματικά.
Η γιατρός Λουτσίκα Ντιτιού, εκτελεστική διευθύντρια του Stop TB Partnership, υπογράμμισε ότι καμία χώρα δεν έχει καταφέρει να εξαλείψει πλήρως τη φυματίωση και ότι ο κίνδυνος παραμένει παγκόσμιος.
Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, ιδιαίτερα της λανθάνουσας μορφής, θεωρούνται το πιο αποτελεσματικό μέσο περιορισμού της εξάπλωσης. Οι ειδικοί συνιστούν ιατρικό έλεγχο σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων ή αυξημένου κινδύνου, καθώς και βασικά μέτρα προστασίας, όπως χρήση μάσκας, αποφυγή στενής επαφής και καλό αερισμό των χώρων.
Η επιστροφή της φυματίωσης υπενθυμίζει ότι ακόμη και ασθένειες που θεωρούνταν υπό έλεγχο μπορούν να επανεμφανιστούν, όταν η επαγρύπνηση χαλαρώνει ή οι συνθήκες ευνοούν την εξάπλωσή τους.
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ομόφωνη έγκριση του προϋπολογισμού της Αρχής Λιμένων Κύπρου – Στο προσκήνιο έργα, έλλειμμα και η συζήτηση για τη Λάρνακα
Με ομόφωνη απόφαση η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε τον προϋπολογισμό της Αρχής Λιμένων Κύπρου για το 2026, ο οποίος ανέρχεται στα €83.950.909.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Η φυματίωση επιστρέφει απειλητικά – Η «λευκή πανώλη» ξανά η πιο θανατηφόρα λοιμώδης νόσος παγκοσμίως
Μια ασθένεια που σημάδεψε την ιστορία της ανθρωπότητας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, προκαλώντας ανησυχία στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Τραμπ: Παρατείνει το τελεσίγραφο στο Ιράν μέχρι τις 6 Απριλίου
Σε εξαιρετικά κρίσιμη καμπή φαίνεται να εισέρχεται η αντιπαράθεση γύρω από το Ιράν, μετά τη νέα δημόσια παρέμβαση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε μέσω Truth Social δεκαήμερη αναστολή της καταστροφής ενεργειακού σταθμού.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πολιτικές αντιδράσεις μετά το πακέτο 8 μέτρων για την οικονομία – Στήριξη με επιφυλάξεις και πρόσθετες παρεμβάσεις
Πολιτικό απόηχο προκάλεσε το πακέτο οκτώ μέτρων που ανακοίνωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Διάγγελμα Χριστοδουλίδη για την ενεργειακή κρίση – Πρώτη δέσμη κλιμακωτών μέτρων για νοικοκυριά και οικονομία
Με διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε την ενεργοποίηση της πρώτης δέσμης κλιμακωτών μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Παραμένουν στην Κύπρο οι ελληνικές δυνάμεις - Σενάρια για κοινή δύναμη Ελλάδος-Ισραήλ-Κύπρου
Η ελληνική στρατιωτική παρουσία θα μείνει για αρκετό διάστημα στο νησί παρά τις προκλήσεις των Τούρκων.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ποιες είναι οι συνέπειες της ιστορικής δικαστικής απόφασης για τα social media
Οι ένορκοι αποφάσισαν χθες, Τετάρτη, πως Meta και Google οφείλουν να καταβάλουν συνολικά 6 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση στην ενάγουσα Kaley G.M.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πυρά κατά των χωρών του ΝΑΤΟ εξαπέλυσε ο Τραμπ: Τα μέλη δεν έχουν κάνει τίποτα για να μας βοηθήσουν
Όπως γράφει χαρακτηριστικά σε ανάρτησή του στο Truth Social, «τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ δεν έχουν κάνει τίποτα για να βοηθήσουν με το έθνος των τρελών του Ιράν που έχει αποδεκατιστεί στρατιωτικά».
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Έκρηξη σε ανθοπωλείο στη Λεμεσό – Εκτεταμένες ζημιές στην πρόσοψη και σε οχήματα
Σκηνές αναστάτωσης εκτυλίχθηκαν τα ξημερώματα στη Λεμεσό, έπειτα από έκρηξη που σημειώθηκε σε ανθοπωλείο, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στο υποστατικό και σε οχήματα που βρίσκονταν σταθμευμένα στο σημείο.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Υπό οκταήμερη κράτηση 36χρονος για απαγωγή και απειλές με μαχαίρι σε βάρος δύο γυναικών στη Λάρνακα
Ενώπιον της Δικαιοσύνης οδηγήθηκε υπόθεση σοβαρών ποινικών αδικημάτων που εκτυλίχθηκαν στη Λάρνακα, με επίκεντρο καταγγελίες για απαγωγή και απειλές κατά δύο γυναικών, προκαλώντας έντονη ανησυχία για περιστατικά βίας σε οικιακό περιβάλλον.