Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται εμπειρίες που συχνά δεν ειπώθηκαν ποτέ δυνατά: φόβος, ντροπή, έλεγχος, απειλές και τραυματισμοί μέσα σε σχέσεις που θα έπρεπε να είναι ασφαλείς. Νέα ευρωπαϊκή έρευνα καταγράφει με ωμό τρόπο ότι η βία κατά των γυναικών παραμένει μια καθημερινή πραγματικότητα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση – και ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, μένει εκτός αστυνομικών και θεσμικών καταγραφών.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιοποίησαν ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), μία στις τρεις γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει βιώσει βία στη ζωή της.

Βία μέσα στη σχέση: ταπείνωση, απειλές και τραυματισμοί

Ο FRA αναφέρει ότι σχεδόν το 30% των γυναικών έχει βιώσει από σύντροφο ταπείνωση, απειλές ή ελεγκτική συμπεριφορά, ενώ σχεδόν μία στις δέκα δηλώνει ότι έχει τραυματιστεί από τον σύντροφό της. Παράλληλα, το 17,2% αναφέρει ότι έχει βιώσει σεξουαλική βία.

Η διαδικτυακή διάσταση αυξάνεται

Η έρευνα καταγράφει και μια εικόνα που κερδίζει έδαφος τα τελευταία χρόνια: τη βία που μεταφέρεται στο ψηφιακό περιβάλλον. Το 8,5% των γυναικών δηλώνει ότι έχει πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού, ενώ το 10,2% αναφέρει ότι παρακολουθήθηκε ή παρενοχλήθηκε στο διαδίκτυο από τον σύντροφό του. Ο FRA σημειώνει αύξηση της διαδικτυακής βίας, στοιχείο που εντείνει την ανησυχία για νέες μορφές ελέγχου και παρενόχλησης.

Γιατί δεν καταγγέλλεται: ντροπή, φόβος, αυτοκατηγορία

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο χάσμα ανάμεσα στο βίωμα και στην καταγγελία. Όπως δείχνουν τα στοιχεία, μόνο το 6,1% των θυμάτων κακοποίησης από σύντροφο προχωρά σε αναφορά στην αστυνομία, ενώ 11,3% καταγγέλλει όταν η επίθεση προέρχεται από μη σύντροφο. Οι βασικοί λόγοι που εξηγούν αυτή τη σιωπή είναι η ντροπή, ο φόβος, η αυτοκατηγορία και η δυσπιστία προς τις αρχές.

Σε αυτό το πλαίσιο, η διευθύντρια του FRA, Σίρπα Ραούτιο, υπογραμμίζει –μέσα από την ανακοίνωση του Οργανισμού– ότι:

«Όταν η κακοποίηση αντιμετωπίζεται ως φυσιολογική ή αγνοείται, αντανακλά συστημικές αποτυχίες. Τα κράτη έχουν την υποχρέωση να αποτρέπουν, να προστατεύουν και να εγγυώνται την πρόσβαση στη δικαιοσύνη».

Η δεύτερη μεγάλη ευρωπαϊκή αποτύπωση μετά το 2014

Η παρούσα έκθεση αποτελεί τη δεύτερη συνολική αποτύπωση για τη βία κατά των γυναικών, μετά τη σχετική μελέτη που είχε δημοσιευθεί το 2014.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από κοινού από Eurostat, FRA και EIGE, και βασίστηκε σε περισσότερες από 114.000 συνεντεύξεις με γυναίκες ηλικίας 18 έως 74 ετών, οι οποίες διεξήχθησαν στο διάστημα Σεπτεμβρίου 2020 – Μαρτίου 2024.