ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΟΠΟΚ: Ανεπαρκής η διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Κύπρο
«Κρίσιμο περιβαλλοντικό μέτωπο» τα στερεά απόβλητα – Στο τραπέζι το “Πληρώνω Όσο Πετώ” και ο κίνδυνος κυρώσεων.
Ως ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά ζητήματα που συνεχίζει να βαραίνει την Κύπρο, με επιπτώσεις όχι μόνο στο περιβάλλον αλλά και στην κοινωνία, περιγράφει τη διαχείριση στερεών αποβλήτων η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ), κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για χαμηλές επιδόσεις, παράνομες απορρίψεις και πραγματικό ενδεχόμενο χρηματικών κυρώσεων από την Ε.Ε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΟΠΟΚ από τη Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, το 2023 παρήχθησαν περίπου 625.000 τόνοι αστικών στερεών αποβλήτων. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περισσότερα από 650 κιλά ανά κάτοικο, κατατάσσοντας –όπως αναφέρεται– την Κύπρο ανάμεσα στα κράτη με την υψηλότερη παραγωγή αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, το μεγαλύτερο μέρος των αποβλήτων εξακολουθεί να οδηγείται σε χώρους ταφής, ενώ τα ποσοστά ανακύκλωσης παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα από τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Ιδιαίτερη ανησυχία, σύμφωνα με την ανακοίνωση, προκαλεί και η διαχείριση ειδικών ρευμάτων αποβλήτων – όπως παλαιά οχήματα, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, ελαστικά και αδρανή υλικά από κατασκευές και κατεδαφίσεις. Παρότι υφίσταται θεσμικό πλαίσιο και λειτουργούν συλλογικά συστήματα, η ΟΠΟΚ επισημαίνει ότι η έλλειψη επαρκούς ελέγχου και εφαρμογής οδηγεί σε παράνομες απορρίψεις και στη διαμόρφωση «τοπίου σκυβαλλότοπων».
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΟΠΟΚ αναφέρει ότι σε υπόμνημα που κατέθεσε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος υπογραμμίζει πως η συνολική διαχείριση παραμένει ανεπαρκής, αποδίδοντας μέρος του προβλήματος στην απουσία ολοκληρωμένου δικτύου Πράσινων Σημείων, που –όπως σημειώνει– έχει συμβάλει στη δημιουργία παράνομων σκυβαλλότοπων.
Με αφορμή τη συνεχιζόμενη συζήτηση στην επιτροπή, η ΟΠΟΚ τονίζει ότι οι χώροι αυτοί αποτελούν εστίες υψηλού περιβαλλοντικού κινδύνου, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις έχουν συνδεθεί με πρόκληση πυρκαγιών και σοβαρές ζημιές σε κατοικίες, καλλιέργειες και οικοσυστήματα.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η Κύπρος βρίσκεται υπό διαδικασίες επί παραβάσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση για ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση αποβλήτων, τη μη επαρκή μείωση της ταφής και τις καθυστερήσεις συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις. Η πιθανότητα επιβολής χρηματικών κυρώσεων, σύμφωνα με την ΟΠΟΚ, δεν αποτελεί θεωρητικό σενάριο, αλλά υπαρκτό κίνδυνο που μπορεί να επιβαρύνει το κράτος και τους φορολογούμενους.
Ως κομβικό εργαλείο για την αλλαγή της σημερινής εικόνας, η ΟΠΟΚ προβάλλει το σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετώ» (Pay As You Throw – PAYT), το οποίο συνδέει την ποσότητα σύμμεικτων απορριμμάτων που παράγει κάθε νοικοκυριό ή επιχείρηση με το κόστος που καταβάλλει, ενθαρρύνοντας τη διαλογή στην πηγή και την ανακύκλωση. Όπως αναφέρεται, παρά τις σχετικές αναφορές για εφαρμογή του, το PAYT δεν εφαρμόζεται ακόμη παγκύπρια, με τις καθυστερήσεις να αποδίδονται σε διοικητικές δυσκολίες, ελλείψεις υποδομών και φόβους κοινωνικών αντιδράσεων.
Η ΟΠΟΚ σημειώνει ότι για να λειτουργήσει αποτελεσματικά το σύστημα απαιτούνται υποδομές και οργανωμένες υπηρεσίες: ουσιαστική ανάπτυξη χωριστής συλλογής για οργανικά και ανακυκλώσιμα υλικά, αλλά και χρήση προπληρωμένων σακουλών ή ειδικών δοχείων όπου κρίνεται αναγκαίο. Εξίσου απαραίτητη χαρακτηρίζεται και η συστηματική, ξεκάθαρη ενημέρωση των πολιτών ώστε να γνωρίζουν πώς λειτουργεί το μέτρο και ποια είναι η δική τους ευθύνη.
Την ίδια ώρα, η ΟΠΟΚ υπογραμμίζει ότι ο σχεδιασμός του PAYT δεν πρέπει να μεταφραστεί σε αυξημένη φορολογία ή δυσανάλογη επιβάρυνση σε σχέση με τις σημερινές χρεώσεις. Στόχος, όπως τονίζεται, δεν είναι η επιβολή νέων γενικών τελών, αλλά η δίκαιη κατανομή του κόστους με βάση την πραγματική παραγωγή σύμμεικτων αποβλήτων: να επιβαρύνονται ουσιαστικά μόνο τα απόβλητα που δεν μπορούν να μειωθούν, να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν, ώστε όσοι υιοθετούν υπεύθυνες πρακτικές να μην «τιμωρούνται» οικονομικά.
Καταληκτικά, η ΟΠΟΚ ζητά άμεση, αποφασιστική και ολοκληρωμένη εφαρμογή πολιτικών που να περιλαμβάνουν εκπαίδευση και ενίσχυση της διαλογής στην πηγή, πλήρη ανάπτυξη και ορθή λειτουργία δικτύου Πράσινων Σημείων σε όλη την επικράτεια, αυστηρότερο έλεγχο, καθώς και καθολική και κοινωνικά δίκαιη εφαρμογή του «Πληρώνω Όσο Πετώ». Όπως σημειώνει, η μετάβαση σε πραγματική κυκλική οικονομία δεν μπορεί να καθυστερεί άλλο, καθώς τα απόβλητα δεν είναι απλώς πρόβλημα διαχείρισης, αλλά ζήτημα ευθύνης, πολιτικής βούλησης και σεβασμού προς το περιβάλλον και τις επόμενες γενιές.
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΟΠΟΚ: Ανεπαρκής η διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Κύπρο
«Κρίσιμο περιβαλλοντικό μέτωπο» τα στερεά απόβλητα – Στο τραπέζι το “Πληρώνω Όσο Πετώ” και ο κίνδυνος κυρώσεων.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Εργατικό ατύχημα στην Πάφο: Σοβαρά τραυματισμένος 24χρονος από την Αίγυπτο
Ο τραυματίας μεταφέρθηκε και νοσηλεύεται στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Στο Αρχηγείο Αστυνομίας ο Φαίδωνας: Δύο υποθέσεις στο επίκεντρο και έλεγχοι στην Πάφο εντός εβδομάδας
Η κατάθεση του εν αργία Δημάρχου Πάφου διήρκησε περίπου δύο ώρες.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ρέι Ντάλιο: Η παγκόσμια τάξη είναι επίσημα νεκρή – Επιστρέφουμε στον εφιάλτη του 1933
Ο Ρέι Ντάλιο δεν κρούει απλώς τον κώδωνα του κινδύνου· σημαίνει συναγερμό για το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Με επικείμενη απόφαση του Κύπριου προέδρου οι ΕΠΟΠ στην Κύπρο θα φτάνουν στον βαθμό του Αρχιλοχία
Το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου αναβαθμίζει το καθεστώς των ΣΥΟΠ με αυξήσεις επιδομάτων, διεύρυνση των ηλικιακών ορίων και θεσμοθέτηση προοπτικών επαγγελματικής ανέλιξης, με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Τέλος των συνομιλιών στη Γενεύη - Ο Ζελένσκι καταγγέλλει τη Ρωσία για κωλυσιεργία στην ειρήνη
Θα διεξαχθούν επιπλέον συνομιλίες σύντομα.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Μιχαηλίδου: Σε λίγες εβδομάδες έτοιμο το νομοσχέδιο για την ειδική εκπαίδευση
Σε λίγες εβδομάδες θα είναι έτοιμο το νομοσχέδιο για την Ειδική Εκπαίδευση, το οποίο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και στη συνέχεια θα κατατεθεί στη Βουλή
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Γιατί αθωώθηκαν Συλλούρης και Τζιοβάννη – Τα κενά στην υπόθεση και η μειοψηφία
Αυλαία έπεσε χθες στην πολύκροτη υπόθεση των «χρυσών διαβατηρίων», πέντε χρόνια μετά τη δημοσιοποίηση του ρεπορτάζ του Al Jazeera, με το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας να αθωώνει τους κατηγορούμενους.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Σφοδρή κακοκαιρία σαρώνει την Κύπρο: Δέντρα ξεριζώθηκαν – Διακοπές ρεύματος σε πολλές περιοχές
Σκηνικό έντονης κακοκαιρίας επικρατεί από τα ξημερώματα σε ολόκληρη την Κύπρο, με ισχυρές βροχές, καταιγίδες και θυελλώδεις ανέμους που προκαλούν σοβαρά προβλήματα.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Τραγωδία στη Λακατάμια: Πατέρας πέντε παιδιών σκοτώθηκε σε πτώση από σκαλωσιά
Σοκ και βαθιά θλίψη προκάλεσε ο θάνατος 43χρονου εργάτη αραβικής καταγωγής, ο οποίος έχασε τη ζωή του την ώρα της δουλειάς, σε υπό ανέγερση πολυκατοικία στη Λακατάμια.