Ένα σπάνιο οπτικό ντοκουμέντο από τις δραματικές ημέρες που ακολούθησαν το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στη Λευκωσία επανέρχεται στο προσκήνιο μέσα από το αρχειακό υλικό του βρετανικού ειδησεογραφικού οργανισμού ITN. Οι εικόνες, που καταγράφηκαν στις 18 Ιουλίου, αποτυπώνουν μια πόλη σε καθεστώς αυξημένης έντασης, λίγες μόλις ημέρες πριν από την τουρκική εισβολή, ενώ ιδιαίτερη ιστορική αξία αποκτά και η συνέντευξη του τότε επικεφαλής του καθεστώτος, Νίκου Σαμψών.

Ένα άγνωστο μέχρι πρόσφατα βίντεο-ντοκουμέντο από το αρχείο του Independent Television News (ITN) ρίχνει φως στις κρίσιμες ώρες που ακολούθησαν το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο, καταγράφοντας τη Λευκωσία σε μια από τις πιο ταραγμένες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της.

Το οπτικό υλικό γυρίστηκε στις 18 Ιουλίου 1974 από τον Βρετανό δημοσιογράφο Μάικλ Νίκολσον, ο οποίος περιηγήθηκε στους δρόμους της κυπριακής πρωτεύουσας, αποτυπώνοντας την εικόνα μιας πόλης που παρέμενε σε κατάσταση συναγερμού, λίγες μόνο ημέρες πριν από την έναρξη της τουρκικής εισβολής.

Στις εικόνες διακρίνονται στρατιώτες να επανδρώνουν σημεία ελέγχου σε διάφορα σημεία της Λευκωσίας, ενώ άλλοι φρουρούν κυβερνητικά κτίρια που είχαν υποστεί εκτεταμένες καταστροφές από τα πυρά τεθωρακισμένων κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος.

Το ιστορικό ενδιαφέρον του αρχειακού υλικού ενισχύεται από την αποκλειστική συνέντευξη που εξασφάλισε ο Μάικλ Νίκολσον με τον τότε επικεφαλής του καθεστώτος, Νίκο Σαμψών, αμέσως μετά την πρώτη του συνέντευξη Τύπου ως ασκών χρέη Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Βρετανός δημοσιογράφος έθεσε ερωτήματα που αφορούσαν τη νομιμότητα του νέου καθεστώτος, με τον Νίκο Σαμψών να απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς περί εμπλοκής της ελληνικής κυβέρνησης στα γεγονότα.

Ο ίδιος επέμενε ότι όσα είχαν προηγηθεί αποτελούσαν «επανάσταση» και όχι «πραξικόπημα», απορρίπτοντας κάθε διαφορετική εκδοχή.

Ξεχωριστή θέση στη συνέντευξη κατέχει η ερώτηση του Μάικλ Νίκολσον σχετικά με το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης της Τουρκίας.

Η απάντηση του Νίκου Σαμψών ήταν κατηγορηματική:

«Όχι, δεν ανησυχώ.»

Το αρχειακό αυτό υλικό αποκτά ιδιαίτερη ιστορική σημασία, καθώς καταγράφει τις τελευταίες ώρες πριν από την τουρκική εισβολή, αποτυπώνοντας τόσο το κλίμα που επικρατούσε στη Λευκωσία όσο και τις δημόσιες τοποθετήσεις της τότε πολιτικής ηγεσίας σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της κυπριακής ιστορίας.

Το πιο κάτω βίντεο δείχνει πλάνα από την Αθήνα την επομένη του πραξικοπήματος: