ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΟΠΟΚ: Ανεπαρκής η διαχείριση στερεών αποβλήτων στην Κύπρο
«Κρίσιμο περιβαλλοντικό μέτωπο» τα στερεά απόβλητα – Στο τραπέζι το “Πληρώνω Όσο Πετώ” και ο κίνδυνος κυρώσεων.
Ως ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά ζητήματα που συνεχίζει να βαραίνει την Κύπρο, με επιπτώσεις όχι μόνο στο περιβάλλον αλλά και στην κοινωνία, περιγράφει τη διαχείριση στερεών αποβλήτων η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ), κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για χαμηλές επιδόσεις, παράνομες απορρίψεις και πραγματικό ενδεχόμενο χρηματικών κυρώσεων από την Ε.Ε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΟΠΟΚ από τη Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, το 2023 παρήχθησαν περίπου 625.000 τόνοι αστικών στερεών αποβλήτων. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περισσότερα από 650 κιλά ανά κάτοικο, κατατάσσοντας –όπως αναφέρεται– την Κύπρο ανάμεσα στα κράτη με την υψηλότερη παραγωγή αποβλήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, το μεγαλύτερο μέρος των αποβλήτων εξακολουθεί να οδηγείται σε χώρους ταφής, ενώ τα ποσοστά ανακύκλωσης παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα από τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Ιδιαίτερη ανησυχία, σύμφωνα με την ανακοίνωση, προκαλεί και η διαχείριση ειδικών ρευμάτων αποβλήτων – όπως παλαιά οχήματα, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, ελαστικά και αδρανή υλικά από κατασκευές και κατεδαφίσεις. Παρότι υφίσταται θεσμικό πλαίσιο και λειτουργούν συλλογικά συστήματα, η ΟΠΟΚ επισημαίνει ότι η έλλειψη επαρκούς ελέγχου και εφαρμογής οδηγεί σε παράνομες απορρίψεις και στη διαμόρφωση «τοπίου σκυβαλλότοπων».
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΟΠΟΚ αναφέρει ότι σε υπόμνημα που κατέθεσε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος υπογραμμίζει πως η συνολική διαχείριση παραμένει ανεπαρκής, αποδίδοντας μέρος του προβλήματος στην απουσία ολοκληρωμένου δικτύου Πράσινων Σημείων, που –όπως σημειώνει– έχει συμβάλει στη δημιουργία παράνομων σκυβαλλότοπων.
Με αφορμή τη συνεχιζόμενη συζήτηση στην επιτροπή, η ΟΠΟΚ τονίζει ότι οι χώροι αυτοί αποτελούν εστίες υψηλού περιβαλλοντικού κινδύνου, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις έχουν συνδεθεί με πρόκληση πυρκαγιών και σοβαρές ζημιές σε κατοικίες, καλλιέργειες και οικοσυστήματα.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η Κύπρος βρίσκεται υπό διαδικασίες επί παραβάσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση για ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση αποβλήτων, τη μη επαρκή μείωση της ταφής και τις καθυστερήσεις συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις. Η πιθανότητα επιβολής χρηματικών κυρώσεων, σύμφωνα με την ΟΠΟΚ, δεν αποτελεί θεωρητικό σενάριο, αλλά υπαρκτό κίνδυνο που μπορεί να επιβαρύνει το κράτος και τους φορολογούμενους.
Ως κομβικό εργαλείο για την αλλαγή της σημερινής εικόνας, η ΟΠΟΚ προβάλλει το σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετώ» (Pay As You Throw – PAYT), το οποίο συνδέει την ποσότητα σύμμεικτων απορριμμάτων που παράγει κάθε νοικοκυριό ή επιχείρηση με το κόστος που καταβάλλει, ενθαρρύνοντας τη διαλογή στην πηγή και την ανακύκλωση. Όπως αναφέρεται, παρά τις σχετικές αναφορές για εφαρμογή του, το PAYT δεν εφαρμόζεται ακόμη παγκύπρια, με τις καθυστερήσεις να αποδίδονται σε διοικητικές δυσκολίες, ελλείψεις υποδομών και φόβους κοινωνικών αντιδράσεων.
Η ΟΠΟΚ σημειώνει ότι για να λειτουργήσει αποτελεσματικά το σύστημα απαιτούνται υποδομές και οργανωμένες υπηρεσίες: ουσιαστική ανάπτυξη χωριστής συλλογής για οργανικά και ανακυκλώσιμα υλικά, αλλά και χρήση προπληρωμένων σακουλών ή ειδικών δοχείων όπου κρίνεται αναγκαίο. Εξίσου απαραίτητη χαρακτηρίζεται και η συστηματική, ξεκάθαρη ενημέρωση των πολιτών ώστε να γνωρίζουν πώς λειτουργεί το μέτρο και ποια είναι η δική τους ευθύνη.
Την ίδια ώρα, η ΟΠΟΚ υπογραμμίζει ότι ο σχεδιασμός του PAYT δεν πρέπει να μεταφραστεί σε αυξημένη φορολογία ή δυσανάλογη επιβάρυνση σε σχέση με τις σημερινές χρεώσεις. Στόχος, όπως τονίζεται, δεν είναι η επιβολή νέων γενικών τελών, αλλά η δίκαιη κατανομή του κόστους με βάση την πραγματική παραγωγή σύμμεικτων αποβλήτων: να επιβαρύνονται ουσιαστικά μόνο τα απόβλητα που δεν μπορούν να μειωθούν, να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν, ώστε όσοι υιοθετούν υπεύθυνες πρακτικές να μην «τιμωρούνται» οικονομικά.
Καταληκτικά, η ΟΠΟΚ ζητά άμεση, αποφασιστική και ολοκληρωμένη εφαρμογή πολιτικών που να περιλαμβάνουν εκπαίδευση και ενίσχυση της διαλογής στην πηγή, πλήρη ανάπτυξη και ορθή λειτουργία δικτύου Πράσινων Σημείων σε όλη την επικράτεια, αυστηρότερο έλεγχο, καθώς και καθολική και κοινωνικά δίκαιη εφαρμογή του «Πληρώνω Όσο Πετώ». Όπως σημειώνει, η μετάβαση σε πραγματική κυκλική οικονομία δεν μπορεί να καθυστερεί άλλο, καθώς τα απόβλητα δεν είναι απλώς πρόβλημα διαχείρισης, αλλά ζήτημα ευθύνης, πολιτικής βούλησης και σεβασμού προς το περιβάλλον και τις επόμενες γενιές.
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 'ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ'
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ισχυρή δέσμευση του Αντόνιο Γκουτέρες για το Κυπριακό: Θα κάνω ό,τι μπορώ - Έρχονται ραγδαίες εξελίξεις
Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης με τον Νίκο Χριστοδουλίδη ο Αντόνιο Γκουτέρες μετέβη στα κατεχόμενα για να συναντηθεί με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Τουφάν Ερχιουρμάν
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πανικός στην Ιαπωνία από τον ισχυρό σεισμό - Έκρηξη σε εμπορικό κέντρο με εγκλωβισμένους (Βίντεο)
Αρκετοί άνθρωποι που επέβαιναν σε τρένο υψηλής ταχύτητας την ώρα του σεισμού επίσης τραυματίστηκαν, σύμφωνα με την εφημερίδα Nikkei.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Κυπριακό: Η Λευκωσία δείχνει την Τουρκία για το αδιέξοδο - Οι αιχμές Λετυμπιώτη και το «όχι» στα δύο κράτη
O κ. Λετυμπιώτης έδωσε το τελειωτικό χτύπημα στο τουρκικό αφήγημα, αποδίδοντας την απόλυτη στασιμότητα του Κυπριακού από το 2021 αποκλειστικά στην τουρκική πλευρά.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ιαπωνία: Ισχυρός σεισμός 7,1 Ρίχτερ στο Κιουσού – Οι αρχές προειδοποιούν για τσουνάμι
Σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο προειδοποίησης για τσουνάμι στον Ειρηνικό (PTWC) , δεν υπάρχει κίνδυνος για τσουνάμι στη Χαβάι και την Αμερικανική Σαμόα, μετά τον σεισμό στην Ιαπωνία.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Κρίσιμο 48ωρο για το Κυπριακό: Στην Κύπρο ο Αντόνιο Γκουτέρες – Συναντήσεις με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν
Κρίσιμο 48ωρο για το Κυπριακό, με την προσοχή στραμμένη στον ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και τις επαφές που θα έχει στο νησί.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ξεπέρασαν τα €10,3 εκατ. οι απώλειες από διαδικτυακές απάτες το 2025 – Πάνω από 900 καταγγελίες στην Αστυνομία
Σημαντικές διαστάσεις λαμβάνει το φαινόμενο των διαδικτυακών απατών στην Κύπρο, με τις οικονομικές απώλειες που καταγράφηκαν το 2025 να υπερβαίνουν τα €10,3 εκατομμύρια.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πάλμας για την πυρκαγιά στο Καλό Χωριό: «Αντιεπαγγελματισμός» στην καταστροφή των RPG – Προειδοποιεί με αυστηρές ευθύνες
Έντονη ενόχληση για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η καταστροφή βλημάτων RPG στο πεδίο βολής Καλού Χωριού εξέφρασε ο Υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, μετά την πυρκαγιά που επεκτάθηκε στις κοινότητες Αγίας Άννας και Ψευδά.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Ολγκίν για Κύπρο: Στόχος της επίσκεψης του ΓΓ ΟΗΕ είναι να ενθαρρύνει λαό και ηγέτες για διαπραγματεύσεις
Για «πολύ σημαντική» επίσκεψη έκανε λόγο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Πυρκαγιά στο πεδίο βολής Καλού Χωριού – Προληπτική εκκένωση της Αγίας Άννας
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο πεδίο βολής Καλού Χωριού, στην επαρχία Λάρνακας, μετά από βολές της Εθνικής Φρουράς.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Υπόθεση Takata: Συνεχίζεται η έρευνα της Αστυνομίας – Σε προχωρημένο στάδιο η διερεύνηση
Σε εξέλιξη και σε προχωρημένο στάδιο παραμένει η διερεύνηση της υπόθεσης που αφορά τους ελαττωματικούς αερόσακους Takata, με την Αστυνομία να συνεχίζει τη λήψη καταθέσεων.